TARIM SEKTÖRÜNDEKİ KRİZ BÜYÜYOR

Türkiye Ziraat Odaları Birliği’nin (TZOB) verileri, son bir yılda gübre, süt yemi, besi yemi, elektrik ve ilaç fiyatlarında ciddi oranlarda artış olduğunu gösteriyor. Bu artışlar, çiftçilerin üretim maliyetlerini önemli ölçüde artırıyor. Ayrıca, mazot fiyatlarındaki yüksek artış, çiftçileri zor durumda bırakıyor. Çiftçilere yönelik devlet destekleri ise artan maliyetler karşısında yetersiz... Çiftçilerin borçluluk durumu ise giderek ağırlaşan bir tablo çiziyor. Tarım Kredi Kooperatiflerine ve bankalara olan borçlar çiftçilerin belini büküyor. Aralık 2023 itibarıyla tarımsal kredilerin toplamı 582 milyar TL’yi aştı, çiftçilerin toplam borcu yaklaşık 700 milyar TL civarında. Bu ekonomik baskılar, çiftçilerin üretimden çekilmesine, hayvan varlığının azalmasına ve dolayısıyla et ve süt gibi temel gıda ürünlerinin fiyatlarının artmasına neden oluyor. Yani tüm ülkeyi doğrudan etkiliyor.

GRİ LİSTEDEN ÇIKMAMIZ O KADAR DA KOLAY DEĞİL!

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Türkiye'nin, Mali Eylem Görev Gücü’nün (FATF) gri listesinden çıkışı sürecinde son aşamaya gelindiğini belirtiyor. Ancak sözlerinin devamında “FATF ekibi tarafından Türkiye’ye yapılacak ziyaret akabinde hazırlanacak değerlendirme raporu haziran ayındaki genel kurul toplantısında ele alınacak ve bu toplantıda ülkemize yönelik gri liste kararının kaldırılması bekleniyor” diyor. Rapor hazırlanmadan bunu söyleyebilmesi için tek bir sebep olabilir, o da batının siyasi tercihleri... Yoksa bu konuda siyasi iktidarın ve ekonomi yönetiminin net ve sürdürülebilir adımlar attığını söylemek mümkün değil. Sadece son dönemdeki operasyonları ve ülkemizde yakalanan dünyaca ünlü mafya liderlerini hatırlatayım. Tabii bir de Avrupalı şirketlerin Rusya’ya yönelik ambargoyu Türkiye üzerinden deldiklerini bilmeyen yok gibi...

HAZİRANDAN ÖNCE FED’DEN FAİZ İNDİRİM BEKLELEMEK GEREK

Fed’in nisan ayında faiz indirimi yapacağı beklentisi gün geçtikçe hayal oluyor. Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantı tutanakları yetkililerin para politikasını hızlı gevşetme konusunda endişeleri olduğunu gösterdi. Tutanaklarda, “Çoğu yetkili, politika duruşunu gevşetmek için çok hızlı hareket etmenin risklerine dikkati çekti ve enflasyonun sürdürülebilir bir şekilde yüzde 2’ye düşüp düşmediğine karar verirken gelen verileri dikkatle değerlendirmenin önemini vurguladı. Ancak birkaç yetkili, aşırı kısıtlayıcı duruşun çok uzun süre sürdürülmesinin ekonomiye yönelik aşağı yönlü risklere işaret ettiğini belirtti” ifadesi kullanıldı. Fed’in bir sonraki faiz kararı 20 Mart’ta açıklanacak. Faiz Temmuz 2023’ten beri yüzde 5.5 seviyesinde. Büyük olasılıkla yaza kadar bir faiz indirimi beklemek fazlaca iyimser bir yaklaşım olur. Genel beklenti 2024 yılında 100 baz puanlık bir indirimin yapılacak olması.

AMB DE FAİZ İNDİRİMİNİ ÖTELEYECEK GİBİ...

Avrupa’da faiz indirimlerine geçiş süreci ötelenecek gibi... Avrupa Merkez Bankası (AMB) Yönetim Konseyi üyesi Gabriel Makhlouf’a göre, AMB faiz oranını düşürme kararında acele etmemeli ve ücretlerin çok hızlı artabileceğine dair risklere karşı ‘çok dikkatli’ olmalı. İrlanda Merkez Bankası Başkanı olan Makhlouf, enflasyonun çok dirençli olduğunu ve ekonomik büyümenin ikinci yarıda toparlanması gerektiğini söylüyor. Faiz artırımı için ise yılın ikinci yarısını işaret ediyor, o da belki! Ücretlilerini enflasyon karşısında kayıpların telafi etmek için sert ücret artışları talebinde bulanabileceğini ve bunun risk oluşturduğunu hatırlatan Makhlouf, ‘sabırlı olunması’ndan yana...