TOPLAM KREDİ HACMİ YÜZDE 39 ARTIŞ KAYDETTİ

TCMB tarafından açıklanan haftalık para ve banka istatistiklerine göre, bankacılık sektörünün toplam mevduatı 12 Temmuz ile biten haftada 398 milyar 989 milyon 236 bin TL artışla 17 trilyon 150 milyar 436 milyon 469 bin TL’ye çıkarken ihtiyaç kredilerinde faiz de yüzde 1 puanlık artış gösterdi. 5 Temmuz haftasında yüzde 59.5 olan 1-3 ay vadeli ortalama bileşik TL mevduat faizi 12 Temmuz haftasında yüzde 59.6 olarak gerçekleşirken, yüzde 76.9 olan ihtiyaç kredisi faizi yüzde 77.9 seviyesine çıktı. Bir önceki hafta yüzde 63.1 olan ticari kredi faizi de yüzde 62.6 oldu. Mevduat bankalarındaki tüketici kredileri, geçen hafta yüzde 0.78 artarak 1 trilyon 651 milyar 789 milyon 532 bin TL seviyesine yükseldi. Aynı dönemde taksitli ticari krediler yüzde 0.43 yükselişle 1 trilyon 573 milyar 353 milyon 641 bin TL’ye, kredi kartları bakiyesi ise yüzde 0.82 artışla 1 trilyon 947 milyar 999 milyon 851 bin TL’ye çıktı. Mevduat bankalarındaki tüketici kredilerinin 404 milyar 760 milyon 679 bin TL’si konut, 69 milyar 62 milyon 878 bin TL’si taşıt ve 1 trilyon 177 milyar 965 milyon 975 bin TL’si diğer kredilerden oluştu. Bankacılık sektörünün TCMB dahil toplam kredi hacmi de 12 Temmuz ile biten haftada 114 milyar 985 milyon 552 bin TL artarak 13 trilyon 481 milyar 340 milyon 498 bin TL’ye geldi. Toplam kredi hacmi, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 39 artış kaydetti. İhtiyaç kredilerinin faizlerini yüksek görebilirsiniz, ancak bir de şöyle bakın, kredi kartını çevirmekte güçlük çekiyorsunuz, ancak asgari tutarı ödüyor ya da gecikmeye düşüyorsunuz. Yüzde 77.9 ile alacağınız ihtiyaç kredisiyle kredi kartı borcunuzu kapatırsanız, hâlâ kârdasınız demektir.

MEVDUATTA DOLARİZASYON YÜZDE 47.8

TCMB, mevduatta dolarizasyonu azaltmak ve liralaşmayı desteklemek amacıyla, yeni düzenlemeler yapmayı sürdürüyor. 2022 ortalarından itibaren mevduatta dolarizasyonun payı yüzde 72.3’lere kadar yükselmişti. 2023 yılının son çeyreğinde bu oran yüzde 68’lerden düşüşe geçmişti. Şimdi ise mevduattaki dolarizasyon oranı yüzde 47.8’lerde... Bu orana kur korumalı mevduat (KKM) da dahil... Şimdi TCMB bir adım daha attı ve TL mevduata geçişin desteklenmesine yönelik adımlarına ‘YUVAM’ hesaplarına ilişkin düzenlemeyle devam etti. KKM’de olduğu gibi ‘YUVAM’ hesapları için de faiz oranı alt sınırı, politika faizinin yüzde 70'ine indirildi. TCMB’nin ‘Yurt Dışında Yerleşik Vatandaşlar Mevduat ve Katılım Sistemi (YUVAM) Hesapları Hakkında Tebliğde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliği’ne göre, KKM hesaplarında olduğu gibi YUVAM hesaplarının faiz oranı alt sınırı, politika faizinin yüzde 70'ine indirilirken, ayrıca, vadelere göre ilave getiri oranları 2'şer puan azaltılarak 3, 6, 12 ve 24 ay vadeli hesaplar için sırasıyla yüzde 1, yüzde 2, yüzde 3 ve yüzde 4 olarak belirlendi.

