NOT YÜKSELSE DE TÜRKİYE, HÂLÂ 'YATIRIM YAPILABİLİR' BİR EKONOMİ OLMAKTAN UZAKTA

Kredi derecelendirme kuruluşu Standard&Poor's, Türkiye'nin kredi notunu B+ seviyesinden bir kademe yükselterek BB- seviyesine çıkardı. Bu not artırımıyla, Türkiye'nin kredi notu, piyasalar tarafından genel bir kanı olarak kabul edilen, B+ seviyesinin işaret ettiği 'yüksek derece spekülatif' görünümden 'spekülatif' görünüm seviyesine yükseldi. S&P Global, Türkiye'nin not görünümünü 'pozitif'ten 'durağan'a revize etti. Not hâlâ 'yatırım yapılabilir ülke' statüsünün oldukça gerisinde... Görünüme gelince, 'alınan önlemler yerinde, artık sonuçları takip edilmeli' şeklinde yorumlanabilir. S&P, Türkiye'nin notunu yükseltme kararında TCMB'nin sıkı para politikasının etkili olduğunu vurguladı. Açıklamada, Türk yetkililerin bu sıkı duruş sayesinde lirayı istikrara kavuşturmayı, enflasyonu düşürmeyi, rezervleri yeniden inşa etmeyi ve finansal sistemi dolarsızlaştırmayı başardıkları belirtildi. Türkiye'nin dünyayla arasındaki tasarruf açığının daralmasıyla birlikte, cari işlemler açığında 2022’den bu yana GSYİH’de yaklaşık 4 puanlık bir düşüş gözlemlendiği hatırlatıldı. Aynı zamanda, ulusal ölçekli notların da ‘trAA-/trA-1+’dan ‘trAA+/trA-1+’ seviyesine yükseltildiği belirtildi. Türkiye ekonomisine dair görünümün ise önümüzdeki oniki ay boyunca dengeli riskleri yansıttığı; yetkililerin enflasyonu düşürme, ücret beklentilerini yönetme ve ekonomiyi yeniden dengeleme konusundaki iddialı planlarının devam ettiği ifade edildi. 

 TÜKETİCİ KREDİLERİNDEKİ BÜYÜME BEŞ AYIN ZİRVESİNE YÜKSELDİ

Kredi faizlerinin yüksekliğine rağmen, vatandaş ertelediği ya da öncelediği alışverişlerini, kredi kullanarak yapmayı sürdürüyor. Bunun sebeplerinden biri vatandaşın cebinde para olmaması, bir diğeri ise enflasyonun düşmeyeceği yönündeki kanaat... Kredi faizinin, satın alacağı ürünün fiyatının artma olasılığına karşılık daha düşük kalacağını düşünüyor vatandaşlar. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun (BDDK) haftalık bültenine göre, sektörün kredi hacmi 25 Ekim itibarıyla 92 milyar 939 milyon TL arttı. Sektörünün toplam kredi hacmi, 25 Ekim haftasında 92 milyar 939 milyon TL artarak 14 trilyon 950 milyar 444 milyon TL'den 15 trilyon 43 milyar 383 milyon TL'ye çıkarken, tüketici kredilerindeki büyüme de beş ayın zirvesinde... Tüketici kredilerinin tutarı, 25 Ekim itibarıyla, 22 milyar 46 milyon TL artarak 1 trilyon 870 milyar 664 milyon TL'ye yükseldi. Bu tutarın 478 milyar 709 milyon TL'si konut, 75 milyar 982 milyon TL'si taşıt ve 1 trilyon 315 milyar 973 milyon TL'si ihtiyaç kredilerinden oluştu. Onüç haftalık yıllıklandırılmış ve kur etkisinden arındırılmış ticari kredilerde büyüme 25 Ekim haftasında hafif bir düşüşle yüzde 24.2 olarak izlendi. Tüketici kredilerinde ise büyüme biraz daha ivmelenmesini sürdürerek son beş ayın zirvesine ulaştı. Tüketici kredilerinde büyüme yüzde 32 olarak kaydedildi. Bu dönemde taksitli ticari kredilerin tutarı, 26 milyar 300 milyon TL artarak 1 trilyon 972 milyar 504 milyon TL oldu. Bankaların bireysel kredi kartı alacakları ise yüzde 1.9 artışla 1 trilyon 632 milyar 527 milyon TL'ye çıktı. Bireysel kredi kartı alacaklarının 560 milyar 225 milyon TL'sini taksitli, 1 trilyon 72 milyar 302 milyon TL'sini taksitsiz borçlar oluşturdu. Bankacılık sektöründe takipteki alacaklar, 25 Ekim itibarıyla, önceki haftaya göre 1 milyar 887 milyon TL artışla 267 milyar 792 milyon TL'ye çıktı. Takipteki alacakların 199 milyar 31 milyon TL'sine özel karşılık ayrıldı. Aynı dönemde, bankacılık sisteminin yasal özkaynakları, 62 milyar 218 milyon TL yükselerek 3 trilyon 290 milyar 55 milyon TL oldu.

