İŞ DÜNYASINDA KONKORDATO PANDEMİSİ
Kapanan şirketlerin sayısı giderek artarken, ilk yedi ayda konkordatoya başvuran şirketlerin sayısı da geçen yılı geride bıraktı. Bu şirketlerin bir bölümünün konkordatoyu istismar ettiği ileri sürülse de sonuç ortada... Konkordato, iflas durumu olmazken, borçlu şirketlerin borçlarını ödemekte zorlandığını gösteren bir durum ve şirketlerin mali durumunu düzeltip iflastan kurtulmasını amaçlayan bir süreç. Ancak iflasla sonuçlanma olasılığı da var ve bu süreçte ödemelerde de aksamalar görülebiliyor. Bir şirket konkordatoya gitti mi, alacaklı şirketleri de zor durumda bırakıyor. Konkordato, borçlu şirketlerin mali durumunu düzeltip, iflastan kurtulmasına ve alacaklılarının da bir vadeyle alacaklarını almalarına yararken, konkordato başvurusu kabul edilen şirketlere haciz işlemi yapılamıyor, bankalar kredilerini geri çağıramıyor, ipotekler satışa çıkarılamıyor. Bir domino etkisi riski ortaya çıkıyor. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) verilerine göre, temmuz ayında kapanan şirket sayısı geçen yıla kıyasla yüzde 39.8 oranında yükselirken, ilk yedi ayda kapanan şirket sayısı ise geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 28.3 arttı. Kurulan şirket sayısındaki artış temmuzda yüzde 4.2 seviyesinde kalırken, ilk yedi ayda da geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 14.5 azaldı. Bu yılın ilk yedi ayında, en çok inşaat sektöründe olmak üzere, toplam bin 554 konkordato talebi oldu. Geçen yılın tamamında bu sayı bin 516 olmuştu. Bu yıl görülen artış, 2018-2019 yıllarındaki konkordato patlamasıyla aynı seviyede seyrediyor. Ocak ayından beri sürekli artan konkordato talebinin, yıl sonuna kadar 3 binin üzerine çıkması bekleniyor. Sektör temsilcileri, inşaat ve tekstil sektörünün konkordato konusunda önde geldiğini söylerken, artan işçilik maliyetleri ve azalan karlılığın bu süreci tetiklediğini belirtiyor
HEMEN HER SEKTÖRÜN TALEBİ
SIKILAŞTIRMANIN GEVŞETİLMESİ
Televizyonlarda ve basında hangi sektör temsicisi bir açıklama yapsa, mutlaka kendi sektörlerine yönelik sıkılaştırma önlemlerinin bir ölçüde gevşetilmesi talebinde bulnuyor. Bu talep hemen her sektörden geldiğinde, ekonomi yönetiminin bunu uygulaması demek, sıkılaştırmanın rafa kaldırılması demek! Son bir talep de Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar Odası (TESK) Genel Başkanı Bendevi Palandöken’den geldi. Enflasyonun her sektörü olduğu gibi düğün ve evlilikle ilgili sektörleri de olumsuz etkilediğini söyleyen TESK Başkanı, düğün organizasyonları, gelinlik ve damatlık ücretleri, takı maliyetleri, salon kirası gibi kalemlerde yaşanan artışa işaret etti ve "Düğün sektörü, 230 kalemi ilgilendiren bir sektör. Netice itibarıyla bunların hepsinde duraklama var ve ekonomiye büyük bir kayıp oluyor. Bizim talebimiz kredi kartlarındaki taksit tutarı biraz esnetilmeli" talebinde bulundu. Evlilik sürecindeki alışverişlerde kredi ve kredi kartına ihtiyaç duyulduğunu belirten Palandöken, "Kredi kartına konulan taksit sınırlandırılması ivedilikle kaldırılmalı. Bu sadece evlenmek üzere olan çiftler için değil, tüm vatandaşlar için de olumlu bir etki yaratır. Kredi kartına konulan taksit sınırlarının kaldırılması ekonomiye hareket kazandırır, piyasaları canlandırır ve işsizliğin azalmasıyla istihdamın artmasıyla devletin vergi ve SGK gelirleri artar" dedi. Sorun şu ki, hemen her sektör temsilcisi de bunları bir şekilde dile getirebilir. Ancak, sıkılaştırma politikasında verilecek her taviz, dezenflasyonist süreci olumsuz etkileyecek. İşte ekonomi yönetiminin en büyük meselesi de bu, şirketleri batırmadan nasıl ekonomiyi soğutabileceği... Ve bu konuda başarılı bir sonuç alındığı söylenemez. Sektörler zorda, şirketler konkordataya gidiyor, ancak enflasyon düşmüyor!
