Erdal Kaplanseren
Erdal Kaplanseren
  • ekaplanseren@gazeteduvar.com.tr

Bir gün kendinizi internetten silmek isterseniz

Salı, 8 Kasım, 2016
Tepeniz attığı bir anda Twitter, Facebook ve Instagram hesaplarınızı kapatarak kendinizi sosyal medyadan uzak tutabilirsiniz. Fakat sosyal medya hesaplarını kapatmak varlığınızı internetten silmeye yetmez. Çünkü internete düşen her şey bir yerlerde kopyalanıyor, arşivleniyor. Peki, gerçekten dijital dünyadaki tüm varlığınızı bir silmek isterseniz, bunun bir yolu olabilir mi?

DUVAR – İnternetteki tüm kişisel bilgilerinizi, başkaları paylaşmış olsa da size ait fotoğraf ve video gibi görüntüleri, adınızın geçtiği her şeyi sildirmek teknik olarak yapılabilir bir şey. Avrupa Birliği’nde geçtiğimiz yıl kabul edilen “unutulma hakkı”, internetteki varlığınızı silme şansı veriyor. Günümüz insanının internette daha fazla varlık göstermek için her yolu denediğini düşünürsek, internette unutulmak istemek başta tuhaf gelecektir.

Avrupa Adalet Divanı, talep eden kişilere ait tüm içeriklerin Google ile diğer arama motorlarından kaldırılması hükmünü geçtiğimiz yıl verdi. Kişisel gizlilik için kabul edilen bu hak, aynı zamanda suçluların geçmişlerini gizlemek ve yeni suçlar işlemek için kullanışlı bir yöntem olabilir. Zira insanların unutturmak istedikleri bazen çok çirki şeyler olabilir.

İNTERNETTEN KENDİNİ SİLMEK BİR HAK

Yaygın bir göre internette hiçbir şey silinmez. Siz silseniz veya yayımlanan yerden kaldırılmasını sağlasanız da biri kopyalamış olabilir, bir arama motorunun belleğinde kaydolmuş olabilir vs. Nerede olduğunu bilmediğiniz bir verinin silinmesini sağlamak da imkansız. Fakat arama motoru kayıtlarında en azından söz konusu paylaşımların erişilmesini engellerseniz, bu bile büyük bir şey olur.

Avrupa Birliği’nde kabul edilen “unutulma hakkı”, kişilere kendileri hakkında eski, yanlış veya gereksiz bilgileri arama sonuçlarından sonsuza dek silinmesini talep etme imkanı veriyor. Kanunun ortaya çıkışı tek bir kişi sayesinde oldu. Mario Costeja Gonzalez adında bir İspanyol, 1998’de çeşitli mali güçlüklerle karşılaşarak sorunlarını gidermek için sahibi olduğu bir mülkü açık artırmaya çıkardı. Bu bir gazete tarafından haber olarak yayımlandı, internete aktarıldı ve Google tarafından indekslendi. Gonzalez kendi adını Google’da arattığında veya bir başkası onu araştırdığında 16 yıl önceki mali sorunlarının sürekli olarak karşısına çıkmasından rahatsız oldu. Bu nedenle mahkemeye başvurarak bu hoş olmayan anıya ait 36 kelimelik metnin Google arama sonuçlarından çıkarılmasını, böylece itibarını zedelemesinin önlenmesini istedi. Lüksemburg merkezli Avrupa Adalet Divanı, kendisini haklı buldu ve “haberi yayımlayan gazete toplum yararına bir iş yapmış olsa da” Google’ın bu bilgiyi sürekli olarak yayımlayarak Gonzalez’in gizlilik hakkını ihlal ettiğine karar verdi.

Bu karardan sonra Google, Mario Costeja Gonzalez’in emlak satışıyla ilişkili tüm arama sonuçlarını sildi. bu vakadan sonra Avrupa’da pek çok insan türlü sebeplerden internetteki varlığını silmeyi talep etti. Google, bu başvuruları almak için özel bir sayfa açtı. Avrupa Birliği’ne üye 28 ülkede geçerli olan unutulma hakkı, Amerika’da bir karşılık bulamadı.

FACEBOOK’TA DA KENDİNİZİ KORUYUN

Pek çok insan için internet eşittir Facebook. Sitenin kendi içinde arama motoru giderek daha yetenekli hale geliyor. Gönderilerinizin veya etiketlendiğiniz gönderilerin arama sonuçlarında çıkmasını ve kimler tarafından görülebildiğini denetlemek de elinizde. Facebook’un Gizlilik Ayarları bölümüne giderek, buradan zaman tünelinizdeki tüm eski gönderilerinizi sadece arkadaşlarınızın göreceği şekilde değiştirebilirsiniz. Bu da size genel bir korunma sağlar. Aynı bölümde, gelecekte paylaşacaklarınız kimler görebilir seçeneğini de arzunuza göre ayarlayabilirsiniz. Yine ayarlar bölümünden başkalarının sizi etiketlemesini engelleyebilirsiniz.

