Kuşak değişiminin güzel bir örneği

Eğer yaşlılar emekli olmadan önce geriden gelen gençlerden daha üstün konumda olsalar, bu onlara büyük bir haz verir, ama aynı ölçüde geriden gelen gençlerin moralini de bozar. Gelecek umutları tükenir. Böyle kahramanlara ihtiyacımız yoktur. Herkesin yeri doldurulabilir.

İsmail Tufan*

2 yıl 6 ay önce (5 Ağustos 2017) saat 23:46’da dünyanın en hızlı adamı emekli oldu. Kimden söz ettiğimi sanırım anladınız. Usain Bolt, Londra’da atletizm hayatına son noktayı koydu. Ama henüz hayattayken efsaneleşen Bolt “büyük masala” hayranlarının umduğu son noktayı koyamadı.

Atletizmde o gece “kuşak değişimini” izledik ve bu mükemmeldi. Usain Bolt, 31 yaşındaki “yaşlı dev”, ABD’den 21 yaşındaki rakibi Justin Gatlin’e saliselik farkla yenik düştü. Seyircinin şampiyonu olan Gatlin’i yuhalaması insanların masallara ne kadar meraklı olduğunu gösterdi.

Kalplerindeki kahramanın ipi göğüsleyememesinin yarattığı umutsuzluk onları sporun centilmenliğinden kopardı ve bileğinin hakkıyla yarışı kazanan Gatlin’i yuhalamaya başladılar.

Dünyanın en hızlı adamı olarak tarihe geçen Usain Bolt seyirciye güzel bir ders verdi. Bu davranışıyla yaşlılara özgü olduğu kabul edilen bilgeliğin de güzel bir örneğini ortaya koydu. Halbuki yaşlılığın insanı bilge yapamayacağı gerontolojik araştırmalarla da kanıtlanmıştır. Dünya’nın Güneş etrafındaki yörüngesi üzerindeki dönüş sayısının artışı, insanı bilge yapmaz.

Bir efsaneyi geride bırakarak dünya şampiyonu olan Justin Gatlin seyirci tarafından anlamsız bir şekilde yuhalandığı sırada Bolt onun yanına yaklaşarak önce seyirciye manalı bir bakış attı ve ardından Gatlin’i uzun kollarıyla adeta bilge bir yaşlı edasıyla sararak onu kutladı.

O gece yarıştan sonra şampiyonun kim olduğu sorusu aslında geri plana düştü. Geriye sadece yaşlı dev adamın, Usain Bolt’un, emekliliği ve sahneden ayrılışı geceye damgasını vurdu. Önce yarışı ikinci olarak bitirmesine ben de üzüldüm. Ben de onun şampiyon olarak sahneyi terk etmesinden yanaydım. Halbuki atletizme de meraklı biri değilimdir. Ama medya insanı etkiler ve günlerdir Usain Bolt’un hayatını anlatan haberlerle ben de dahil olmak üzere 100 metre erkekler yarışına milyonlarca insan kilitlendik. Her masal gibi bu masalın da mutlu sonla biteceğini umduk, arzu ettik.

Bunun gerçekleşmemesine önce üzüldüm. İlgilenmediğim atletizmin yaşlı kahramanının bir kahramana yaraşır şekilde sahneden ayrılacağını umdum. Benim yaşımdaki birçok insanın bunu umduğunu düşünüyorum. Çünkü kahramanlar daima biz vasatların umutlarının, hayallerinin temsilcileridir. Bu yüzden kahraman olarak anılırlar. Onları anlatan efsaneler, mitler, romanlar, şarkılar, hepsi vasatların olmak isteyip de olamadıkları şeylerdir. Mertlik, dürüstlük, saygınlık, iktidar gücü. Usain Bolt atletizmde bunların simgesi olabildi ve gönüllerde taht kurdu.

Fakat hayat ne bir masal ne de Hollywood filmidir. O gerçekleri ortaya döken bir yazardır. Beğenir veya beğenmezsin, hayatın kalemi serttir.

Yaşlı Bolt, atletizm sahnesinden şampiyon olarak inmiş olsaydı daha mı iyi olurdu? İlk bakışta buna evet diyesim geldi, ama düşündükçe iyi ki genç Gatlin kazandı diye düşünmeye başladım. Çünkü geriden gelen neslin kazanması sadece atletizm açısından değil, genel olarak umut edilen bir şeydir.

Eğer yaşlılar emekli olmadan önce geriden gelen gençlerden daha üstün konumda olsalar, bu onlara büyük bir haz verir, ama aynı ölçüde geriden gelen gençlerin moralini de bozar. Gelecek umutları tükenir. Böyle kahramanlara ihtiyacımız yoktur. Herkesin yeri doldurulabilir. Bunu gençler bilmelidir ve örnekleriyle görmelidir. Eğer Bolt şampiyon olsaydı ve Gatlin bir sonraki turnuvada şampiyonluğu elde etseydi, o zaman hep şu soru akla gelecekti: Bolt emekli olmasaydı, Gatlin yine şampiyon olabilir miydi?

Bu sorunun o gece cevaplanmış olması iyidir. Yaşlı kuşaklar geriden gelen gençlere örnek olmalıdır, ama gençler yaşlıların ulaştığı noktadan bir adım ileriye gidebileceklerini bilmelidir. O gece dünyanın her tarafında ekranları başındaki insanlar atletizmde genç ve yaşlı kuşak değişiminin bir örneğini izledi. Kuşaklararası nöbet değişimi başarıyla noktalandı. Masal gibi değil! Hayat o gece bir kere daha realitenin başka bir şey olduğunu ortaya koydu ve bizlere üzüntüyle karışık bir keyif gecesi gerçeğini yaşattı…

*Prof. Dr. Akdeniz Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Gerontoloji Bölümü


* Forum kategorimiz çok çeşitli türde içeriğe açıktır. Gazete Duvar'ın editoryal politikasıyla uyumlu olmak zorunda değildir.