BORSA İSTANBUL’DA YABANCI YATIRIMCININ İŞLEM HACMİ YILIN EN DÜŞÜK SEVİYESİNDE

Derinliği olmayan borsada yabancı yatırımcının davranışları da buna benzer bir şekillenme gösteriyor. Yabancı yatırımcı borsada uzun süreli yatırımlar yapmıyor, kısa vadeli kâr realizasyonlarını tercih ediyor. Borsa İstanbul, mayıs ayına ilişkin yabancı banka ve aracı kurum veya şahıs nam ve hesabına gerçekleştirilen işlemleri açıkladı. Buna göre, yabancılar geçen ay 20 milyar 554 milyon 959 bin 268 dolar tutarında alım yaparken, 21 milyar 578 milyon 122 bin 281 dolar tutarında satım gerçekleştirdi. Böylece, yabancıların net satım işlemleri 1 milyar 23 milyon 163 bin 13 dolar oldu. Yabancıların toplam işlem hacmi, 42 milyar 133 milyon 81 bin 549 dolarla yılın en düşük seviyesinde kaldı. Yabancılar aynı ayda 106 milyon 863 bin 406 dolar tutarında yapılandırılmış ürün ve fon alırken, 71 milyon 824 bin 232 dolar satım yaptı. Haziran ayında da yabancıların satış tarafında olmasıyla yılın ilk yarısında net satış 1 milyar 800 milyon 953 bin 95 dolara ulaştı. Yabancılar ilk yarıda 166 milyar 988 milyon 748 bin 417 dolar alım, 168 milyar 789 milyon 701 bin 512 dolar satım gerçekleştirdi. Toplam işlem hacmi ise 335 milyar 778 milyon 449 bin 929 dolara ulaştı. 

CARİ DENGE BEKLENTİNİN ALTINDA AÇIK VERDİ

Bir olumlu gelişme ise cari denge tarafında... Mayıs ayında cari açıkta kayda değer bir gerileme gerçekleşti. TCMB verilerine göre, mayıs ayında cari denge 1.24 milyar dolar açık verdi. Bloomberg anketine katılan ekonomistler cari dengenin 1.5 milyar dolarlık açık vermesi beklentisindeydi. Geçen ay cari açık 5.29 milyar dolar, 2023 Mayıs ayında ise cari açık 7.8 milyar dolar olmuştu. Mayıs ayı itibarıyla, on iki aylık cari açık 25.2 milyar dolar düzeyine geriledi. Bir önceki ay on iki aylık cari açık 31.7 milyar dolar olarak kaydedilmişti. Çekirdek denge olarak bilinen altın ve enerji hariç cari işlemler hesabı ise mayıs ayında 3.3 milyar dolar fazla verdi. Ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığı ise 4.2 milyar dolar olarak gerçekleşti. Hizmetler dengesi kaynaklı net girişler 4.7 milyar dolar olurken bu kalem altında seyahat kaleminden kaynaklanan net gelirler 3.9 milyar dolar olarak kaydedildi. Mayıs ayında doğrudan yatırımlardan kaynaklanan net girişler 361 milyon dolar oldu. Aynı dönemde portföy yatırımları 5.6 milyar doları tutarında net giriş gösterdi. Alt kalemler itibarıyla incelendiğinde, yurtdışı yerleşiklerin hisse senedi piyasasında 529 milyon dolar net satış ve devlet iç borçlanma senetleri piyasasında 6.1 milyar dolar net alış yaptığı görüldü. Mayıs ayında resmi rezervlerde bu ay 17.6 milyar dolar net artış oldu. Net hata noksan tarafında ise mayıs ayında beş aydır görülen çıkış ivmesi güçlü bir şekilde tersine döndü. Net hata noksan fazlası 4.5 milyar dolar oldu. Net hata noksanda mayıs ayından önceki beş ayda 18.9 milyar dolarlık çıkış görülmüştü. Bu net hata noksan kalemi ayrıca incelenmeli, zira geçmişten biliyoruz ki, bu giriş ve çıkışların kaynağı oldukça şaibeli...