SON VERİLERLE BİRLİKTE, FED’İN FAİZ
İNDİRİMİNE GİDECEĞİ ARTIK KESİNLEŞTİ
ABD ekonomisinden gelen veriler, Fed’in eylül ayında faiz indirimine gitmesi açısından elini kolaylaştırıyor. Fed’in en çok dikate aldığı verilerden biri olan çekirdek PCE beklentilere paralel geldi. Çekirdek PCE Temmuz 2024 verileri aylık bazda yüzde 0.2, yıllık ise yüzde 2.6 oldu. Çekirdek PCE verileri Fed'in enflasyon değerlendirmesinde önemli yer tutuyor. Eylül ayında faiz indirimi beklenirken, çekirdek PCE Fed'in yakından izlediği veriler arasında. Ükede kişisel gelirler aylık bazda bir önceki aya göre, yüzde 0.3 artarken kişisel harcamalardaki artış yüzde 0.5 oldu. Çekirdek (PCE) gıda ve enerji fiyatları dışarıda tutularak mallar ve hizmetler satın alındığı zaman tüketiciler tarafından karşılaşılan enflasyon oranını gösteriyor. Gıda ve enerji tüketici fiyatlarında yüzde 25 paya sahip. Ancak bu kalemler aydan aya değişim gösterdiği için hesap yapılırken, bunların hariç tutulması enflasyondaki gerçek resmin görülmesini sağlıyor. Sonuçta resim politika faizi indirimi için olumlu görünüyor. Şimdi tartışılan konu Fed’in ne oranda ve kaç kez indirim yapacağı... Piyasalar zaten eylülde faiz indirimini satın almış durumda. Tartışma oran konusunda, o konuda da 50 baz puan altında bir faiz indirimi piyasaların moralini bozabilir. Öte yandan Fed’in bu yıl içinde iki kezden fazla indirime gitmesi ve yıl sonuna kadar dört faiz indirimi yapması hiç de mümkün görünmüyor. Piyasalar ne kadar bunu istese de!..
SON ENFLASYON VERİSİYLE AMB’NİN ELİ
HER ZAMANKİNDEN DAHA RAHAT
Halen çok ciddi bir resesyon tehdidiyle karşı karşıya olan Avrupa Birliği, son gelen enflasyon verileriyle biraz rahatlamış görünüyor. Bugüne kadar temkinli hareket eden Avrupa Merkez Bankasının (AMB) yeni bir politika faizi indirimine gitmesi için eli her zamankinden daha güçlü artık. Avrupa İstatistik Ofisi (Eurostat), geçen hafta Euro Bölgesi'nin ağustos ayına ilişkin enflasyon öncü verilerini yayımladı. Buna göre, Euro Bölgesi'nde temmuzda yüzde 2.6 olan yıllık enflasyon, ağustosta yüzde 2.2'ye indi. TÜFE, ağustosta aylık bazda yüzde 0.2 artış gösterdi. Piyasa beklentileri de ağustosta Euro Bölgesi'nde yıllık enflasyonun yüzde 2.2 olması yönündeydi. Açıklanan veriler piyasa beklentileriyle aynı seviyede gerçekleşti. Enflasyonun ana bileşenlerine bakıldığında, en yüksek yıllık fiyat artışı yüzde 4.2 ile hizmetlerde gerçekleşti. Hizmet sektörünü yüzde 2.4 ile gıda, alkol ve tütün ürünleri, yüzde 0.4 ile enerji dışı sanayi ürünleri izlerken, enerji ürünleri yüzde 3 geriledi. Euro Bölgesi'nde çekirdek enflasyon ağustosta yıllık yüzde 2.8, aylık 0.3 seviyesinde ölçüldü. AB uyumlu verilere göre, enflasyon ağustosta Belçika'da yüzde 4.5, Estonya'da 3.4, Hollanda'da 3.3, Slovakya'da 3.2, İspanya'da 2.4, Fransa'da 2.2 ve Almanya'da yüzde 2 oldu.