SALI GÜNÜ KÜRESEL EKONOMİNİN GELECEĞİ DE BELİRLENECEK

ABD'li seçmenler, Cumhuriyetçi Parti adayı Donald Trump ve Demokrat Parti adayı Kamala Harris arasında başa baş geçmesi beklenen seçimde, 5 Kasım Salı günü sandık başına gidecekler. Amerikalılar, sadece bir başkan seçmekle kalmayacak, küresel ekonominin seyrini de belirleyecekler. ABD'deki başkanlık seçiminin sonucu ABD'nin para politikası, küresel ticaret ve finansal piyasalar üzerinde önemli etkilere yol açacak. Bu hafta, küresel piyasaların yakından takip edeceği en önemli konu bu... ABD seçimlerinin gölgesinde kalsa da, birkaç önemli gelişme daha var. Fed'in yanı sıra Birleşik Krallık, Avustralya ve Brezilya'daki para politikası toplantıları takip edilecek. Son dönemde piyasa aktörleri, ABD Hazinesi'nin tahvil getirilerindeki artışı ve doların değerlenmesini, piyasalarda 'Trump fiyatlaması' olarak yorumluyorlar. Kamuoyu yoklamaları ise seçimlerin başa baş geçeceğine işaret ediyor. Tartışmalı bir seçim sonucunun uzun süreli bir belirsizliğe yol açmasından endişelenen yatırımcılar net bir sonucun çıkmasını umut ediyorlar. Trump'ın seçimi kazanma ihtimalinden destek bulan kripto para birimi Bitcoin tüm zamanların en yüksek seviyesine yaklaşmaya başladı. ABD seçimlerinden bir gün sonra Fed'in para politikası toplantısı başlayacak. Bir sonraki ABD başkanının kararlarının iktisadi büyümeyi ve enflasyonu nasıl etkileyeceğini, para politikası yetkilileri görmezden gelmeye çalışıyor. ABD ekonomisinin beklenenden daha güçlü olduğunu gösteren son veriler, bazı yatırımcıların Fed'in eylül ayında 50 baz puan faiz indirimiyle mevcut gevşeme döngüsünü başlatırken, yanlış hesap yapıp yapmadığını sorgulamalarına neden oldu. Fed'in önümüzdeki perşembe 25 baz puan faiz indirimi yapması bekleniyor. Yatırımcılar, Fed'in faiz kararını ve Fed Başkanı Jerome Powell'ın basın toplantısını yakından izleyecekler. 

ÇİN AÇISINDAN ABD SEÇİMLERİ: KIRK SATIR MI, KIRK KATIR MI?

Çin, perşembe günü, ekim ayı ticaret verilerini açıklayacak. Bazıları, bu hafta açıklanacak Çin'in ihracat rakamlarının, ABD'de Trump'ın seçimi kazanması hâlinde belki de son kez beklentileri aşabileceğini düşünüyorlar. Trump'ın seçimleri kazanması durumunda, Çin ürünlerine yüzde 60 gümrük vergisi getirme tehdidinin, ABD'ye yılda 400 milyar dolardan fazla ihracat yapan Çin'in sanayi sektörünü olumsuz etkileyeceği kesin. Çin'in ihracatının artması, zordaki ekonomisi için tek olumlu unsur ve Trump'ın olası zaferinin Çin ekonomisine ciddi sonuçları olabilir. Çin'de 9 Kasım'da açıklanacak ekim ayı manşet enflasyonu, Çinli yetkililerin eylülde ekonomiyi deflasyondan kurtarmak için bir dizi canlandırma tedbiri açıklamalarından bu yana olan ilk enflasyon verisi olacak. Bu açıdan önemli... Fed para politikası konusunda ne yönde karar alırsa, diğer merkez bankaları da genellikle ona paralel hareket ediyor. Ancak, ABD seçimlerinin sonucu bu durumu değiştirebilir. Trump'ın seçimi kazanması ve kısasa kısas ticaret savaşı ihtimali, ihracata dayalı ekonomiler üzerinde baskı yaratacak. Bunun sonucunda, ABD'deki enflasyonun yükselmesi ve doların değer kazanması, Fed'i faizleri daha yavaş düşürmek zorunda bırakabilir ve diğer merkez bankaları ilave vergilerin büyüme üzerinde yaratacağı ağır etkiyle mücadele etmek durumunda kalabilir.