BORSA ZİRVE ARAYIŞINDA
Geçen yılın sonuna yatırımcısını üzen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi yılbaşından bu yana yüzde 21.1 getiriyle dünyanın önemli endekslerini geride bıraktı. Aynı dönemde en yakın takipçisi olan Nikkei 225 endeksi yüzde 10.3 artış kaydetti. BIST 100 endeksi cuma günü 9,045.97 puana çıkarak tüm zamanların en yüksek günlük ve haftalık kapanışını gerçekleştirdi ve dolar bazında yüzde 16.2 artışla 294.5 puana ulaşarak 16 Ekim’den bu yana en yüksek seviyesini test etti. Bu yıl BIST 100 endeksinde günlük ortalama 97.9 milyar liralık işlem hacmi oluştu. Endeksin en çok işlem hacmine 133.6 milyar TL ile 7 Şubat’ta ulaşıldı. Öte yandan, Merkezi Kayıt Kuruluşunun (MKK) açıkladığı verilere göre, 9 Şubat itibarıyla hisselerin piyasa değeri de 11.9 trilyon Türk Lirası’na çıkarak rekor kırdı. Bu gelişmede mevduat faizlerinin gerilemesinin önemli bir etkisi var. Bunun yanı sıra, yabancı yatırımcı ilgisinin artması da bir başka etken. Kur korumalı mevduattan çıkışların hızlanmasıyla birlikte borsaya ilgi daha da artabilir.
ENDEKS ZİRVE ARARKEN YATIRIMCI SAYISI AZALIYOR
Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) verilerine göre, borsa yatırımcısı sayısında düşüş üst üste yedinci haftada da sürdü. 9 Şubat ile sona eren haftada bir önceki haftaya göre 42 bin 898 yatırımcı azaldı ve yatırımcı sayısı 7 milyon 243 bin 334’ten 7 milyon 200 bin 436’ya geriledi. Yatırımcı sayısı, 15 Aralık 2023 tarihinde gördüğü zirvesi olan 8 milyon 573 bin 476 seviyesinden yedi haftada 1 milyon 373 bin 40 kişi azalmış oldu. Aynı hafta pay senedi değeri ise 11.41 trilyon TL'den 11.9 trilyon TL’ye yükseldi. Borsada yaşanan rallinin ardından gelen erime, özellikle küçük yatırımcıyı zor durumda bırakmıştı. Bu ilk kez yaşanan bir durum değil. Şimdi ise endeks alım için yüksek görünüyor ve kurumsal yatırımcılar ve yabancı yatırımcıların ilgisi artarken, bu seviyelerden küçük yatırımcının riske girme eğilimi henüz zayıf. Endeksin performansıyla yatırımcı sayısındaki azalışın ters korelasyonu böyle açıklanabilir.
BÜYÜKELÇİDEN ‘YABANCI YATIRIMCI NASIL ÇEKİLİR?’ DERSİ!
Almanya'nın Ankara Büyükelçisi Jürgen Schulz’un yabancı yatırımlara ilişkin açıklamasını, başta ekonomi yönetimi olmak üzere tüm yetkili kurumların dikkate alması şart. Schulz, Almanya’nın ihracat yaptığı en büyük ve en önemli ülkelerden birinin Türkiye olduğunu belirterek şöyle konuştu: “Türkiye’de 8 bini aşkın Alman şirketi yatırım yapmış ve hala faaliyet gösteriyor. Çok olumlu deneyimler edindiklerini biliyoruz. Fakat yeni yatırımcıları çekmek ayrı bir konu. Bazı şirketlerin Türkiye’de yatırım yapmaktan çekindiklerini de biliyoruz. Yatırım koşullarının cazip olması gerekiyor. Bu koşulların arasında yasal güvenceler, planlama güvenliği yani uzun vadeli plan yapabilmeleri ve finansman konusunda kolaylıklar olmalı. Bunlar bekledikleri olumlu çerçeve koşulları...” Bu yıl yabancı şirketlerin gelişen piyasalarda yatırım arayışına gireceği aşikarken, Türkiye’nin bu akımdan pay kapabilmesi için işte bu yapısal önlemleri alması gerekiyor. Yoksa bu kez de doğrudan yabancı yatırımlar bizi teğet geçebilir!
KREDİ KARTI PİYASASINDA ARTIK DENİZ BİTTİ BİTECEK!
BDDK Aralık 2023 raporuna göre, 2022 yılına göre bireysel kredi ve kredi kartı borçlarındaki toplam artış yüzde 80’i buldu. Kredi kartı borçları aynı dönemde yaklaşık 2.7 kat büyüdü. Bireysel kredi kartı harcamalarının 507 milyar TL’sini yani yüzde 43’ünü ise taksitli kart harcamaları oluşturdu. Taksitli bireysel kredi kartı harcamaları 2022 sonunda yaklaşık 220 milyar TL’ydi. Sebep?.. Tüketici, cebindeki nakit para yetmediği için en zorunlu ihtiyaçları kredi kartıyla karşılamak zorunda kalıyor. POS makineleri artık semt pazarı tezgahlarında bile yerini aldı. Yani gıda ve temel ihtiyaçlar için kredi kartı kullanılıyor ve bu sadece dar gelirli ya da alt orta gelirlilerle sınırlı değil... Bu da TCMB’nin ‘ekonomiyi soğutma’ hedeflerine erişmesinde bir engel olacak gibi. Bu sebeple TCMB kredi kartı piyasasını düzenlemeye yönelik olarak kısıtlamalar içeren adımlar atmaya hazırlanıyor, tabii ki yerel seçimlerden sonra... Bu kısıtlamalar yapılmazsa, ekonomi yeterince soğumayacak ve bir kredi kartı borç krizinin patlaması ihtimal dahilinde, kısıtlamalar yapılırsa ise millet ciddi ciddi aç kalma riskiyle karşı karşıya kalacak!