GIDA FİYATLARI DÜNYADA DÜŞÜYOR TÜRKİYE’DE İSE CAN YAKIYOR!
Türkiye’de orta ve düşük gelirlilerin gündelik hayatını cehenneme çeviren gıda enflasyonu dizginlenemiyor. Oysaki, küresel gıda fiyatları, iki yıldan uzun bir sürenin en düşük seviyesine gerilemiş bulunuyor. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), küresel gıda fiyat endeksinin geçen ay zayıf talep ve verimli bitkisel yağ ve süt üretimi nedeniyle yüzde 2.1 düşerek 121.4’e gerilediğini açıkladı. Türkiye ise bu küresel eğilimden negatif ayrışıyor, hem de öyle böyle değil! Dünyada gıda fiyatları son bir yılda yüzde 11.8 gerilerken, Türkiye’de yıllık yüzde 73.6 artış gösterdi. Ve kısa vadede olumlu bir gelişme de beklenmiyor. Bunun temel sebebi ise tarım sektöründeki yapısal sorunların çok ciddi boyutlara gelmiş olması... Tarımsal üretimde planlı döneme geçiş kararı çok geç alındı ve uzun bir süre bunun bedelini ödemeye devam edeceğiz.
KKM’DEN ÇIKIŞ AZALARAK SÜRÜYOR
Türkiye ekonomisine ciddi bir yük oluşturan Kur Korumalı Mevduat’ın (KKM) hacminin azaltılmasına yönelik alınan önlemler beklenen sonucu vermiyor. Son iki haftadır KKM’den çıkışların oranı düşüş eğiliminde. Geçen hafta 1.3 milyar TL’lik bir çıkış oldu ve toplam KKM 3.3 trilyon TL, yani 120.7 milyar dolar seviyesine geriledi. Doların değer kazanacağına ilişkin beklentiler ve uygulanan faiz, mevduat sahipleri için KKM’yi hala cazip bir yatırım enstrümanı kılıyor. KKM’den çıkanların ise tercihi genel olarak döviz tevdiat hesapları oluyor. Borsa bir seçenek olabilir, ancak güvenli bir liman olmadığı kesin! KKM’den çıkışların hızlanması için alternatif ve cazip yeni yatırım enstrümanları sunulması gerek. Belki de tekrar süper bonoyu tartışmak gerek... Alınan önlemlerin tek başına KKM’den çıkışları hızlandırmadığı ortada!
BU SÜREÇTE TL’NİN REEL DEĞERİ NEDEN ARTIYOR?
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) verilerine göre, reel efektif döviz kuru endeksi, TÜFE bazında eylülde bir önceki aya kıyasla 3.1 puan artarak 55.52’ye çıktı. Endeks, ağustosta 52.42 düzeyindeydi. Bu verilere göre, son iki ayda TL’nin reel değeri yüzde 14 artmış oldu. Bu dönemde Yİ-ÜFE bazında reel efektif döviz kuru endeksi, 3.48 puan artışla 84.81’den 88.29’a çıktı. TL’nin değeri, eylülde geçen yılın aynı ayına göre TÜFE bazında 1.31 puan, Yİ-ÜFE bazında 2.03 puan arttı. Bu değer artışı ihracatçının canını sıkacak bir düzeye ulaşmış bulunuyor. Yine bazı iddialara göre, bu artışın sebebi, TCMB’nin döviz kurunu baskılamak için yaptığı ‘arka kapı’ müdahaleleri...
SAVAŞA RAĞMEN RUSYA’DA BÜTÇE AÇIĞI DRAMATİK DEĞİL Rusya Maliye Bakanlığı’nca yayınlanan verilere göre, ülkenin bütçe gelirleri dokuz ayda 19.7 trilyon ruble oldu. Aynı dönemde, bütçe giderleri ise 21.4 trilyon ruble seviyesinde gerçekleşirken bütçe 1.7 trilyon ruble açık verdi. Ülkenin petrol ve doğalgaz gelirleri, yılın dokuz ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 34.5 azalarak 5.5 trilyon rubleye gerilerken petrol ve doğalgaz dışı gelirler ise yüzde 26 artarak 14.2 trilyon rubleye yükseldi. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, ülkesinde bütçenin bu yıl gayrisafi yurtiçi hasılaya (GSYİH) yüzde 1 oranla açık vereceğini söylemişti. Küçük bir ekleme yapalım, Rusya, dost ülkeler üzerinden gri bir ticaret gerçekleştiriyor. Hatta Rusya’nın yalıtılmasının bayraktarlığını yapan ülkelerin pek çok şirketi ambargoyu bu yolla deliyor. Sonuçta, Rusya Batı’nın ambargosundan sanıldığı kadar etkilenmiyor.