SIKILAŞTIRMAYA RAĞMEN KREDİ HACMİ ARTIYOR

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK) verilerine göre, bankacılık sektörünün kredi hacmi 29 Eylül itibarıyla 102 milyar 280 milyon lira arttı. Bu dönemde, toplam kredi hacmi 10 trilyon 585 milyar 61 milyon liradan 10 trilyon 687 milyar 341 milyon liraya çıktı. Bankacılık sektöründe toplam mevduat ise geçen hafta 24 milyon lira azaldı. Yüzde 0.2 gerileyen bankacılık sektörü toplam mevduatı, 13 trilyon 309 milyar 511 milyon lira oldu. Tüketici kredilerinin tutarı 8 milyar 136 milyon lira artışla 1 trilyon 448 milyar 624 milyon liraya yükseldi. Bu kredilerin 446 milyar 46 milyon lirası konut, 87 milyar 938 milyon lirası taşıt ve 914 milyar 640 milyon lirası ihtiyaç kredilerinden oluştu. Bu dönemde taksitli ticari kredilerin tutarı 11 milyar 603 milyon lira artarak 1 trilyon 238 milyar 983 milyon liraya yükseldi. Bankaların bireysel kredi kartı alacakları yüzde 3 artışla 965 milyar 441 milyon liraya çıktı. Peki kredi hacimlerindeki bu artış, parasal sıkılaştırma ve ekonomiyi soğutma hedefleri açısından neyi ifade ediyor? Ekonomi yönetiminin sıkılaştırma önlemlerini biraz daha güçlendirmesi ve kredilerdeki artış oranını biraz daha dizginlemesi gerektiğini söylemek gerek.

GIDA FİYATLARI DÜNYADA DÜŞÜYOR TÜRKİYE’DE İSE CAN YAKIYOR!

Türkiye’de orta ve düşük gelirlilerin gündelik hayatını cehenneme çeviren gıda enflasyonu dizginlenemiyor. Oysaki, küresel gıda fiyatları, iki yıldan uzun bir sürenin en düşük seviyesine gerilemiş bulunuyor. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), küresel gıda fiyat endeksinin geçen ay zayıf talep ve verimli bitkisel yağ ve süt üretimi nedeniyle yüzde 2.1 düşerek 121.4’e gerilediğini açıkladı. Türkiye ise bu küresel eğilimden negatif ayrışıyor, hem de öyle böyle değil! Dünyada gıda fiyatları son bir yılda yüzde 11.8 gerilerken, Türkiye’de yıllık yüzde 73.6 artış gösterdi. Ve kısa vadede olumlu bir gelişme de beklenmiyor. Bunun temel sebebi ise tarım sektöründeki yapısal sorunların çok ciddi boyutlara gelmiş olması... Tarımsal üretimde planlı döneme geçiş kararı çok geç alındı ve uzun bir süre bunun bedelini ödemeye devam edeceğiz.

KKM’DEN ÇIKIŞ AZALARAK SÜRÜYOR

Türkiye ekonomisine ciddi bir yük oluşturan Kur Korumalı Mevduat’ın (KKM) hacminin azaltılmasına yönelik alınan önlemler beklenen sonucu vermiyor. Son iki haftadır KKM’den çıkışların oranı düşüş eğiliminde. Geçen hafta 1.3 milyar TL’lik bir çıkış oldu ve toplam KKM 3.3 trilyon TL, yani 120.7 milyar dolar seviyesine geriledi. Doların değer kazanacağına ilişkin beklentiler ve uygulanan faiz, mevduat sahipleri için KKM’yi hala cazip bir yatırım enstrümanı kılıyor. KKM’den çıkanların ise tercihi genel olarak döviz tevdiat hesapları oluyor. Borsa bir seçenek olabilir, ancak güvenli bir liman olmadığı kesin! KKM’den çıkışların hızlanması için alternatif ve cazip yeni yatırım enstrümanları sunulması gerek. Belki de tekrar süper bonoyu tartışmak gerek... Alınan önlemlerin tek başına KKM’den çıkışları hızlandırmadığı ortada!

BU SÜREÇTE TL’NİN REEL DEĞERİ NEDEN ARTIYOR? 

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) verilerine göre, reel efektif döviz kuru endeksi, TÜFE bazında eylülde bir önceki aya kıyasla 3.1 puan artarak 55.52’ye çıktı. Endeks, ağustosta 52.42 düzeyindeydi. Bu verilere göre, son iki ayda TL’nin reel değeri yüzde 14 artmış oldu. Bu dönemde Yİ-ÜFE bazında reel efektif döviz kuru endeksi, 3.48 puan artışla 84.81’den 88.29’a çıktı. TL’nin değeri, eylülde geçen yılın aynı ayına göre TÜFE bazında 1.31 puan, Yİ-ÜFE bazında 2.03 puan arttı. Bu değer artışı ihracatçının canını sıkacak bir düzeye ulaşmış bulunuyor. Yine bazı iddialara göre, bu artışın sebebi, TCMB’nin döviz kurunu baskılamak için yaptığı ‘arka kapı’ müdahaleleri...