Kesme işareti engellenemez!

TDK'nın kesme işareti kararını dilbilimci Savaş Kılıç ve şair Enver Topaloğlu'na sorduk. Ortak görüş, kararın pratikte uygulanamayacağı yönünde...

Erdal Dogan  edogan@gazeteduvar.com.tr

DUVAR – Türk Dil Kurumu (TDK), yeni bir değişikliği hayata geçirdi. Bu değişikliliğe göre kurum ve kuruluş adlarının ardına gelen takılar kesme işareti ile ayrılmayacak.

TDK’nin yeni değişikliğini ve beraberinde getirdiği kesme işaretinin kullanım alanı sınırlandırılmasını sorduğumuz çevirmen ve dilbilimci Savaş Kılıç, bunu çok doğru ama bir o kadar da gecikmiş bir karar olarak gördüğünü söyledi.

‘GELENEK HÜKÜM SÜRER’

Kılıç, “Bu tür işaretlerin, sadece yazımı aynı ya da çok yakın olan sözcüklerin anlamını ayırmaya ihtiyaç duyulduğu zaman kullanılması gerekirdi. Latin alfabesine geçilirken veya ilk imla kılavuzu hazırlanırken bu yönde bir tercih yapılsaymış daha iyi olurmuş. Bu saatten sonra alınan bir kararın uygulanma şansı pek düşük, çünkü dilde sadece otorite (TDK) değil, teamül veya gelenek de hüküm sürer.”

’12 EYLÜL ARTIĞI’

Yazarları, şairleri, dilbilimcileri tutuklu ülkede dil kurumu şu kuralı kaldırdım diye giriyor gündeme… Üstelik yerleşik bir kural sorunsuz işlerken…

TDK’nin yetersiz ve siyasi bir karar aldığını belirten şair Enver Topaloğlu, “Ne diyeceğim; TDK ya sopa yememiş ya da saymayı bilmiyor. Durup dururken bu da nerden çıktı diye sorunca pek olumlu şeyler gelmiyor akla. Yazarları, şairleri, dilbilimcileri tutuklu ülkede dil kurumu şu kuralı kaldırdım diye giriyor gündeme… Üstelik yerleşik bir kural sorunsuz işlerken…” diye konuştu.

Topaloğlu, şunları söyledi: “Bu kararı alan dil kurulunda kaç yazar, şair dilbilimci var! Kararda imzası bulunan kuruldaki isimleri kamuoyunda kaç kişi tanıyor, biliyor! Dil, tabii ki yazılı dil, şairlerce, yazarlarca üretilir, değiştirilir, geliştirilir. Masa başı kurullarla dile müdahale faşizmdir! Noktalama imleri yazının jesti, mimiğidir. Konuşurken yerli yerinde kullanılması ne kadar önemliyse yazarken de aynı biçimde yerinde ve gerektiğinde kullanılmalıdır. TDK’nin önerisi, bu kuralla yazılan bir metinde yer alacak kesme imi nedeniyle okumayı kolaylaştırmak şöyle dursun olanaksız hale getirir. Oysa noktalama imleri aynı zamanda okumayı, anlamayı kolaylaştırmak için vardı. Bu değişiklik kararının gerekçesi de yok üstelik. Bu kuralı kaldırdım deyince kural kalkacak öyle mi? Dil bu, dil! Yerli yersiz oynamaya kalkanı yerle yeksan eder bir hamlede… Bu 12 Eylül artığı TDK’nin şimdiye kadar önerdiği hangi kural etkin bugün?”

‘GÜVENİLMEZ BULUYORUM’

Tepkisini sosyal medya hesabından dile getiren eleştirmen Semih Gümüş ise bu kararı gereksiz bulduğunu ifade etti. Gümüş şunları yazdı: “TDK’nın kurum adlarının aldığı eklerde kesme işaretini kaldırma kararını gereksiz buluyorum. TDK’nın yazım kurallarında ikide bir değişiklik yapması yanlış. Oturun oturduğunuz yerde ki yazım kuralları da otursun… Dilci değilim ama yazar ve editör olarak, yazım kurallarında ikide bir değişiklik yapan TDK’yı güvenilmez buluyorum. Kurallarda ona bakmam.”