Önder Algedik
Önder Algedik
  • oalgedik@gazeteduvar.com.tr

2018'de paralar yerli kömüre değil asgari ücretliye

Salı, 9 Ocak, 2018
Yerli kömüre alım garantisini bitirip bu parayı işçi sınıfına vererek tarihe geçebilirsiniz. Hatta kanun yapsak 3-5 madde, başlığını ise “Asgari Ücretlinin Gelirinin Ve Toplumun İklim Dostu Refahının Kömüre Verilen Garantilerin Kaldırılması Yoluyla Arttırılması Tasarısı” koysak nasıl olur? Bakın bayağı da uzun oldu, oturaklı da bir adı var...

Geçen hafta 2018 yılı çok güzel olacak diye yazmıştık. Tam bunları derken yine pek çok acayip ama bir de iyi haber geldi. Bir taraftan başkentin göbeğinde Mülkiyeliler Birliği’nin binalarının bir kısmı, diğer taraftan İstanbul’un göbeğindeki Zeytinburnu Nakliyeciler Sitesi’nin tamamı yıkılarak yık-yap ekonomisine alan açıldı. İlkinde özne ”Mülkiyelileri yık-tır-maya-cağız” diyen devrimci yönetim ve Çankaya Belediyesi idi. Böylece Taşdelen Hanedanlığı kentte yıkılmadık park, yıkılmadık belediye binası bırakmayıp artık derneklerin binalarına el atmaya başlamıştı. İkincisinden özne bölgeyi Suudilere satan site yönetimi idi. Tam bunlarla uğraşırken Beşiktaş Belediyesi meselesi çıktı. Saadet Partisi görüşmeleri ile meşgul ana muhalefet partisi başkanı bu konuda açıklama yaptı. Sonra Gül’ün adaylığı konuşuldu… Listeyi uzatmayayım ama biraz karışık bir gündemimiz olduğu kesin. Kolay değil, kriz sadece iktidar ile sınırlı değil. Bu kadar garip olay krizin yayıldığı damarların habercisi. Sorun şu ki asıl faturayı ne onlar, ne onları atayanlar ne de görevden alanlar ödüyor; biz ödüyoruz.

2018 SÜPER BAŞLADI!

Yine de öngörümün arkasındayım. Daha yılın ilk haftası sinyali aldık. Dedim ya 2017’den çok şey gördük ve öğrendik, tıpkı yukarıdaki şeyler gibi. 2018 çok daha güzel olacak. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı bizim”2018 yılı güzel olacak” kampanyası çerçevesinde çok güzel bir açıklamada bulundu. 4 Ocak’da Elbistan Kömürlü Enerji Santrali ile ilgili yapılan komisyon toplantısı sonrasında projeye itiraz edenlere resmî olarak şu mesajı gönderdi:

“Hazırlanan ÇED Raporu 22.11.2017 tarihinde Bakanlığımıza sunulmuş olup, gerek Bakanlığımız gerekse komisyon üyesi kurum/kuruluşların tespit etmiş olduğu eksiklikler nedeniyle 04.01.2018 tarihinde düzenlenen inceleme Değerlendirme Komisyon Toplantısı’nda süreç durdurulmuştur.”
Sevgiler* (Enerji Yatırımları Şube Müdürlüğü)

Yani bir kurum değil birden fazla kurum ÇED’i beğenmemişti. Hem de 2015’ten beri çalışılan projede. Bakanlık durdurmuştu. Olmuştu yani. 2017’ye Amasya Merzifon Termik Santrali ÇED’inin sonlandırıldığı haberi ile girmiştik. Çok güzel haberdi ancak ona “ama”larla başlayan cümleler koyabilirdik. Buna ne koyacaktık? Enerji bakanı son dönemde bölgeye gitmiş, ağırlığını koymuştu ama olmuştu.

Tabii bu müthiş bir motivasyon verdi. Madem 2018 güzel olacak, o kadar güzel işler yapalım ki 2019 da güzel olsun. Ben de bunun yolunun 2019 seçimlerine aday olmak olduğuna kanaat getirdim. Belediye başkanlığına filan değil, bildiğin başkanlığa aday olalım diyorum. Kimse kusura bakmasın ne Gül, ne Kılıçdaroğlu bizden iyi olamaz. Hem vaatlerimizi yerine getiririz hem de başkanlık sistemini çöpe atarız. Güzel olmaz mı?

SEÇİM PROGRAMI -1

Programıma ilk olarak asgari ücreti aldım. Hatta sorunu onlar hiç çözemesin diye daha da zorlaştırdım. Sorum şu: Kömür teşviklerini asgari ücrete ekleyerek hem daha iklim dostu politika hem daha eşit bir ülke nasıl yaratırız?

