Bilinen en eski satranç taşı: Kale

Tarihlendirilebilen en eski satranç taşı Ürdün'de tespit edildi: Bin 300 yıllık bir kale!
Fotoğraf: John Peter Oleson

DUVAR – Avuç içi büyüklüğünde ve 1991 yılında Ürdün’ün güneyinde eskiden İslami ticaret merkezi olarak kullanılan bir alanda bulunan kumtaşı, ‘bilinen en eski satranç taşı’ olarak tanımlandı. Yaklaşık bin 300 yıllık bu dikdörtgen şeklindeki kaya parçası üzerinde yapılan inceleme sonucunda satranç taşı olduğuna karar verildi. Bölgede, buna benzer başka nesneler de bulundu.

Satranca göre daha basit olan masa üstü oyunlarının tarihi, Avrasya’da 4 bin yıl kadar geriye dayanıyor. Kanada’da Victoria Üniversitesi’nde arkeolog olan John Oleson, çalışmalarda bulunan yazılı kayıtlardan yola çıkarak, satrancın Hindistan’da bin 400 yıl önce ortaya çıktığını söylüyor. Tüccarlar ve diplomatlar yoluyla da oyunun, batıya taşınmış olabileceğini dile getiriyor. Bir zamanlar büyük bir ticaret yolunun geçtiği Humeima’daki kazı çalışmalarında bulunan satranç taşının, 680 ile 749 yılları arasında bölgede bulunan Müslüman bir aileye ait olduğu düşünülüyor. Oleson, “Satranç İslam dünyasında çok popülerdi” diyor. Farklı kesimlerden insanları da bir araya getiren satrancın Müslümanlar, Hıristiyanlar ve farklı gelir gruplarından insanlar arasında oynandığına dair İslami metinler de mevcut.

Satrançtaki ‘kale’ olduğu belirtilen bu kum taşı, 700’lerin başına tarihlendirildi. Kale şeklini andıran bu taşın iki atlı arabayı temsil ettiği düşünülüyor. (DIŞ HABERLER)