Korona Türkiye'nin hava kalitesini yükseltti

Korona virüsünün Türkiye'de ortaya çıkmasının ardından ülke genelinde hava kalitesi iyileşti. Kirliliğin azalmasında insanların evde kalması, birçok iş yeri ve fabrikanın geçici olarak kapanması, toplu taşıma kullanımının azalması gibi durumlar etkili oldu.

Şebnem Babat  sbabat@gazeteduvar.com.tr

DUVAR – Türkiye’de 10 Mart gecesinde duyurulan ilk korona virüsü vakasının üzerinden 16 gün geçti. Bu süre zarfında yetkililerin ‘evde kal’ uyarıları kısmen etkili oldu. Özellikle büyükşehirlerde toplu taşıma ve özel araç kullanımı yüzde 80’e varan oranlarda düşerken birçok iş yerinin geçici bir süre kapatılmasıyla da fosil yakıt tüketimi azaldı.

HAVA KALİTESİ ARTTI

Fosil yakıt tüketiminin azalmasıyla birlikte Türkiye’de birçok ilin hava kalitesinde artış gözlendi. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Sürekli İzleme Merkezi‘nin verilerine göre, en kalabalık il olan İstanbul’un yoğun bölgelerinde hava kalite indeksi ‘hassas’ ve ‘orta’dan ‘iyi’ye yükseldi.

Türkiye geneli hava kalitesi karşılaştırması 11 Mart/25 Mart

Virüslü ilk günde (11 Mart) İstanbul’da en yoğun trafik ve taşıt kullanımının olduğu Mecidiyeköy’de hava kalitesi ‘trafik’ kaynaklı ‘hassas’ değerde ölçüldü. Bu tarihte 10 mikronun altındaki zararlı parçacıklar (PM10) 51 µg/m³, azotdioksit (NO2) 59 µg/m³, karbonmonoksit (CO) 9.897 µg/m³ olarak tespit edilirken iki hafta sonra aynı günde (25 Mart) bu değerler PM10’da 42 µg/m³, NO2’de 48 µg/m³ olarak görüldü. 25 Mart’ta hava kalitesi için “Hava kalitesi memnun edici ve hava kirliliği az riskli veya hiç risk teşkil etmiyor” değerlendirmesi yer aldı.

Mecidiyeköy 11 Mart verileri.

Sanayi tipi kirliliğin olduğu Başakşehir’de ise 11 Mart’ta 102 µg/m³ olan ozon miktarı 25 Mart’ta 57 µg/m³’e düştü. Kükürtdioksit ise 28 µg/m³’ten 17 µg/m³’e geriledi.

İstanbul hava kalitesi karşılaştırması 11 Mart/25 Mart

Karadeniz bölgesinde yer alan Ereğli ölçüm istasyonu kentsel hava kirliliğini 11 Mart’ta ‘hassas’ olarak değerlendirirken yine 25 Mart’ta bu değer ‘iyi’ye yükseldi. 10 mikronun altındaki zararlı parçacıklar (PM10) 11 Mart’ta 166 µg/m³ olarak ölçülürken bu oran 25 Mart’ta 30 µg/m³’e düştü.

Ereğli 11 Mart verileri.

Sivas’ta İstasyon Kavşağı hava ölçüm istayonu verilerinde trafik kaynaklı kirlilik 11 Mart’ta PM10 83 µg/m³ olarak ölçüldü. Korona virüsü sonrası 25 Mart verilerine göre bu oran 58 µg/m³’e geriledi. Hava kalitesi de ‘hassas’tan ‘iyi’ye çıktı.

Sivas 25 Mart verileri.

DÜNYADA DA AYNI ETKİLER GÖZLENMİŞTİ

Korona virüsün ortaya çıktığı Çin’de seyahat yasakları ve karantinaların ardından hava kirliliğinde gözle görülür düşüşler yaşanmıştı. Avrupa Uzay Ajansı aynı etkileri İtalya üzerinde gözlemlemişti. İtalya’daki karantinanın daha az trafik ve endüstriyel faaliyeti beraberinde getirmesiyle Po Vadisi üzerinde yapılan taramada nitrojendioksit (NO2) gazı emisyonlarında gözle görülür bir düşüş yaşandı.

Copernicus Sentinel-5P isimli uydunun çektiği görüntüde, Ocak 2020 ve 11 Mart arasındaki nitrojen dioksit salınımı görülüyor. Emisyonun yarattığı hava kirliliği en çok, binlerce kişinin öldüğü Kuzey İtalya’da ve Adriyatik Denizi’nin kuzeyinde azaldı. (Değişimi görmek için haritanın ortasındaki şeridi kaydırın)

NASA görüntülerine göre salgın öncesindeki hava kirliliği (solda) fabrikaların kapatılması ile önemli oranda azaldı (sağda).