GOOGLE’IN BAŞINA İŞ ÇIKARDILAR

Kararın yürürlüğe girdiği gün, Google’a 12 bin talep geldi. Devam eden günlerde ve aylarda da çığ gibi büyüdü. Google’ın bu konuyla ilgili hazırladığı sayfada paylaştığı istatistiğe göre şu ana kadar 577.643 talep alınmış ve 1,7 milyondan fazla web sayfası adresi değerlendirilmiş. Bu adreslerin yüzde 43’ü arama sonuçlarından kaldırılmış.

Bu durum Google’ın pek hoşuna gitmedi zira Avrupa Birliği ülkelerinde yaygın biçimde kunoşulan 24 dil bulunuyor. Google’ın tüm bu başvuruları titizlikle incelemesi, tasnif edip gerçekten gerekli olanları kaldırması yüklü bir bir iş gücü kullanımı gerektiriyor. Google’ın patronu Larry Page’in Financial Times’a verdiği röportajda bu konuya değinerek, kararın yenilikçiliği baltalayabileceğini ve baskıcı rejimler için avantaj oluşturabileceğini söylemişti.

KENDİNİZİ GOOGLE’DAN NASIL SİLERSİNİZ?

İnternette hakkınızda çıkmış ve yayılmış, size ait olmayan, yani sizin çabanızla silinemeyen, arama sonuçlarında çıkması sizi rahatsız eden içeriklerin silinmesi, unutulma hakkının geçerli olmadığı ülkelerde imkansıza yakın. Elbette gayet insanı bazı sebeplerden ötürü de hakkınızda çıkmış bazı içeriklerin Google’den ve diğer arama motoru sonuçlarından kaldırılmasını isteyebilirsiniz. Bu durum kanun kaçakçısı olduğunu anlamına gelmez. İspanyol vatandaşının örneğinde olduğu gibi, gayet insanı bazı durumlardan ötürü internette hakkınızda çıkan bazı sonuçların silinmesini isteyebilirsiniz. Kurşun kalemlerin arka ucunda silgi var fakat internette yazılmış bir şeyi tamamen silmek ne yazık ki pek kolay değil. Neyse, sebeplerini en iyi siz bilirsiniz zaten.

Evet, iş başa düştü dediğiniz noktada neler yapabilirsiniz bunlara bakalım öyleyse. Google istemediğiniz sonuçları kaldırmıyorsa, belki de siz bu konuda bir şeyler yapabilirsiniz.

İLK YÖNTEM BARIŞÇIL İLETİŞİM

  • Elbette ilk adım, kaldırılmasını istediğiniz içeriği yayımlayan siteyle iletişime geçerek, yumuşak ve iletişime açık bir dille o içeriğin kaldırılmasını rica etmek olmalı. Sonuçta Google, o içeriği arama sonuçlarından kaldırsa bile hoşunuza gitmeyen içerik söz konusu sitelerde yayında olmaya devam edecek. Google kendi yönetiminde olmayan hiçbir içeriği kaldıramaz. Sadece arama sonuçlarından kaldırabilir. Bu yüzden, söz konusu sitelerde yer alan “Bize ulaşın” sayfasından doğru bir dille iletişime geçmekte ve sizi rahatsız eden içeriğini kaldırılmasını rica etmekte fayda var.
  • Hakkınızda çıkan olumsuz arama sonuçlarını sildiremiyorsanız, öyleyse gerilere düşürtün. Böylelikle çok daha az insan bu sayfalarla karşılaşacaktır. Sosyal medya hesaplarınızı oluşturup bunları güçlendirmek, farklı platformlarda kendi adınıza blog sayfaları açmak belli başlı tedbirler arasında sayılabilir. Hiç kullanmasanız da bir LinkedIn hesabı, ilk sırada sizin kontrolünüzde bir arama sonucu anlamına gelecektir.

