HİZMET ENFLASYONUNUN
ATEŞİ HALA YÜKSEK
Gıda enflasyonu bir türlü dizginlenemiyor, ama hizmet enflasyonu da benzer bir şekilde yüksek seyretmeyi sürdürüyor. H-ÜFE 2023 Aralık ayında bir önceki aya göre yüzde 3.59, bir önceki yılın aralık ayına göre yüzde 81.18, oniki aylık ortalamalara göre yüzde 76.37 arttı. Sektörel kırılımlara bakıldığında, ilk sırayı yüzde 95.24 ile idari ve destek hizmetleri, ikinci sırayı yüzde 94.18 ile bilimsel ve teknik hizmetler alıyor. Konaklama ve yiyecek hizmetleri ise yüzde 90.54 ile üçüncü sırada. Dikkat ederseniz, enerji fiyatlarındaki artış ve gıda enflasyonunun H-ÜFE’deki etkisini görebilirsiniz. Bu aynı zamanda, kısa vadede H-ÜFE’nin bu yüksek seviyelerden hızlı bir iniş yapmayacağının da göstergesi... Bu rakamlar yıllık, aylık bazda baktığımızda da sırasıyla yüzde 5.48, yüzde 2.2 ve yüzde 2.49’luk artışlar söz konusu. Tabii ki tüm bu verilerin TÜİK verileri olduğunu hatırlatmakta fayda var!
DEPREMİN BÖLGE TARIMINA ETKİSİ
DALLARINDA ÇÜRÜYEN MANDALİNALAR
Maraş depremlerinin etkilediği onbir il, aynı zamanda Türkiye tarımsal üretiminin yaklaşık yüzde 25’ini karşılıyor. Depremin üzerinden bir yıl geçmesine karşın, pek çok konuda olduğu gibi tarımsal üretimde de depremin olumsuz etkileri giderilebilmiş değil. Söz gelimi, Hatay’ın Erzin ilçesinde tonlarca mandalina dalında kaldı. Rekoltenin yüzde 125 oranında artmasına rağmen üretici hiç de memnun değil. Zira mandalinalar dallarında çürüyor. Bunun bir nedeni deprem sonrası artan işçi ve lojistik maliyetleri... Üreticiler bu maliyetleri karşılayacak durumda değil ve bu konuda devletin yeterli desteği de yok. Bu sadece bir örnek, pek çok üründe benzer sorunlar yaşanıyor. Zaten gıda enflasyonunun bir türlü düşürülemediği bir ülkede işte size bir olumsuz tarım haberi daha!
BoE’DEN ‘GÜVERCİN’ YAKLAŞIMLAR
İngiltere Merkez Bankası’ndan (BoE) iyimser açıklamalar geliyor. BoE yetkilileri, enflasyon tahminlerini düşürerek ve faizlerin yeniden artabileceğine
yönelik açıklamalardan vazgeçerek faiz indirimlerine kapıyı araladı. Bankanın Para Politikası Komitesi faizlerin yüzde 5.25’te sabit tutulması kararını aldı. Şimdi sırada faiz indirimlerine ne zaman geçileceği tartışması var. Ancak enflasyonun yüzde 2’ye ineceğine dair net işaretler görülmediği sürece faiz indirimine gidileceğine pek ihtimal verilmiyor. Yine de bir ay öncesine göre BoE yetkilileri çok daha ‘güvercin’ bir tutum sergiliyor. BoE Para Politikası Komitesi, faizin yüzde 5.25’te tutulduğu
patikada enflasyonun iki yıl içinde yüzde 1.4’e, üç yıl içinde ise yüzde 0.9’a düşmesini bekliyor.
FED’İN FAİZ İNDİRİMİ
İKİNCİ ÇEYREĞE KALDI
Fed, politika faizini yüzde 5.25-5.50 seviyesinde bıraktı. Fed, çok beklenmedik bir gelişme olmadığı sürece artık faiz artırımına gitmeyecek. Peki ya faiz indirimi? Görünen o ki henüz çok erken... Para politikası metninden ‘enflasyon kontrol altına alınana kadar faiz artırımı olabileceği’ ifadesi çıkarıldı, ancak enflasyonun hala bankanın yüzde 2’lik hedefinin üzerinde seyrettiği vurgulandı. Fed’den “Komite, enflasyon sürdürebilir biçimde yüzde 2’lik hedefe indiğine emin olana dek faiz indiriminin uygun olmasını beklemiyor” açıklaması yapıldı. Büyük olasılıkla, Fed faiz indirimlerine 2024 yılının ikinci çeyreği itibarıyla başlayacak. Fed Başkanı Jerome Powell’ın ihtiyatlı açıklamaları da bunu teyit ediyor. Powell, mart ayında faiz indirimi beklemediklerini, Fed’in marta kadar faiz indirimi konusunda yeterli güvene sahip olamayacağını belirtti.