Seçime 10 gün kala anket şirketleri ne diyor?

Seçime sayılı günler kala araştırma şirketlerinin yöneticileriyle seçmenin nabzını tuttuk. Avrasya Araştırma’ya göre Cumhur İttifakı yüzde 5.5-6 puan düşecek, birçok il el değiştirecek. Gezici Araştırma sahada 7 Haziran seçimlerine benzer bir tablo ölçerken 4 AK Partiliden 1’inin çekimser olduğuna dikkat çekiyor. GENAR’a göre ise sürpriz beklentisine yol açan, yüzde 50’lik yeni sistem. Daha önceleri seçime 10 gün kala kararsız seçmen yüzde 5-6'ya düşerken, 31 Mart öncesi hâlâ yüzde 10 bandında devam ediyor olması da dikkat çekici.

Nergis Demirkaya  ndemirkaya@gazeteduvar.com.tr

ANKARA – 31 Mart yerel seçimlerine 10 gün kaldı. İlk kez ittifaklarla gidilen yerel seçim sürprizlere gebe görünüyor. Araştırma şirketlerinin yöneticileriyle seçim kampanyalarını, sahadaki gözlemlerini ve sonuca dair beklentilerini konuştuk.

KARARSIZLAR 5-6’YA DÜŞMEDİ, BU DURUM KAFAMIZI KURCALIYOR

GENAR Araştırma Şirketi’nin Genel Müdürü İhsan Aktaş seçime 10 gün kala kararsız kitlenin varlığının devam ettiğine dikkat çekti. Aktaş, “Daha önceki seçimlerde bugünlere gelindiğinde yüzde 20’lerde başlayan kararsız seçmen 5-6’lara düşerdi. Halen kararsızlar yüzde 10 bandında devam ediyor ve ciddi bir direnç taşıyorlar. Sandığa mı gitmeyecekler yoksa hangi partiye nasıl yönelecekleri kafamızı kurcalıyor” dedi.

Kararsız seçmenin daha çok iktidar blokunda göründüğünü söyleyen Aktaş, “Türkiye’de siyasette değişimi temsil eden merkez sağdır. Hareket bu seçmendedir. Son 10 yıldır CHP, HDP oyu sabit sayılır. MHP oylarında hareket var. AK Parti’den MHP’ye geçiş oldu. Yeni dönemde İYİ Parti çıktı. Daha rasyonel, şartlara göre tavır değiştiren sağ seçmen olduğu için değişimi de ülkede onlar temsil ediyorlar. Kararsızların onlar olma ihtimali yüksek” dedi.

SEÇİM 50 İLE 48 MÜCADELESİ

Yeni Başkanlık sistemi ile gelen yüzde 50’lik rekabetin başlı başına kendisinin bir sürpriz olduğunu söyleyen Aktaş, “Önceki seçimde bütün partiler seçime giriyordu. AK Parti 40, CHP 25 alınca sonuç belliydi. Şimdi kazanan 50 ile kazanacaksa kaybeden 48 ile kaybedecek. Sistemin varlığı sürpriz olarak yorumlanabilir. Sürprizin hangi tarafa meyledeceği o kararsızların tutumu ile belli olacak” dedi.

AK PARTİ ANKARA’DA AÇIĞI KAPATTI, İSTANBUL’DA İSE ÖNDE

Aktaş’a iktidar blokunun seçim kampanyasının ana unsuruna dönüşen “beka” söyleminin nasıl karşılık bulduğunu sorduk. Ekonominin belli bir noktaya gelmesi, kentleşme probleminin büyük ölçüde çözülmesi ile birlikte seçmenin daha çok bireysel tercihlerine yöneldiğini anlatan Aktaş, “Ülkenin istikrarı, bir kazaya belaya uğramaması tabii önemlidir ama daha çok seçmen günübirlik tercihlerine odaklanıyor” değerlendirmesinde bulundu.

AK Parti’nin Ankara’da geride başladığını ama şimdi yükselen bir trendi olduğunu söyleyen Aktaş, olası sonuç içinse “İki taraf da gayretli” demekle yetindi. Aktaş’a göre İstanbul rekabetinde ise AK Parti önde görünüyor. Aktaş, “Yüzde 50’lik rekabet her yeri sürprizli hale getirdi. Bu sürprizler Anadolu illerinde de büyükşehirlerde de olabilir” dedi.

