KRİPTO PARA PİYASASINA
YENİ DÜZENLEMELER GELİYOR

Kripto paralara yönelik yeni düzenlemeler bu hafta TBMM’nin gündeminde olacak. TBMM Genel Kurulu, Sermaye Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi'ni ele alacak. Teklife göre, kripto varlık hizmet sağlayıcıların kurulabilmesi ve faaliyete başlaması için Sermaye Piyasası Kurulundan (SPK) izin alınması zorunlu olacak. İzin almaksızın kripto varlık hizmet sağlayıcısı olarak faaliyet yürüttüğü tespit edilen gerçek ve tüzel kişilerin yetkililerine üç yıldan beş yıla kadar hapis ve 5 bin günden 10 bin güne kadar adli para cezası verilecek. Zimmet suçunu işleyen kripto varlık hizmet sağlayıcı yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile diğer mensupları, sekiz yıldan ondört yıla kadar hapis ve 5 bin güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılacak. Her yıl platformların bir önceki yılki faiz gelirleri hariç tüm gelirlerinin yüzde 1'i SPK, yüzde 1'i de TÜBİTAK bütçesine ilgili yılın mayıs ayı sonuna kadar ödenip gelir olarak kaydedilecek. Kripto varlık hizmet sağlayıcılığı faaliyeti yürütenler, yürürlük tarihinden itibaren bir ay içinde faaliyet izni almak üzere gerekli başvuruları yapacaklarına veya müşteri hak ve menfaatlerini zarara uğratmadan üç ay içerisinde tasfiye kararı alacaklarına dair bir beyan sunmak zorunda olacak. Yurtdışında yerleşik kripto varlık hizmet sağlayıcılar, Türkiye'de yerleşik kişilere yönelik faaliyetlerini kanunun yürürlüğe girdiği tarihi takip eden üç ay içerisinde sonlandıracak.

FİTCH, TÜRKİYE’NİN BÜYÜME TAHMİNİNİ
YÜZDE 2.8’DEN YÜZDE 3.5’E REVİZE ETTİ

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings’in ‘Para Politikası Yeni Bir Aşamaya Giriyor’ başlıklı ‘Küresel Ekonomik Görünüm Raporu’nun hazıran ayı sayısında, Türkiye ekonomisine ilişkin değerlendirmeler yer aldı. Raporda, Türkiye ekonomisinin 2024 yılının ilk çeyreğinde ihracattaki toparlanma, ithalattaki keskin düşüş ve hala güçlü olan iç talep nedeniyle tahminlerin üzerinde büyüdüğü belirtlldi. Bu gelişmeler doğrultusunda, Fitch Ratings, Türkiye ekonomisinin büyüme tahminini bu yıl için yüzde 2.8’den yüzde 3.5'e çıkarıldığını açıkladı. Kuruluşun beklentisi, Türkiye ekonomisinin 2025’te yüzde 3, 2026’da ise yüzde 3.2 büyüyeceği yönünde. Daha sıkı para politikası, daha yavaş kredi büyümesi ve maliye politikasının beklenen sıkılaşmasının bu yıl enflasyonun düşürülmesine yardımcı olacağı, önemli baz etkileriyle de temmuz ayından itibaren yıllık oranın düşmesine katkıda bulunacağı belirtilen raporda, 2024 yıl sonu enflasyon beklentisinin 2024 için yüzde 43, 2025 için yüzde 23 ve 2026 için 18 olduğu belirtildi. Rapor, Türkiye’nin resmi verileri baz alınarak hazırlandığından dolayı, özellikle enflasyon beklentisinin düşük kaldığını söyleyebiliriz. Büyümeye yönelik beklentinin artırılması ise, ekonomide soğuma önlemlerinin yeterince etkin sonuçlar vermeyeceği olarak da yorumlanabilir.

