YABANCI YATIRIMCI GELİRSE BELKİ YAZA DOĞRU GELECEK!

Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Başka­nı Nail Olpak, özellikle sonbaharda dü­zenledikleri toplantılara, 220 Amerikalı yatırımcının katıl­dığını belirterek, “Bu Türki­ye’ye ilginin arttığını ortaya koyan bir gösterge” demiş. Görüşmeler­de yatırım sinyalleri alıp alma­dıkları yönündeki bir soru üze­rine Olpak, “BAE ile imzaladı­ğımız ve çeşitli yatırımları da içeren 50 milyar dolarlık anlaş­ma önemliydi, o ateşleyici oldu. Yatırım sinyalleri alıyoruz, özel­likle Avrupa ve Amerika’dan. İlk konuşulan sektör enerji, ikinci­si dijitalleşme, sonrasında gıda, tarım ve sağlık sektörleri geli­yor” açıklamasını yapmış. Buraya kadar umutlu bir açıklama, ancak devamında anlıyoruz ki, ilgi var, ama para yok! Zira yabancı yatırımcı önce yerel seçimleri bekleyecek, ardından da ekonomi yönetiminin hedefleri ne kadar gerçekleşiyor, ona bakacakmış. Demek ki iyi ihtimal gelecek yaza gelirse para gelecek, o da ekonomik göstergelere ve siyasi iklime bakacaklar öyle... Tabii o arada bir jeopolitik kriz daha patlak vermezse!..

TL, YENİDEN CARRY TRADE’İN İLGİ ODAĞI MI?

Bir zamanlar hatırlarsınız, “Japon ev hanımları TL’den para kazanıyor” benzeri haberler çıkardı. Bir de satır arasında ‘carry trade’ terimi. Tabii çok zaman geçti üzerinden!.. Kabaca tanımlarsak, carry trade, düşük faizli bir para biriminden borç alıp, yüksek faizli bir para birimine yatırarak aradaki faiz farkından kar elde etme yöntemi... Şu sıralar yabancı yatırım bankalarının uzmanları, mayıs ayındaki seçimlerin ardından rota değiştiren ekonomi politikasıyla TL varlıklar değerlendiğini, CDS’in 300 puanlar altına gerilediğini dikkate alarak not görünümü ve tahvillere ilişkin olumlu raporlar yayımladı. TL’deki değer kaybının her gün belirli oranda kademeli bir şekilde gerçekleşmesi ve ekonomi yönetimince atılan normalleşme adımlarıyla, carry trade olanağı uzun bir süre sonra yeniden doğmaya başladı. Pek çok yatırım bankası, yatırımcılarına Türk Lirası için ‘carry trade’ tavsiyesinde bulunuyor. Söz gelimi JPMorgan TL’nin yüzde 20 civarında carry getirisi potansiyeli yarattığını belirtiyor. UBS’e göre de TL üzerindeki carry stratejisi oldukça çekici.

TARIM-ÜFE’DEKİ DÜŞÜŞ BİRAZ OLSUN UMUT VERDİ

Tarım ürünleri üretici fiyat endeksi (Tarım-ÜFE) yıllık yüzde 50.47 arttı, aylık yüzde 0.95 azaldı. 2023 Kasım ayında bir önceki aya göre yüzde 0.95 azalış, bir önceki yılın aralık ayına göre yüzde 43.56 artış, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 50.47 artış ve oniki aylık ortalamalara göre yüzde 77.98 artış gerçekleşti. Sektörlerde bir önceki aya göre, tarım ve avcılık ürünleri ve ilgili hizmetlerde yüzde 0.72 azalış, ormancılık ürünleri ve ilgili hizmetlerde yüzde 1.18 azalış ve balık ve diğer balıkçılık ürünlerinde yüzde 10 azalış gerçekleşti. Ana gruplarda bir önceki aya göre tek yıllık bitkisel ürünlerde yüzde 0.49 azalış, çok yıllık bitkisel ürünlerde yüzde 6.79 azalış ve canlı hayvanlar ve hayvansal ürünlerde yüzde 2.92 artış oldu. Yıllık artışın düşük olduğu alt gruplar sırasıyla, yüzde 22.78 ile tahıllar (pirinç hariç), baklagiller ve yağlı tohumlar ve yüzde 26.57 ile lifli bitkiler... Kasım 2023’te, endekste kapsanan 90 maddeden, 40 maddenin ortalama fiyatında azalış, 46 maddenin ortalama fiyatında ise artış gerçekleşti. Tarım-ÜFE’nin az da olsa düşüşe geçmesi, dar ve orta gelirlinin kabusu olan gıda enflasyonunda ileriye yönelik olumlu bir sinyal, ancak henüz bu düşüş eğiliminin sürdürülebilir olup olmadığını bilmiyoruz. Yaşayarak göreceğiz...

KREDİYLE KONUT ALIMINDA DÜŞÜŞ ARTARAK SÜRÜYOR

Türkiye genelinde konut satışları kasım ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 20.6 azalarak 93 bin 514 oldu. Konut satışlarında İstanbul 15 bin 187 ve yüzde 16.2 ile en yüksek paya sahip... Türkiye genelinde ipotekli konut satışları ise kasım ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 68.5 azalış göstererek 5 bin 245 oldu. Toplam konut satışları içinde ipotekli satışların payı yüzde 5.6 olarak gerçekleşti. Ocak-kasım döneminde gerçekleşen ipotekli konut satışları bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 33.6 azalışla 171 bin 706 oldu. Kasım ayındaki ipotekli satışların, bin 390’ı; ocak-kasım dönemindeki ipotekli satışların ise 51 bin 624’ü ilk el satış olarak gerçekleşti. Konut satışlarındaki düşüşün temel sebeplerinden biri fiyatlardaki yüzde 30-40 oranındaki köpük, bir diğer sebep ise sıkılaştırma politikaları sonucunda çok ciddi oranda artan konut kredileri faizleri... Satışlardaki durgunluk konut fiyatlarında belli bir düşüşü de beraberinde getiriyor.