HDP'nin 'Meclis' kararı ne anlama geliyor?

Meclis çalışmalarını durdurma kararı alan HDP, Genel Kurul ve komisyon çalışmalarına katılmayacak. Başkanvekili Pervin Buldan’ın da oturumları yönetmeyeceği belirtiliyor. Meclis İçtüzüğü'ne göre HDP'lilerin milletvekillerinin düşürülmesi gündeme gelebilir.

Hülya Karabağlı  hkarabagli@gazeteduvar.com.tr

ANKARA – Eş Genel Başkanları ile 7 milletvekili tutuklanan HDP Meclis çalışmalarını durdurma kararı aldı. Bu karar, HDP’nin Genel Kurul oturumlarından komisyonlara kadar yasama faaliyetlerine katılmayacağı anlamına geliyor. HDP’nin Meclis Başkanvekili Pervin Buldan’ın da kendisine sıra geldiğinde genel kurul oturumunu yönetmeyeceği de gelen bilgiler arasında. Ancak HDP’li vekiller isterlerse Meclis’te basın toplantısı düzenleyebilecek.

HDP’nin Meclis’te 59 sandalyesi var. 9 milletvekilinin tutuklanması HDP’nin üçüncü parti olmasını değiştirmiyor.

BAŞKANLIK GÖRÜŞMELERİNDE HDP YOK

TBMM’nin gelecek günlerdeki en önemli gündem maddesi AK Parti’nin Meclise sunmaya hazırlandığı başkanlık sistemiyle ilgili teklifi olacak. HDP bu kararı nedeniyle teklifin Meclis’teki görüşmelerinde de yer almayacak.

HDP’li milletvekillerinin yasama faaliyetlerine katılmama kararı iç tüzük tartışmalarını gündeme getirecek gibi görünüyor. İç tüzüğün ‘devamsızlık’ düzenlemesinin HDPli vekiller için uygulanıp uygulanmayacağı önümüzdeki günlerde belli olacak. İçtüzügün 138. maddesi ‘bir milletvekili Meclis çalışmalarına özürsüz veya izinsiz olarak bir ay içinde toplam beş birleşim katılmadığı takdirde’ hakkında işlem başlatılmasını hükme bağlıyor. Bu durumda 5 birleşime katılmayan milletvekilinin milletvekilliğinin düşürülmesine kadar uzanan bir süreç başlıyor.

İÇTÜZÜK NASIL BİR YOL ÖNGÖRÜYOR

TBMM’de bugüne kadar uygulamadığı Meclis İçtüzüğü’nün ‘Milletvekillerinin devamsızlığı’  başlıklı 138. Madde şöyle:
MADDE 138 – Bir milletvekili Meclis çalışmalarına özürsüz veya izinsiz olarak bir ay içinde toplam beş birleşim günü katılmazsa devamsızlığı Başkanlık Divanınca tespit edilir ve Anayasa ve Adalet Komisyonları üyelerinden kurulu Karma Komisyona gönderilir.
Karma Komisyon, yasama dokunulmazlığının kaldırılmasındaki hükümlere göre durumu inceler ve raporunu hazırlar.
Bu raporu görüşen Genel Kurul devamsızlık sebebiyle milletvekilliğinin düşmesi gerektiğine üye tam sayısının salt çoğunluğu ile karar verirse, üyeliği düşer. Üyeliğinin düşmesi istenen milletvekili isterse Karma Komisyon’da ve Genel Kurul’da kendisini savunur veya bir üyeye savundurur. Son söz her halde savunmanındır.
Oylama, Karma Komisyon raporu üzerindeki görüşmelerin tamamlanmasından itibaren yirmidört saat geçmeden yapılamaz.
Bir yasama yılı içinde izinsiz veya özürsüz olarak toplam kırkbeş birleşimden fazla yok sayılan milletvekilinin yolluklarının üç aylığı kesilir.”


HDP’li Kaplan ve CHP’li Kart’tan ilk değerlendirme

Avukat ve eski milletvekili Hasip Kaplan, partisi HDP’nin ‘yasama faaliyetlerine katılmama’ kararını, “İlk defa Meclis’te üçüncü büyük parti yasama faaliyetini durduruyor. İktidar HDP’nin yasama faaliyetlerini sabote etti” dedi. CHP’li Atilla Kart, iktidarın bu durumu kullanarak ara seçime gidebileceğine dikkat çekiyor.

HDP’li Hasip Kaplan:
-HDP Genel Merkezinin önünde 5 Kasım günü barikat kuran polisler parti yöneticilerinin girişimini engellemiş ve basın önünde saldırıya uğramıştı. Meclis’te de gurup katında alınan fiilen engellemeler ve yine milletvekillerinin bilgisayarlarını her türlü güvenliklerini tehdit altına alınması eş başkanlarını ve beraberindeki yedi milletvekilini tutuklanması karşısında demokrasi mücadelesini verme kararı alınmıştır. Umarım ana muhalefet partisinin bu konuda duyarlılık göstermesi gerektiğini düşünüyorum. Bu kaostan kurtulmanın tek yolu demokrasi güçlerinin bir an önce önlerine koyacağı kampanyalarla birlikte hareket etmesi ile aşılacaktır. Bu baskıya derhal son verilmesi gerekmektedir. Tutuklu milletvekilleri bir an önce bırakılmalıdır. Kayyımlar geri alınmalı ve belediye başkanlığı görevlerinin başına dönmelidir. Parlamenter demokraside seçimle iş basına gelen muhalefet partilerinin hak ve özgürlüklerinin önündeki engellerin kaldırılması gerekmektedir.

CHP’li Atilla Kart:
-Milletvekilliği sadece TBMM çatısı altında yapılan bir faaliyet değildir. TMM dışında da bir milletvekili olarak yapılması gereken görevler vardır. TBMM özellikle bu dönemde işlevini büyük ölçüde işlevini kaybetmiş ve içi boşaltılmış durumdadır. Denetim mekanizmaları çalıştırılamaz haldedir. İktidar çoğunluğu, Anayasa’nın 78. Maddesini Meclis’e devamsızlık gerekçesiyle işletebilir. Milletvekilliğini düşürme girişiminde bulunabilir. Bunun gerçekte bir önemi yoktur. AKP bu ihtimali erken seçim ya da ara seçim olarak kullanmak isteyebilir.