KÜRESEL BÜYÜME TAHMİNİ
0.2 PUAN YÜKSELTİLDİ

Gelelim aynı rapordaki küresel görünüme... Raporda Avrupa'da toparlanma ihtimaline olan güven arttığı, Çin'in ihracat sektörü canlandığı ve Çin dışındaki gelişmekte olan piyasalarda iç talep daha güçlü bir ivme gösterdiği için, küresel büyüme tahminlerinin yukarı yönlü revize edildiği saptaması yer alıyor. Bu doğrultuda, küresel ekonominin büyüme tahmini 2024 yılı için yüzde 2.4'ten yüzde 2.6'ya çıkarılmış. 2025 ve 2026’da, her iki yılda da küresel ekonominin yüzde 2.4 büyümesi bekleniyor. Raporda, ABD ekonomisinin yavaşladığı, ancak bunun kademeli olduğu ve ülke ekonomisi için büyüme tahmininin bu yıl için değiştirilmeyerek yüzde 2.1 seviyesinde bırakıldığı belirtildi. ABD ekonomisinin 2025'te yüzde 1.5 ve 2026'da yüzde 1.6 büyümesinin bekleniyor. Euro Bölgesi ekonomisinin büyüme tahmini ise bu yıl için yukarı yönlü revize edilmiş ve bölge ekonomisinin büyüme tahmini 2024 yılı için yüzde 0.6'dan yüzde 0.8'e çıkarılmış. Raporda, Euro Bölgesi ekonomisinin 2025'te yüzde 1.5 ve 2026'da yüzde 1.4 büyümesinin öngörülmüş. Raporda, Çin ekonomisinin de büyüme tahmininin bu yıl için yüzde 4.5'ten yüzde 4.8'e yükseltildiği, ülke ekonomisinin 2025'te yüzde 4.5 ve 2026'da da yine yüzde 4.5 büyümesinin öngörüldüğü belirtiliyor. Merkez bankalarının artık para politikasını gevşetmeye yöneldiğine işaret edilen raporda, enflasyonun kalıcı olmaya devam ettiği ve küresel faiz oranlarının gelecek 12-18 ay boyunca ‘daha sığ’ bir hızda düşmesinin beklendiği saptaması da yer alıyor.

NVIDIA’NIN PİYASA DEĞERİ
KAFALARI KARIŞTIRIYOR

Küresel piyasalar ABD merkezli çip üreticisi Nvidia'nın piyasa değerindeki tırmanışı hem şaşkınlıkla hem de kaygıyla takip ediyor. Nvidia’nın Nasdaq’ta işlem gören hisseleri, geçen hafta salı günü TSİ 21.10 itibarıyla yüzde 3'ün üzerinde değer kazanarak hisse başına 135.96 dolara yükseldi. Şirketin toplam piyasa değeri, hisselerindeki yükselişle birlikte 3.34 trilyon dolara ulaşmış oldu. Böylece, Microsoft'un 3.32 trilyon dolarlık piyasa değerini aşan Nvidia, dünyanın en değerli şirketi unvanını aldı. Yapay zeka çiplerine yönelik talep artmaya devam ederken Nvidia'nın hisseleri, yılın başından bu yana yüzde 173'ün üzerinde değer kazandı. Nvidia'nın piyasa değeri ilk kez haziranın başında 3 trilyon doları aşmış ve Apple’ın piyasa değerinin üzerine çıkmıştı. Nvidia çip üretiminde küresel ölçekteki egemenliğiyle hızlI yükselişini devam ettiriyor. Yapay zeka teknolojilerinin de vaz geçilmez tedarikçisi olarak görülen Nvidia’nın piyasa değerinin artışında, yapay zeka kaynaklı büyüme beklentilerinin etkisi belirleyici... Ancak kimse yapay zekanın ne oranda hızlı bir gelişim göstereceğini ve bu gelişimin ekonomik yansımaları konusunda net bir öngörüye sahip değil. Bu beklentilerdeki bir gerileme, bilişim sektöründe yaşanan yükselişi bir balona çevirebilir ve Nasdaq’ta yeni bir krizin tetikleyicisi olabilir.