ANKARA’DA GIDA ENFLASYONU: YILIN İLK ÇEYREĞİNDE YÜZDE 22.5

Gıda enflasyonu, Türkiye’nin en büyük meselesi ve bu sorundan kurtulmamız kısa vadede mümkün değil. Birleşik Kamu-İş Konfederasyonu’nun Ar-Ge birimi KAMUAR’ın hazırladığı gıda fiyatları endeksi sonuçlarına göre, gıda fiyatlarındaki artış martta hızlandı. En yüksek artış et-balık, süt ve süt ürünlerinde gerçekleşti. Ankara’daki marketlerden derlenen, halkın en fazla tükettiği 64 temel gıda maddesinden oluşan sepeti esas alan endeksin Mart 2024 sonuçlarına göre, gıda fiyatlarında bir önceki aya göre artış yüzde 5.9 oldu. Artış yılın ilk üç ayında yüzde 22.5, yıllık yüzde 105.1 olarak gerçekleşti. Raporda yüksek enflasyon sürecinin en ağır faturasını gıda fiyatları yüzünden yoksulların ödediği vurgulandı. Gıda enflasyonundaki astronomik yükselişi anlamak açısından, işte size bir kıyaslama: Eylül 2021’de 100 liraya satın aldığımız bir gıda sepeti için bu yıl mart ayında 821 lira ödemek zorundayız. Protein temelli beslenme ise artık dar gelirli için neredeyse imkansız. Et ve balık grubu fiyatlarında artış bir önceki aya göre yüzde 11.3, yıllık yüzde 112.6! Süt ve süt ürünleriyle yumurta grubunda artış ise yüzde 2.3.

TARTIŞMADILARSA BİLE KESİNLİKLE TARTIŞMALILAR!

Cumhurbaşkanı ile Hazine ve Maliye Bakanı arasında bir tartışma olduğuna ilişkin söylentiler, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı Dezenformasyonla Mücadele Merkezi tarafından yalanlandı. Tartışma konusunun elektrik ve doğalgazdaki devlet katkısıyla emekli ikramiyeleri olduğu iddia edilmişti. Elektrik faturalarında birinci kademede yüzde 50, doğalgazda ise yüzde 75'lik devlet desteğinin devam ettiği hatırlatılan açıklamada, ayrıca emeklilere verilen bayram ikramiyelerine 2024 yılında yüzde 50 zam yapıldığı anımsatıldı. Mesele şu ki, eğer kriz içindeki bir ülkede neoliberal politikalarla başta enfasyonla mücadele olmak üzere, bir program uygulayacaksanız, hem seçim ekonomisi yapmayacaksınız hem de popülizmden uzak duracaksınız. Oy kaygısıyla halka acı ilacı içirmekten imtina edip seçim sonrasında ekonomiyi soğutmaya hız vermeye kalkmak, halka iki kere kötülük yapmak anlamına geliyor. Şimdi yaşadığımız ve 31 Mart’tan sonra yaşayacaklarımız işte bu sebeple... Ve eğer Hazine ve Maliye Bakanı, Cumhurbaşkanı ile tartışmadıysa görevini yapmamış demektir!

DERİNLİĞİ OLMAYAN BİR BORSADA KÜÇÜK YATIRIMCI ÇOK DİKKATLİ OLMALI

Merkezi Kayıt Kurumu'nun (MKK) resmi verilerine göre, 22 Mart itibarıyla borsadaki yatırımcı sayısı 8 milyon 291 bin 424’e ulaştı. Borsadaki pay senetlerinin piyasa değeri ise 12.5 trilyon lira seviyesinde. İstatistiklere göre borsada yaklaşık bir sene önce 3.9 milyon yatırımcı varken, piyasa değeri 5.7 trilyon liraydı. Şubat ayında ise yatırımcı sayısının 8.17 milyondu. Derinliği olmayan, spekülasyonlara açık, mevduat faizlerinin reel getirisinin enflasyonun altında kaldığı, dövizin ‘arka kapı politikası’ ile baskılandığı bir süreçte, yatırımcı enflasyona karşı elindeki birikimi korumak için ya borsaya yöneliyor ya da altına... Borsayı tercih edenler genelde kısa vadede yüksek getiri beklentisi içinde hareket ettiği sürece, hele ki küçük yatırımcıysa ‘Kıbrıs’ta kumara giden’ bir vatandaştan pek de farklı bir motivasyon taşımıyor ve genelde de hüsranla sonuçlanan bir yatırım macerası yaşıyor. Bir kez daha anımsatalım, borsada yatırım yapacaksanız bir uzmana danışın. Tüyolarla hareket etmeyin, belki bir-iki kazanırsınız, ama sonuçta ciddi kaybedersiniz. Son iki yılda yaşananları unutmayın!

EMEKLİ MAAŞI PUL OLUNCA SGK DERİN BİR NEFES ALDI!

Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) topladığı prim gelirlerinin; emekli aylıkları ve sağlık ödemelerini karşılama oranı 2023’te son 20 yılın zirvesine çıktı. Prim gelirleri de emekli maaş giderlerinden fazla. SGK’nın istatistiklerine göre 2023 yılında SGK’nın prim geliri 1 trilyon 498 milyar TL oldu. Emekli aylık ödemeleri ise 1 trilyon 409 milyar TL gerçekleşti. Böylece toplanan primler emekli maaş ödemelerinden fazla oldu. Ancak SGK’nın sağlık harcamaları da bulunuyor. 2023’te sağlık harcamaları 553 milyar TL. Emekli aylıkları ve sağlık ödemelerinin toplamı 1 trilyon 962 milyar TL düzeyinde. Sosyal güvenlik tüm dünyada ciddi bir sorun ve doğrudan demografik yapıyla da bağlantılı... Şu anda SGK’nin gelir-gider dengesi pozitifse bunun temel nedeni emekli maaşlarının açlık seviyesinin altında kalması. Eğer ki asgari emekli maaşı geçmişteki gibi asgari ücretin üzerinde seyretseydi, şu anda SGK çok ciddi bir sıkıntının içinde olacaktı. Şimdi SGK’da sıkıntı yok, ama emekliler açlıkla yüzleşiyor!