OLUMSUZ SONUÇLARI GERİYE DÜŞÜRÜN

  • BrandYourself online itibar yönetiminde dünyaca bilinen bir site. Google’da çıkan arama sonuçları üzerinden internetteki varlığınızı analiz ediyor, sizin için ideal öne çıkma yöntemlerini anlatıyor.Bu sitenin sistemi çok basit. İnsanların görmesini istediğiniz profiller yaratıyorsunuz ve hizmetin önerilerini kullanarak bu profilleri Google’ın arama sonuçlarında üst sıralara çıkarıyorsunuz. BrandYourself bu işi sizin için yapıyor, sadece neler yapmanız gerektiğine adım adım dair önerilerde bulunuyor. Kendi profilleriniz zenginleşip öne çıkınca olumsuz ve istenmeyen içerikler de alt sıralara düşüyor. İnternet kullanıcılarının çoğu yalnızca ilk sayfadaki sonuçları incelediğinden, yalnızca iyi şeyleri görmüş oluyorlar. Bu servisi etkin kullanmanın elbette bir parasal bedeli var.
  • Sizin istediğiniz dışında bir web sitesinde T.C. kimlik no veya benzeri bir vatandaşlık numarası, banka hesap numarası, kredi kartı numarası ve elle atılmış imzanız yayımlanmışsa Google bunları kendi arama sonuçlarından kaldırabilir. Bunların silinmesini sağlamak için “Google’dan bilgi kaldırma” sayfasını ziyaret edebilirsiniz. Bilgilerin Google arama sonuçlarında gösterilmesini engelleyebilir veya halihazırda gösterilen bilgileri kaldırtabilirsiniz.

YOUTUBE VİDEOLARINI DA KALDIRTABİLİRSİNİZ

  • Başvurduğunuz site sahibi istemediğiniz içeriği kaldırdığı halde Google arama sonuçlarında içeriği hâlâ görüyorsanız “Eski veya silinen bilgileri Google’dan kaldırma” sayfasına gidin, durumunuza uygun olan seçeneği seçin, “Eski içeriği kaldırma” bağlantısına tıklayın sayfanın adresini girerek kaldırılmasını talep edin. Tüm sayfanın arama sonuçlarından kaldırılmasını isteyebileceğiniz gibi yalnızca önbellekte tutulan kısmın kaldırılmasını da talep edebilirsiniz.
  • YouTube videoları da başa bela olabiliyor. İçinde bulunduğunuz bir videoyu sildirmek için en uygun yaklaşım, öncelikle videoyu yükleyen kişiye ulaşıp kaldırmasını istemek olacaktır. YouTube profilindeki “Hakkında > İleti gönder” düğmesiyle iletişim kurabilirsiniz. İsteğiniz kabul edilmezse YouTube’a gizlilik konusunda bir şikâyette bulunabilirsiniz. Bunun için sitenin “Gizlilik Şikayeti Süreci” sayfasını ziyaret edip yönergeleri izleyebilirsiniz.

GOOGLE ALARMIYLA ANINDA HABERDAR OLUN

  • Birileri Blogger üzerindeki blogunda sizin hakkınızda bir yazı yazdıysa kaldırılması için onlarla işbirliği yapmanız gerekir çünkü Google, bir kişi hakkında uygunsuz, dalga geçme veya kötüleme maksatlı içerikleri mahkeme kararı olmadan kaldırmıyor. Hatta kimi zaman Türk mahkemelerinin kararlarını da tanımıyor. Ancak içerik nefret söylemi, taciz, zorbalık veya kişisel bilgiler içeriyorsa Blogger harekete geçiyor. Blogger’a ait uygunsuz içeriği bildirme sayfasından ulaşabilirsiniz.
  • Hakkınızda yayımlanan içeriklerden, Google’da indekslendikten hemen sonra haberdar olmanız mümkün. Google Alerts servisini kullanarak adınız, web siteniz, şirketinizin adı veya belirlediğiniz anahtar sözcükler Google’da belirdiğinde, size e-posta gönderilmesini sağlayabilirsiniz. Hangi kaynakların izleneceğini seçebilir (her şey, haberler, bloglar, videolar, tartışmalar, kitaplar), bir bölge belirleyebilir ve gönderilecek sonuçların sıklığını ve miktarını ayarlayabilirsiniz. Size ulaşan sonuçlar içinde ilgisiz olduğunu düşündüklerinizi işaretleyebilirsiniz.
    Mention adlı hizmet de bu konuda oldukça başarılı. Benzer bir işlemi sosyal ağlar da dahil olmaz üzere daha çok kaynak üzerinden ve gerçek zamanlı yapıyor. Ücretsiz sürümde hakkınızda yayımlanan aylık 800 içeriği bildiriyor ve 3 uyarı terimi seçebiliyorsunuz. Daha fazla özellik için aylık 29 avrodan başlayan paketler bulunuyor.

YAZARIN DİĞER YAZILARI