DEZENFLASYON PATİKASIYLA KREDİ BÜYÜMESİNİN UYUMU İÇİN...

TCMB, sıkı para politikası kapsamında geçen hafta yeni kararlar aldı. Döviz kredilerindeki büyüme sınırı yüzde 2'den yüzde 1.5'e geriledi. Türk Lirası (TL) kredilerdeki oran ise yüzde 2'de korundu. TCMB'den yapılan açıklamada, sıkı para politikası duruşunu destekleyici adımlar atıldığı, bu doğrultuda kredi büyümesine dayalı zorunlu karşılık uygulamasında değişiklikler yapılarak dezenflasyon patikasıyla kredi büyümesinin uyumlu seyri ve TL kredilerin payının korunmasının amaçlandığı belirtildi. Açıklamada, “Bu kapsamda, yabancı para krediler için yüzde 2 olan aylık büyüme sınırının yüzde 1.5'e indirilmesine, TL kredilerde yüzde 2 olan aylık büyüme sınırlarının sabit tutulmasına karar verilmiştir. Ek olarak, yatırım kredilerine sağlanan istisnanın kapsamı genişletilerek, uluslararası kalkınma finansmanı kuruluşlarından sağlanan kaynaklar kapsamında kullandırılan yatırım kredilerinin TL ve yabancı para kredi büyüme sınırlarından muaf tutulmasına karar verilmiştir” ifadeleri yer aldı. Bu kararda, son dönemlerde döviz kredilerine yönelişteki artışın etkili olduğunu söylemek mümkün.

  DEUTSCHE BANK, SON ÇEYREKTE POLİTİKA FAİZİNDE İNDİRİM BEKLİYOR

Deutscne Bank’ın makroekonomi notunda, TCMB’nin faiz kararlarına ilişkin tahminlere yer verilirken diğer yandan alınabilecek ek sıkılaştırma önlemleri konusunda da öngörüler yapıldı. TCMB'nin temmuz ayında faiz kararını sabit tutmasının beklendiği belirtilirken, notta “Yılın son iki ayında 250’şer baz puanlık indirimlerle 2024 yılı sonunda politika faizinin yüzde 45'e düşeceğini öngörüyoruz” tahminine yer verildi. Deutsche Bank, TCMB'nin üst üste dördüncü ayda da politika faizini değiştirmeyerek yüzde 50'de sabit tutmasını bekliyor. Türkiye ekonomisinin haziran ayında beklenenden daha iyi bir enflasyon rakamıyla dezenflasyon döngüsüne girerken, para politikasının gevşetilmesi için gerekli koşulların henüz oluşmadığı da notta vurgulanan bir nokta... Deutsche Bank’ın bir diğer beklentisi ise, TCMB'nin likidite sterilizasyonu araçları ve parasal koşullarda gevşemeyi önlemek için zorunlu karşılıklar üzerinden ücretlendirme oranlarını yükseltmek gibi müdahaleler yoluyla ek sıkılaştırma önlemleri alması. Nottaki öngörülerden bir diğeri de, sıkı duruşun hem enflasyonun ana eğiliminde hem de enflasyon beklentilerinde kalıcı bir düşüş sağlayacak kadar uzun süre korunacağı... Nottaki saptamaların devamı ise şöyle: “Bunlar aynı zamanda TCMB Başkanı'nın önleyici gevşemeye ilişkin endişeleri ortadan kaldırmaya yönelik son mesajlarını güçlendirmeye yardımcı olacaktır. Bununla birlikte, açıklamanın tonu enflasyondaki düşüş, enflasyon beklentilerindeki gerileme, iç talepteki yavaşlama ve net rezerv pozisyonundaki kayda değer iyileşme konusunda daha kendinden emin olabilir ve bu da politika yönlendirmesinde güvercin bir eğilim olarak görülmemelidir”.