Bizim cevabımız hazır. Bu durumda, benim hesaplarıma göre, yeni asgari ücret yılda 1200 TL artacak!

Hesap çok basit: Asgari ücretin neti 1404 TL’den yüzde 14,2 artışla 1603 TL’ye çıktı. Bu rakam en düşük asgari geçim indenksine göre. Topu topu 199 TL artış olmuş. Türkiye’de yaklaşık 7 milyon asgari ücretli var. Bu kadar düşük ücrete rağmen 579 TL her ay ücretlerinden kesiliyor.

Ama yerli kömür öyle mi? 2017 yılında ortalama elektrik üretici fiyatı 1 kwh elektrik için 16,38 kuruş çıkmış. Yerli kömüre devlet ne vermiş? Ya piyasa fiyatı ya da piyasanın çok üstünde bir fiyat, tam 18,5 kuruş vermiş. Şimdi bu garanti fiyatını 20,134 kuruşa çıkardı. Yani kömüre verilen garanti fiyat bile zam aldı. Böyle giderse 2018’de üretimin yarısı garantili fiyattan olmak üzere 8,5 milyar TL’den fazla para, yerli kömürden elde edilen elektriğe verilecek. Asgari ücretliye verilmeyecek. Hatta asgari ücretliden faturası yoluyla alınacak, kirli kömüre verecek. Hani bizim kömürler aslandı, kaplandı? Değilmiş, alım garantisi ve yüksek fiyatla öyle oluyormuş. Ama bizim için aslan, kaplan asgari ücretli, asıl o hak ediyor.

ONLARDA YÜZDE 14, BİZDE YÜZDE 21 ZAM!

İşte seçim programımızda yerli kömüre verilen garantiyi asgari ücretliye veriyoruz. 7 milyon asgari ücretli arasında bu 8,5 milyar TL’den fazla yerli kömüre verilen parayı asgari ücretliye veriyoruz. Böylece her bir işçi yılda en az 1200 TL daha fazla para alıyor.

Bunu aylık olarak dağıttığımızda zam yüzde 14,2 değil yüzde 21’ye çıkıyor. Böylece aylık 1603 TL değil, 1703 TL alıyor asgari ücretli. Maaşları da 2018’de sadece 199 TL değil, tam 299 TL artıyor. Düşünsenize kömüre alım garantisini bitirip bu parayı işçi sınıfına vererek tarihe geçebilirsiniz. Bunun için bir torba kanun ya da KHK da yapmamıza gerek yok. Hatta kanun yapsak, 3-5 madde, başlığını ise “Asgari Ücretlinin Gelirinin Ve Toplumun İklim Dostu Refahının Kömüre Verilen Garantilerin Kaldırılması Yoluyla Arttırılması Tasarısı” koysak? Bakın bayağı da uzun oldu, oturaklı da bir adı var…

2018 çok güzel olacak. Bakın kömür garantilerine verilen zamları asgari ücretliye verdik, kafadan her ay 100 TL fazla alınacak. Bir de ithal kömüre verilen teşvikleri, halkın parası ile yapılan ama satılan yerli kömür santrallerini filan koyarsak asgari ücret 2000 TL’yi bırakın 2500 TL’ye bile gelir.

Dedim ya 2018 güzel olacak. Artık ne yapacağımızı biliyoruz. Onların yaptığını bizim asla yapmayacağımızı da biliyoruz. “Hayal görüyorsun” diyebilirsiniz. Ama Elbistan KES için de öyleydi. Hayaldi gerçekleştirdik. Bu söylediklerim ise hayal değil bilgi ve ispat meselesi.

2018 çok güzel olacak, demiştim.

(*) yazıda geçen bu ifade yazara aittir, resmi eksiksiz kılmak için eklenmiştir.


Önder Algedik kimdir?

Proje yöneticisi, enerji ve iklim uzmanı, aktivist. Çeşitli sektörlerde proje yöneticiliği yaptıktan sonra son yıllarda iklim değişikliği ve enerji alanında uzman olarak çalışmaktadır. Tüketici ve İklimi Koruma Derneği yönetim kurulu üyesi olup 350ankara.org iklim aktivist grubunun kurucularındandır. Yaptığı çalışmaları ve değerlendirmeleri daha önce Cumhuriyet Enerji'de kamuoyu ile paylaşırken, aynı zamanda yesilekonomi.com'da da yazmaktadır. Raporlarına ve arşivine http://www.onderalgedik.com/ adresinden ulaşılabilir.

YAZARIN DİĞER YAZILARI