Sizin fobiniz hangisi? Nasıl tedavi edilir?

Yükseklik, karanlık, kalabalık… Korkularınızın nedenleri ve tedavi etmeyi hiç düşündünüz mü? İşte fobilerle ilgili merak edilenler...

DUVAR – Psikolojide bir tür kaygı bozukluğu olarak ele alınan, kişinin bir nesne veya durumla ilgili yaşadığı belirgin, aşırı korku ya da kaygıya fobi denir. Fobi kaynağı olan nesne veya durum neredeyse her zaman korku doğuruyor. Buna kaçınmalar eşlik ediyor ve bu korkular 6 aydan uzun sürüyor. Fobiler şu başlıklara ayrılabilir:

Özgül fobiler (Nesneleri belirli fobiler; hayvan (örneğin örümcek), doğal çevre (yükseklik, fırtına), kan-iğne-yaralanma, durumsal (uçak, asansör, kapalı yer) ve diğer (özel giysili kişiler)
Sosyal fobi (Başkalarının gözleyebileceği ve değerlendirebileceği durumlarla ilgili korku)
Agorafobi (Kaçamayacağınızı düşündüğünüz açık veya kalabalık alanlarda hissedilen korku)

SORUMLUSU BEYNİMİZ

Aslında beynimiz her daim tehlike aramaya programlıdır. Bu bizim hayatta kalmamızı sağlar ve gereklidir. Ancak bazı durumlarda düşüncelerimiz ve anlık korkularımız bazı nesnelerin veya durumların daha fazla tehlike içerdiğine ikna oluyor. Bu inanç, bu nesnenin artık diğer nesnelerden daha ön planda tutulmasına, ona yaklaştıkça beynimizin kendini korumak için çeşitli kimyasallar yoluyla bize korku hissettirmesine ve hayatta kalma sistemlerinin çalışmasına sebep oluyor. Algımız artık gerçeğimiz haline geliyor.

KALITSAL OLARAK GEÇEBİLİR

Bazı fobiler hemen herkeste görülüyor ve evrensel olarak ele alınıyor. Bazı fobiler ise kişiye özgüdür. Bunun yanı sıra kültüre özgü fobiler de bulunuyor. Fobiler farklı şekilde ortaya çıkabiliyor. Çocukluk çağında bir nesne veya durumla ilgili doğrudan, yani deneyim sonucu görülebiliyor. Ya da dolaylı olarak; sıklıkla fobiye sahip bir yakınımızdan öğrenme yoluyla gelişebiliyor. Kan ve enjeksiyon ile ilgili fobiler ise kalıtsal olarak aktarılıyor. Yetişkinlikte ise yaşanılan yaşam olaylar sonucu, çoğunlukla karmaşık fobiler gelişebiliyor.

HİÇ DUYDUNUZ MU?

Binlerce ilginç fobi mevcuttur. Örneğin; ertophobia (aşk fobisi), geliophobia (kahkaha fobisi), ornithophobia (kuş fobisi), turophobia (peynir fobisi), trypophobia (delik fobisi). Bu özgül fobiler az rastlanan ve kişinin deneyimine dayanarak gelişen fobilerdir.

TEDAVİ EDİLEBİLİR

Her insan bazı nesnelerden veya durumlardan bir dereceye kadar korkar ve korku gereklidir ancak fobi söz konusu olduğunda bu korku çok şiddetli, aşırı, işlev bozucu bir hal alabiliyor. Bu noktada müdahale gerekiyor. Psikoterapi fobiler için en etkili yoldur. Kişinin yaşadığı korkuyu netleştirmesi ve onunla yüzleşmesinde farklı teknikler uygulanabiliyor. Amaç fobi haline gelen nesnenin veya durumun korku şiddetinin azaltılmasıdır. Bazı fobiler nesneye bağlanmamış olabiliyor. Kişinin bu fobiye verdiği anlam ve kendini koruma gerekliliği, yaşadığı çatışmalar terapi odasında ele alınıyor. Fobi tedavisi, kişiye, yaşadığı fobiye ve bunun bilinen başlangıcına göre değişiyor. Kişinin korkusuyla güvenli bir ortamda (bu ortam gerçek hayat da olabilir, görselleştirme yoluyla terapi odası da) tolere edeceği ölçüde karşılaşması sağlanabiliyor veya bu korkunun onun için anlamı çalışılabiliyor. (HABER MERKEZİ)