AMB’DEN DÖRDÜNCÜ POLİTİKA FAİZİ İNDİRİMİ

Avrupa Merkez Bankası (AMB) mevduat faizini 25 baz puan indirimle yüzde 3 seviyesine çekti. Böylelikle, AMB politika faizinde yılın dördüncü indirimini yapmış oldu. Banka ana refinansman faizini yüzde 3.40’tan yüzde 3.15’e, marjinal fonlama tesisini yüzde 3.65’ten yüzde 3.40’a düşürdü. Karar metninde dezenflasyon sürecinin rayında ilerlediği vurgulandı. Banka aylık ortalama PEPP portföyünü de 7.5 milyar Euro azaltma kararı aldı. Yani AMB varlık alımlarını da azaltacak. Karar metninde veri odaklı yaklaşımın devam edeceğinin de altı çizildi. Bankanın karar metninde, birçok göstergenin enflasyonun yüzde 2 seviyesinde sürdürülebilir olarak istikrar kazanacağına işaret ettiği belirtildi. Banka enflasyonun bu seviye etrafında istikrar kazanması konusunda kararlı olduğunu vurguladı. Metinde finansal koşulların gevşemeye başladığı belirtilirken, yine de finansal koşulların genel seviyesinin sıkı kalmaya devam edeceğinin altı çizildi. AMB açıklamasındaki politikanın gerektiği kadar uzun süre 'yeterince kısıtılayıcı' kalacağı yönündeki ifadeleri kaldırılarak duruş değişikliği sinyali verdi. Kararla birlikte, AMB'nin ekonomik projeksiyonları da yayımlandı. Buna göre, banka 2024 enflasyon beklentisini yüzde 2.5'ten yüzde 2.4 seviyesine indirdi. 2025 enflasyon beklentisi yüzde 2.2'den yüzde 2.1'e çekildi. 2026 tahmini ise yüzde 1.9 olarak korundu. Banka çekirdek enflasyon tahminlerini değiştirmedi. 2024 tahmini yüzde 2.9; 2025 tahmini ise yüzde 2.3 seviyesinde kaldı. Faiz kararı sonrasında açıklama yapan AMB Başkanı Christina Lagarde, her zamanki gibi temkinli konuşmayı ihmal etmedi: “Dezenflasyon süreci devam ediyor, 2025'te yüzde 2.3 çekirdek TÜFE bekliyoruz. Enflasyonun altında yatan gelişmelere baktığımız zaman yüzde 2 orta vadedeki hedefin istikrar kazanmasını düşünüyoruz. Ülke bazlı enflasyona baktığımız zaman aşağı geldi, ancak bazı sektörlerdeki ücret artışlarından dolayı gecikmeli olarak iyileşme gözlemledik. Finansman koşullarında bir gevşeme var, verileri takip edip, toplantıdan toplantıya kararlarımızı alacağız. Ekonomide büyüme çoğunlukla tüketim kaynaklı gerçekleşti. İhracat hâlâ zayıf, bazı sektörler rekabetçi olmakta zorluk çekiyor. Mali politikalar ve yapısal adımlar ekonomiyi daha güçlü bir hale getirecektir.”