MURAT GEZİCİ: BİR ŞEYLER YOLUNDA GİTMİYOR

Gezici Araştırma Başkanı Murat Gezici de devlet olanakları nedeniyle genel seçime göre daha avantajlı olması beklenen iktidarın bir yerel seçimde ilk kez zorlandığını söyledi. Bunun önemli nedenlerinden biri olarak ekonomiyi gösteren Gezici şunları söyledi:

 

“Ülkenin en önemli sorunları ekonomi, işsizlik, terör ve Suriyeliler olarak sıralanıyor. Son 10 yılda ilk defa en baştaki terör 3. sıraya düştü. 7 Haziran seçim sonuçlarına benzer bir durum yaşıyoruz. AK Parti’nin yüzde 40’a gerilediği görülüyor. Ayrıca 7 Haziran’dan 1 Kasım’a giderken AK Parti’ye geri dönen oylar bu kez dönmüyor. Beka sorunu, terör sorunu, ‘uluslararası boyutta Türkiye ile uğraşılıyor’ mesajlarına rağmen bir şeyler yolunda gitmiyor.”

4 AK PARTİLİ’DEN 1’İ ÇEKİMSER

Gezici’nin verdiği bilgiye göre AK Parti’nin kemik oyları yüzde 37-38. Bunun üzerinde yüzde 50’ye kadar eklenen seçmen ise daha analitik düşünen, ekonomik ve sosyal anlamda güçlü, seküler yapıya yakın, kendini demokrat, liberal olarak tanımlayan merkez-orta seçmen. 17 yıldır AK Parti’ye oy veren bu seçmenin ilk defa düşünmeye geçtiğini söyleyen Gezici, “İstanbul’da, Ankara’da ve birçok yerde AK Parti’yi zor durumda bırakan seçmen bu seçmendir. Tercihlerinde ekonominin belirleyici olduğu bu seçmenler alım gücünün düşmesinden şikayetçi” dedi. AK Parti’nin oy kaybettiği kitlenin yaş aralığını da 28-43 yaş olarak veren Gezici şöyle devam etti:

 

“18-27 yaş arası gençlerin yüzde 67’si Türkiye genelinde muhalefete, 44 yaş üstü seçmenin yüzde 70’den fazlası ise iktidara oy verecek. 28-44 yaş arası seçmen ise kararsızlık yaşıyor. İstanbul’da kararsız seçmen Türkiye ortalamasının üzerinde. Ankara’daki kararsız seçmen 11-12 üzerinde. Kararsız seçmenin yüzde 85’i son 17 yılda AK Parti ve MHP’ye düzenli oy vermiş. 17 yılda ilk defa AK seçmeninin yüzde 25’i doğrudan AK Parti’ye oy vereceğini söylemiyor, çekimser davranıyor. 4 AK Partiliden birinin “oy vereceğim” dememesi önemli. İstanbul’da AK Parti’ye oy verenlerin yüzde 78’i, Ankara’da yüzde 75’i doğrudan AK Parti’ye oy vereceğim diyor. İşte kalan seçmen düşünmeye geçiyor. Bu seçmenin kayabilme ihtimali var.”

AKŞENER OLMASA İKTİDAR YÜZDE 60’I BULABİLİRDİ

Murat Gezici’ye göre düşünmeye çekilen bu seçmenin muhalefete oy verme ihtimalinde kilit isim İYİ Parti Genel Başkanı Meral Akşener olacak. Akşener olmasa AK Parti’nin kurduğu ittifakla yüzde 60’a ulaşabileceğini söyleyen Gezici, “Ama Akşener seçmeni, içinde CHP’nin olduğu Millet İttifakı’na oy verme noktasında yumuşatmıştır. İktidar bloku yüzde 60’ları görebilirken şu an yüzde 50’yi yakalamakta zorlanacaklardır” dedi.

İSTANBUL’DA SÜRPRİZ OLABİLİR

Murat Gezici’ye seçimlerde siyasi sonuç üretecek düzeyde değişiklikler yaşanıp yaşanmayacağını sorduk. Ankara’da AK Parti’nin adayı Mehmet Özhaseki’nin kazanabileceğini söyleyen Gezici’ye göre asıl sürpriz İstanbul’da yaşanabilir. Bu sürprizi İstanbul’daki kararsız seçmen sayısının yüksekliği ile ilişkilendiren Gezici, son ölçümlerin İstanbul’da yüzde 50.2 Binali Yıldırım, yüzde 49.2 Ekrem İmamoğlu şeklinde olduğunu söyledi.

