Özellikle pandemiyle birlikte son yıllarda fiyatlama hataları yapıldı. Mesela, Amerikalı biri, evini Zillow’a satışa koyduğunda fiyat kontrol sistemi ile sistem sizi uyarıyor. ‘Dairen bu fiyat eder veya etmez’ diye. Herkes bunu görüyor. Sistem ‘dur bakalım evinin fiyatı o değil’ dediği için istediğiniz fiyatı yazamıyorsunuz. Bizde ise öyle bir sistemsizlik var ki fiyat piyasası kişisel, iki dudak arasında. Mesela biri yüzde 30 zam yaptım diyor, diğeri o zaman ben de yüzde 40 yapayım diyor. Üstelik fiyatlar tırmandıkça bu defa ikinci elde evini satacak vatandaş da bu suni artışa uyuyor ve piyasa gerçeklerinden uzak rakamlar ortaya çıkıyor.
Bugün kurumsal inşaat şirketi dışında tapuda gerçek değerinden işlem yapan yok. Mesela, ev 30 milyon lira, tapuda 5 milyon gösteriliyor. 1 milyar liralık arsa için 20 milyon üzerinden harç ödeniyor. Biz diyoruz ki, tüm gayrimenkul satışlarında değerleme raporu zorunlu olsun. Mesela evin değeri 3 milyon lira çıktı. Devlet ‘Ben bu rakamdan harç alırım’ desin. Ama şu an yüzde 4 olan tapu harcı da düşürülsün. Zaten oran çok yüksek olduğu için vatandaş gerçek değerini göstermiyor. Eğer harç oranı düşer ve gerçek değer üzerinden tapu işlemi zorunluluk olursa devletin geliri bugünden çok daha fazla olur.
(ALINTI)