PEKİN PARA POLİTİKASINDA GEVŞEMEYE GİDİYOR

Küresel ekonominin üretim üssü olan Çin Halk Cumhuriyeti, pandemiden bu yana birikmiş yapısal sorunlarıyla mücadele ediyor. Emlak piyasasında şişkinlik ve durgunluk, kredi piyasasında ciddi sorunlar ve yerel yönetimlerin devasa borçlarının yanı sıra, alınan tüm teşvik önlemlerine karşın iç piyasada talebin beklenen oranda artmaması Pekin’in kabusu olmaya devam ediyor. Bu nedenle Pekin, radikal para politikası değişikliklerine gidiyor. İktidar, 2011'den bu yana ilk kez para politikası duruşunu değiştirme yoluna girdi. Çin Komünist Partisinin Politbürosunun ekonomiyle ilgili toplantısında, para politikasının ılımlı bir şekilde gevşek olacağı mesajı verildi. Bununla birlikte, malî politikaların ise 2025'te daha proaktif olacağı açıklandı. Devlet Başkanı Şi Jinping'in başkanlık ettiği 24 kıdemli yetkiliden oluşan Politbüro toplantısında tüketimin artırılacağı ve gayrimenkul ve finansal piyasaların da istikrara kavuşturulacağı mesajları verildi. Toplantıda yatırımların etkinliğinin artırılacağı da vurgulandı. Politbüro, Çin'in kritik alanlarda sistemik risklerin önüne geçeceğini de belirtti. Ülkede 2011 yılından bu yana parasal duruş yükselen enflasyon dolayısıyla ihtiyatlı olarak belirlenmişti. Çin son olarak küresel finansal krizin ardından parasal duruşunun ılımlı gevşek olmasına karar vermişti. Politbüro toplantısı bildirisindeki ifadeler ciddi bir değişimin habercisi. Yakında güçlü bir malî genişleme, büyük faiz indirimleri ve varlık alımlarının olacağı bekleniyor. Tabii bu politka değişiminde, Donald Trump’ın başkanlık koltuğuna oturur oturmaz özellikle Çin’i hedefleyen korumacı tedbirleri yürürlüğe sokacak olmasının da etkisi büyük. Pekin, şimdiden önlemlerini almayı amaçlıyor.

TRUMP’IN KORUMACI ÖNLEMLERİ EN ÇOK HANGİ ÜLKELERİ VURACAK?

Donald Trump, başkanlık koltuğunu devralır almaz korumacı politikaları hızla yürürlüğe sokacak. Trump, geçen ay yaptığı açıklamada, Meksika ve Kanada'dan gelen tüm ürünlere yüzde 25, Çin'den gelen ürünlere ise ilave yüzde 10 gümrük vergisi uygulayacağını açıklamıştı. Trump'ın tarifeler konusundaki açıklamaları küresel piyasalarda endişelerin artmasına neden oldu. Sadece ABD’nin komşu ülkeleri Kanada ve Meksika değil, Euro Zone Bölgesi ülkeleri de bu korumacı politikalardan ciddi ölçüde etkilenecek. Tabii ki Trump’ın asıl hedefi Çin... Uluslararası Ticaret Merkezi'nin (ITC) verilerinden derlenen bilgilere göre, ABD'nin ithalatı bu yılın üçüncü çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 4.9 artarak 2 trilyon 487 milyar 843 milyon 779 bin dolar oldu. ABD en çok ithalatı 382 milyar dolarla Meksika ile yapıyor, bu ülkeyi 339 milyar 631 milyon dolarla Çin, 316 milyar 558 milyon dolarla Kanada, 123.4 milyar dolarla Almanya ve 104.1 milyar dolarla Vietnam takip ediyor. Geçen yılın aynı dönemine göre, Meksika ve Çin'den yapılan ithalat sırasıyla yüzde 6.2 ve yüzde 2.4 artarken, Kanada'dan yapılan ithalat ise yüzde 1.9 geriledi. Geçen yılın üç çeyreğinde ithalat artışı en çok 22 milyar 348.8 milyon dolarla Meksika'dan olurken, onu sırasıyla 21 milyar 884.6 milyon dolarla Tayvan, 17 milyar 124 milyon dolarla Vietnam ve 14 milyar 348 milyon dolarla Güney Kore izledi. Oransal olarak en çok ithalat artışını, yüzde 33.1 Tayvan, yüzde 28.4 ile Bulgaristan, yüzde 20.4 ile Vietnam, yüzde 19.7 Güney Kore ve yüzde 16.1 ile Macaristan kaydetti. ABD en çok ithalatı 382 milyar dolarla Meksika'dan gerçekleştirdi. Bu dönemde ABD, küresel ticarette en büyük rakibi olarak gördüğü ve birçok kez 'ticaret savaşı'na girdiği Çin'den toplam 339.6 milyar dolarlık ithalat yaptı. ABD, Trump'ın ilave gümrük vergisi uygulayacağı Kanada'dan da bu yılın üç çeyreğinde 316 milyar 558 milyon dolarlık ithalat gerçekleştirdi. Adı geçen tüm ülkeler bu korumacı uygulamalardan ciddi biçimde etkilenecek. Ancak, şunu da unutmamak lazım, bu olumsuz etkiler sadece bu ülkelerin ekonomileriyle sınırlı kalmayacak, küresel ticaret iklimi de ciddi biçimde zarar görecek.