Peki sandığa gitme oranlarında bir değişiklik olur mu? Gezici’ye göre önceki seçimlerde olduğu gibi yüzde 77’si CHP’li olan sandığa gitmeyenlerin oranı toplamda yüzde 14 civarında kalabilir.

BEKA SÖYLEMİ MHP SEÇMENİ İÇİN

Avrasya Araştırma Başkanı Kemal Özkiraz’la da yaklaşan seçim öncesi sahayı konuştuk. Seçime damga vuran beka, Mansur Yavaş’a dönük suçlamalar ve muhalefetin PKK-FETÖ ile el ele olduğu yönündeki söylemin tamamen ekonomik tartışmaların dışına çıkmak için kullanıldığını söyleyen Özkiraz, muhalefetinse doğru bir strateji izleyerek bu tartışmalara çok girmediğini söyledi. Beka söyleminin daha çok MHP seçmenini sandığa götürüp Cumhur İttifakı’na oy vermeye zorlayan bir söylem olduğunu belirten Özkiraz, “MHP seçmeninin yarıya yakını büyükşehirlerde Cumhur İttifakı’na oy vermiyor. AK Parti kendi seçmeninden çok bence MHP seçmenine oynuyor. Çünkü MHP seçmeninin yarısı Cumhur İttifakı’na, yarısı Millet İttifakı’na oy vereceğini söylüyor. Devlet Bahçeli’nin de meydanlara çıkma nedeni de MHP seçmenini Cumhur İttifakı’na yönlendirme çabası” dedi.

AK Parti kampanyasında değişen tek şeyin muhalefetin ilişkilendirildiği terör örgütü olduğunu söyleyen Özkiraz, “Bundan 5-6 yıl önce bunlar Ergenekon’la beraber diyorlardı. Bugün FETÖ-PKK diyorlar. O gün AKP için kim teröristse muhalefet de o oluyor. Herkesin birinci problemi ekonomi. Bunlar belirleyici değil” dedi.

52 ALTI HER YERDE RİSK DEMEKTİR

AK Parti içinde “Bu kez vermeyeceğim” diyen daha özgürlükçü, batı değerleri ile yaşayan bir kesime dikkat çeken Özkiraz, “Bunlar ekonomik sebeplerle veya AK Parti’nin iyi icraatlar yaptığını söyleyerek oy verenler. Değişim de burada olacak” dedi. Son seçimde yüzde 52 olan Cumhur İttifakı’nın ancak 45-47 arasında kalacağını söyleyen Özkiraz, “Anketlerde AKP’nin yüzde 5.5-6 puan oy kaybedeceği görünüyor. Böyle olduğunda hesap basit. 52-53 altı her yer risk demektir” değerlendirmesinde bulundu.

İSTANBUL’DA SÜRPRİZ İLÇELER

Özkiraz’a hangi illerde değişim beklediğini de sorduk. Bu illeri İstanbul, Ankara, Antalya, Adana, Mersin, Denizli, Balıkesir olarak sıralayan Özkiraz, Bursa’nın bıçak sırtı olduğunu söyledi. Özkiraz’a göre CHP aralarında İstanbul Esenyurt, Küçükçekmece ve Zeytinburnu’nun olduğu 18-19 ilçeyi kazanabilir. Ankara’da da mevcut ilçelerin yanı sıra Mamak alınabilir.

BU SEÇİME MUHTARLAR DAMGA VURDU

Seçim sonuçlarında “yığma seçmen” de etkili olacak. Bu seçime muhtarların damga vurduğunu söyleyen Özkiraz sadece İstanbul’dan 345 bin seçmenin değişik illere kaydırıldığını söyledi. Bunların büyük kısmının AK Parti lokasyonlarında yaşayan seçmen olduğuna dikkat çeken Özkiraz, “Bundan en çok AKP’ye zarar edecek. Benim hesabıma göre muhtarların İstanbul’dan yaptığı taşıma AKP’ye eksi 1.85 puan yazacak” dedi.