İNŞAAT MALİYETLERİNDE ARTIŞ HIZ KESMİYOR

Enflasyonun düşüş trendine girdiği ve bu düşüşün artarak devam edeceğine ilişkin iddiayı gelen pek çok veri yalanlıyor. Gıda enflasyonu, hizmet enflasyonu bunun en net örneklerinden... Bir örnek de inşaat girdi maliyetlerinden verelim. İnşaat maliyetlerinde artış hız kesmiyor. TÜİK verilerine göre, inşaat maliyet endeksi mayıs ayında yıllık yüzde 72.78 arttı. Bu artış on altı ayın en yüksek seviyesi... Mayıs ayında aylık artış yüzde 1.11 oldu. Mayıs ayında yaşanan artışla konut enflasyonuyla inşaat maliyet enflasyonu arasındaki makasın daha da açıldığı görüldü. Buna göre nisan ayında bu makas 25 puana yaklaştı. TÜİK verilerine göre, bir önceki aya göre malzeme endeksi yüzde 1.25, işçilik endeksi yüzde 0.84 arttı. Ayrıca bir önceki yılın aynı ayına göre malzeme endeksi yüzde 58.75, işçilik endeksi yüzde 108.93 yükseldi. Bina inşaatı maliyet endeksi yıllık yüzde 71.51 arttı. Bina inşaatı maliyet endeksi, bir önceki aya göre yüzde 1.36, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 71.51 arttı. Bir önceki aya göre malzeme endeksi yüzde 1.69, işçilik endeksi yüzde 0.75 yükseliş kaydetti. Ayrıca bir önceki yılın aynı ayına göre malzeme endeksi yüzde 56.8, işçilik endeksi yüzde 108.25 arttı. Bina dışı yapılar için inşaat maliyet endeksi, bir önceki aya göre yüzde 0.3, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 77.10 yükseldi. Bir önceki aya göre malzeme endeksi yüzde 0.08 azaldı, işçilik endeksi yüzde 1.17 artış gösterdi. 

FED EYLÜLDE POLİTİKA FAİZİNİ İNDİREBİLİR Mİ?

Küresel piyasalar gönlünde yatan her neyse, açıklanan verileri ona göre yorumluyor. Hele ki o veri ABD’de tüketici fiyatları endeksi (TÜFE) ise... Birkaç ay öncesine kadar bu yıl içinde Fed’in bir kez, o da yılın sonunda bir politika faizi indirimine gideceğini istemeye istemeye kabullenen piyasa aktörleri, yeniden umut doldu! Veriye gelelim... ABD'de TÜFE, haziranda aylık bazda yüzde 0.1 azalırken, yıllık bazda yüzde 3 artışla piyasa beklentilerinin altında kaldı. TÜFE aylık bazda Mayıs 2020'den bu yana ilk kez düşüş kaydederken, yıllık enflasyon da son bir yılın en düşük seviyesine indi. Çekirdek enflasyon, yıllık bazda yüzde 3.3 ile Nisan 2021'den sonraki en düşük seviyeye gelirken, üretici fiyat endeksi (ÜFE) ise haziranda aylık bazda yüzde 0.2 ve yıllık bazda yüzde 2.6 artışla beklentilerin üzerinde gerçekleşti. Üretici fiyatlarında yıllık bazdaki artış Mart 2023'ten bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. Buraya kadar tamam da, Fed Başkanı Jerome Powell, yarıyıllık Para Politikası Raporu'na ilişkin ABD Kongresi'ndeki sunumunda, enflasyonun düşüş eğiliminde olduğuna dair ‘biraz güveni olduğunu’, ancak sürdürülebilir şekilde yüzde 2'ye düştüğünden yeterince emin olduğunu söylemeye ‘henüz hazır olmadığını’ belirtti. Piyasalar bunu duymazdan gelmeyi tercih ediyor sanki! Eylülde bir faiz indirimi olması fazla iyimser bir yaklaşım diyelim şimdilik.