AÇLIK SINIRINDA HAFİF DÜŞÜŞE KARŞIN YOKSULLUK SINIRINDA ARTIŞ SÜRÜYOR

Birleşik Kamu-İş Konfederasyonu, Ar-Ge birimi Kamu-AR’ın dört kişilik bir ailenin, dengeli ve sağlıklı beslenebilmesi için tüketmesi gereken gıdayla beslenmenin yanı sıra, diğer ihtiyaçlarını da insan onuruna yaraşır bir şekilde ve yoksunluk hissi çekmeden karşılayabilmesi için yapması gereken harcamaları dikkate alarak hesapladığı açlık-yoksulluk sınırı araştırmasının Nisan 2024 sonuçlarını açıkladı. Açlık sınırı nisanda bir önceki aya göre 208 TL azalırken, gıda dışındaki ihtiyaçlar için yapılması gereken harcama ise 1,134 TL’lik artışla 38,316 TL’ye çıktı. Her ikisinin toplamından oluşan yoksulluk sınırı ise önceki aya göre 925 TL arttı. Son bir yıllık dönemde açlık sınırı 8,258 TL, gıda dışındaki ihtiyaçlar için yapılması gereken harcama 19,318 TL ve yoksulluk sınırı ise 27,575 TL’lik artış kaydetti. Ekmek-un ve makarna gibi ürünler için yapılması gereken harcama 43 TL artarak bin 541 liraya yükselirken, pirinç ve bulgur harcamaları 21 TL artarak 826 liraya çıktı. Yağ için yapılması gereken harcama ise 30 TL artarak 552 TL’yi buldu. Zeytin için yapması gereken harcama ise 27 TL artarak 586 TL’ye çıktı. Yetişkin erkek için 2,800, kadın için 2,200, genç için 3,000 ve çocuk için de 1,600 kalori esas alınarak yapılan hesaplamaya göre nisan ayında açlık sınırı yetişkin erkek için 5,807 TL, yetişkin kadın için 4,599 TL, çocuk için 3,310 TL ve genç için de 6,214 TL oldu. Rakamlar da gösteriyor ki, çalışan nüfusun büyük çoğunluğunun asgari ücrete talim ettiği bir ülkede, vatandaşların yoksulluğun ötesinde açlıkla yüzleşmesi devam ediyor. Gıda enflasyonunda önlenemeyen yüksek oranlar bunun en temel etmeni... Ancak, sorun bununla da sınırlı değil. Hemen hemen tüm temel tüketim mallarında aynı yüksek oranlı artış sürüyor.

KISA VADELİ BORÇ TUTARI 227.5 MİLYAR TL SEVİYESİNDE

Döviz rezervlerinin Türkiye ekonomisi için can alıcı öneme sahip olmasının en temel sebebi kısa vadeli dış borçlar... İktidarın IMF ve benzeri uluslararası kredi kuruluşlarına borcumuz olmadığına dair övünmelerini bir kenera bırakın, Türkiye ciddi oranda dış borç yüküne sahip bir ülke. Dış borç yapısına bakıldığında, özel sektörün ciddi bir borç yükü altında olduğu görülüyor ve bu borcun ciddi bir bölümü de kısa vadeli... Bunun anlamı, çok kırılgan bir dış borç stokuna sahip olmamız. Döviz kurlarında ciddi bir oynaklık yaşanması durumunda, özel sektörün ciddi bir krize sürüklenme ihtimali yüksek. Bir diğer potansiyel sorun ise TCMB rezervlerinin zayıflığı, zira borç ödeme dönemlerinde döviz arayışına giren özel sektör firmalarının talepleriyle kurun yukarı tırmanma ihtimali de var. TCMB verilerine göre, kısa vadeli dış borç stoku şubat ayında 2023 yıl sonuna göre yüzde 0.9 oranında azalışla 173.6 milyar dolar olarak gerçekleşti. Bu dönemde, bankalar kaynaklı kısa vadeli dış borç stoku yüzde 2.2 oranında artarak 69.9 milyar dolar olurken diğer sektörlerin kısa vadeli dış borç stoku yüzde 4.5 oranında azalarak 57.7 milyar dolar düzeyinde gerçekleşti. 2024 Şubat sonu itibarıyla, orijinal vadesine bakılmaksızın vadesine bir yıl veya daha az kalmış dış borç verisi kullanılarak hesaplanan kalan vadeye göre kısa vadeli dış borç stoku 227.5 milyar dolar oldu.

