Afganistan: UNESCO bize Mevlana'yı sormadı

Türkiye ve İran’ın Mevla'nın eserlerinin ortak mirasları olduğunu belirterek UNESCO'ya yaptığı başvuruya Afganistan'dan itiraz geldi.

DUVAR – “Mevlânâ Celâleddin Rûmî nerede doğdu? Eserlerini nerede yazdı?” Bu sorulara Türkiye ve İran’ın ortak bir yanıt verdiği, hatta mayıs ayında UNESCO’nun Dünya Belleği Listesi’ne alınması yönünde girişimlerde bulundukları biliniyordu. Ancak iki ülkenin talebine Afganistan’dan itiraz geldi. Zira üçüncü ülke, Mevlânâ’nın kendi topraklarında doğduğunu iddia etti.

Hürriyet’in haberine göre Afganistan Enformasyon ve Kültür Bakanlığı, “Mevlânâ Belh kentinde doğdu ve bizi gururlandırıyor” açıklamasını yaptı.

 

İLKOKULLARDA ÖĞRETİLİYOR

Bakanlık sözcüsü Harun Haklimi ise “UNESCO bize hiçbir şey sormadı” derken, Afganistan’ın Mevlânâ üzerindeki hak iddiasının Türkiye ve İran’dan daha güçlü olduğunu savundu. Mevlânâ’nın eserleri Afganistan’da ilkokullarda öğretiliyor. Çoğu araştırmacı, Mevlânâ’nın Belh’de doğduğunu kabul ediyor ancak bazıları ise şairin Tacikistan doğumlu olduğunu savunuyor. Afganistan’da doğmuş olsa da Mevlânâ, hayatının büyük kısmını Türkiye’de geçirdi.

‘AFGANİSTAN KÜLTÜRÜNÜN ÖNEMLİ BİR PARÇASI’

Eski bir savaş ağası olan Belh kentinin valisi General Ata Muhammed Nur, Afganistan’ın BM temsilcisini harekete geçmeye çağırdı. Vali Nur, “Mevlânâ’yı sadece iki ülkeyle (Türkiye ve İran) sınırlayarak tüm dünyada değer verilen ve hayranlık duyulan küresel bir kişiliğe adaletsizlik yapmış oluruz” dedi. Belh Üniversitesi öğretim üyesi Sadık Usyan, Mevlânâ’nın “Afganistan’ın kültürünün ve kimliğinin önemli bir parçası olarak görüldüğünü” anlattı.

‘İKİ ÜLKENİN ORTAK ONURU’

Usyan, Mevlânâ’yı Afganistan’dan ayırmanın ülkeye ‘hakaret’ ve hatta ‘tehdit’ olacağını savundu. Afganistan’ın başkenti Kabil’deki UNESCO temsilcisi Ricardo Grassi ise konuyla ilgili olarak ‘bir karışıklık’ olduğunu kaydetti. Grassi, Mevlânâ için her ülkenin başvuru yapabileceğini ancak başvurunun ele alındıktan sonra karar verileceğini söyledi. Afganistan Cumhurbaşkanı Eşref Gani, Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ile bu yıl haziran ayında yaptığı görüşmede Mevlânâ konusuna değinmiş ve Rûmî’nin “iki ülkenin ortak onuru” olduğunu söylemişti. Rûmî’nin çalışmalarının “Türkiye ve Afganistan’ın ortak mirası olarak” kayıt altına alınması için hazır olduğunu belirten Gani, İran’dan bahsetmemişti.