ABD’DE BÜYÜME ORANI ŞAŞIRTTI

ABD Ticaret Bakanlığı’nın verilerine göre; ülke ekonomisi 2024’ün ilk çeyreğinde bir önceki yılın aynı dönemime göre, yüzde 1.6 büyüyerek beklentilerin altında bir performans sergiledi. Piyasa aktörlerinin medyan beklentisi yüzde 2.5’lik bir büyümeye işaret ediyordu. Büyümenin, 2022’nin ikinci çeyreğindeki daralma sonrasındaki en düşük oran olması dikkati çekti. Ülke ekonomisi, 2023’ün son çeyreğinde yüzde 3.4, geçen yıl genelinde ise yüzde 2.5’lik büyüme performansı göstermişti. Temel enflasyon göstergesi olarak izlenen kişisel tüketim harcamaları enflasyonu yıllık yüzde 3.7 oranında artarak son bir yıl içinde ilk kez bir önceki çeyrekteki yıllık gerçekleşmeye göre artış kaydetti. ABD ekonomisinin yılın ilk çeyreğindeki büyümesinde, tüketici harcamaları, konut ve konut dışı sabit yatırımlarla eyalet ve yerel kamu harcamalarındaki artış etkili oldu. Aynı dönemde, özel stok yatırımlarında azalış kaydedilirken ithalat arttı. Büyüme verisi, Fed açısından dezenflasyon önlemlerinin ekonomide soğumayı getirdiğini gösteriyor. Daha önce gelen enflasyon verileri faiz indirimi beklentilerinin ötelenmesini getirmişti. Fed’in faiz indirimlerine hazirandan sonra başlaması hala pek mümkün görünmemekle birlikte, büyüme verisinin düşük gelmesi indirimin eylül öncesinde gündeme gelmesine sebep olabilir.

JAPONYA MERKEZ BANKASI POLİTİKA FAİZİNİ SABİT TUTTU

Japonya Merkez Bankası (BoJ) para politikası toplantısının ardından politika faizini değiştirmedi ve gösterge politika faizini yüzde 0-yüzde 0.1 aralığında tuttu. Bu, ekonomistlerin beklentileriyle uyumlu. Nisan enflasyonunun beklenenden düşük gelmesinin ardından BoJ kararını belirledi. Çekirdek enflasyon oranı, ekonomistlerin yüzde 2.2’lik beklentilerine kıyasla yüzde 1.6 seviyesindeydi. Banka ayrıca mart ayı kararı doğrultusunda tahvil alımlarına devam edeceğini açıkladı. BoJ’dan yenin değerindeki düşüş hakkında yorum yapılmadı. Japon Yeni, politika faizinin sabit tutulması kararının ardından cuma günü dolar karşısında 156 puanını aştı ve en son 156.11 seviyesinde işlem gördü. Ayrı bir gelişmede merkez bankası, Japonya ekonomisine ilişkin ikinci çeyrek görünümünü de yayınlayarak 2024 mali yılı enflasyon görünümünü yükseltti. BoJ çekirdek enflasyon tahminini yüzde 2.4’ten yüzde 2.8’e çıkardı. Bu yıl için büyüme tahminini yüzde 1.2’den yüzde 0.8’e revize etti. Banka yönetimi, enflasyonun 2025 ve 2026 mali yıllarında yüzde 2 civarında yavaşlamasını bekliyor.