DOĞALGAZ ÜRETİMİNDE REKOR
14 Mart 2023 seçimleri öncesinde yapılan gayriciddi açıklamaları bir kenara koyarsanız, doğalgaz üretimindeki artış moral verici... Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, 2 milyon haneye yetecek kadar doğalgaz üretildiğini açıkladı. Bakan, Sakarya Gaz Sahası’nda Göktepe-1 ve Göktepe-2 kuyularında yürütülen sondaj faaliyetleri kapsamında temmuzda yeni keşif haberi vermeyi umduklarını belirtti. Bakanın açıklamalarına göre, doğalgaz üretimi günlük 5 milyon metreküpe ulaşmış bulunuyor. 2025’in ilk çeyreğinde 10 milyon metreküp üretim planlanıyor. Bundan sonrası biraz abartılı bir hedef gibi, yeni keşifler sayesinde 2028’de konutların doğalgaz talebinin hepsinin yerli üretimle karşılanacağını iddia ediyor bakan. Karadeniz’de saha geliştirme faaliyetlerinin devam ettiğini de sözlerine ekleyen Bayraktar, “Sakarya Gaz Sahası yaklaşık 10,000 kilometrekarelik bir alan. Üretim yaptığımız kısım ise 2,200 kilometrekare. Toplam sahanın yüzde 25’inde keşif yaptık ve üretime döndürdük. Keşifler var, yeni sondajlar yapıyoruz” diyor. Sonrasında çıtayı biraz daha yükseltiyor Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ve doğalgazda merkez olmaya hedeflediklerini ve artık Türkiye’nin doğalgazı sıvılaştırılmış olarak da diğer ülkelere satabileceğini söylüyor. Burada merak edilen soru, doğalgazın üretim maliyeti... Metreküp başına maliyet konusunda bir açıklama yok, bu üretimin doğalgaz fiyatlarına nasıl yansıyacağı da ayrı bir merak konusu. Ama her ne olursa olsun, enerjide dışa bağımlılığın bir nebze olsa bile azalması çok önemli.
TURİST SAYISI YÜZDE 8.7 ARTTI
Türkiye ekonomisinin en önemli döviz kaynaklarından birini oluşturan turizmden de olumlu haberler geliyor. Türkiye nisan yabancı turist girişleri yıllık yüzde 8.7 arttı. Kültür ve Turizm Bakanlığı verilerine göre, nisan ayında gelen yabancı ziyaretçi sayısı, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 8.71 artarak 3 milyon 611 bin 244’e ulaştı. Bu rakam pandemi öncesindeki turist sayısınının aşıldığını da gösteriyor. 2019 Nisan ayında yabancı ziyaretçi sayısı 3.3 milyon olmuştu. Yılın ilk dört ayında gelen yabancı ziyaretçi sayısı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 11.8 artışla 10.7 milyona ulaştı. Ancak, turist sayısındaki artış hızında bir yavaşlama da söz konusu. Yıllık artışlar geçen ay yüzde 15.65, şubat ayında da yüzde 22.68’di. TÜİK’in son üç aylık verilerine göre, yurtdışı ikametli vatandaş istatistiklerine göre 2 milyon 24 bin 865 Türk vatandaşı ülkeyi ziyaret etti. Böylece toplam ziyaretçi sayısı 12 milyon 678 bin 959’a ulaştı. Geçen yılın aynı dönemine göre, yabancı ziyaretçi sayısında yüzde 11.75 artış gerçekleşti. Bu yılın ilk dört aylık döneminde, Türkiye’ye en çok ziyaretçi gönderen ülkeler sıralamasında, Almanya yüzde 16.2 artış ve 1 milyon 122 bin 930 ziyaretçiyle ilk sırada. Ruslar 1 milyon 78 bin 294 ziyaretçiyle ikinci sıradalar. Rusya Federasyonu’nu 946 bin 437 ziyaretçiyle İran izliyor. Ardından Bulgaristan ve İngiltere geliyor. Nisan ayında ise en çok turist gönderen ülkeler sıralamasında Almanya 434 bin 863 kişiyle birinci, Rusya Federasyonu 396 bin 155 kişi ile ikinci sırada... Ardından 330 bin 112 turistle İngiltere geliyor.
UBS’E GÖRE ONS ALTIN 2,600 DOLARA ÇIKACAK
Altın fiyatları kafaları karıştırmaya devam ediyor. Uzun süredir genel olarak artış trendinde olan altının dalgalı seyri bunun temel sebebi. Aynı saptamayı gümüş için de yapmak mümkün. Ons altında beklenti geçen yılın sonuna doğru 2,500 dolar civarındaydı ve bu rakama 2024 yılının son çeyreğinde ulaşılacağı varsayılıyordu. Öyle olmadı, 2024’ün ikinci çeyreğinde ons altın İsrail-Filistin çatışması nedeniyle ataklar yaptı. Her atağın ardından da bir gerileme yaşandı. Şimdi beklentiler revize ediliyor. UBS, altın fiyatlarına ilişkin tahminini yükseltti ve 2024 yılı sonuna kadar ons başına 2,500 dolardan 2,600 dolara çıkacağını öngörüyor. Revizyon, 20 Mayıs’ta Fed faiz indirimi beklentilerinin artması ve ABD ekonomik verilerinin zayıflamasıyla beraber gerileyen doların etkisiyle, altının ons başına 2,450 dolarla rekor kırmasının ardından geldi. Banka bu revizyonu üç etmen sebebiyle yapıyor: Nisan ayında ABD’den gelen daha yumuşak verilerin Fed faiz indirimi beklentilerinin yeniden fiyatlanmasına yol açtığını ve para piyasalarının nisan sonunda 28 baz puan olan 2024’te 40 baz puanlık gevşemeyi fiyatladığını belirtiyor. İkinci olarak, UBS 2024 yılı için merkez bankası talep tahminini 800-850 metrik tondan 950-1,000 metrik tona yükseltti. Bankanın uzmanları, Dünya Altın Konseyi’nin son dönemdeki ılımlı seyre rağmen 290 metrik tonluk rekor ilk çeyrek alımları bildirdiğine dikkat çekiyor. Çin Merkez Bankası’nın güçlü alımları devam ediyor. Üçüncü olarak, yaklaşan ABD seçimleri, Ortadoğu ve Ukrayna’daki çatışmalar ve artan ABD-Çin ticaret gerilimleri de dahil olmak üzere devam eden jeopolitik belirsizliklerin altın fiyatlarındaki artışı desteklemesi bekleniyor.
AMB FAİZ İNDİRİMİNE HAZIR, AMA TEMKİNLİ
Avrupa Merkez Bankası’nın (AMB) haziran ayında faiz indirimine başlayacağı neredeyse kesin gibi... Ancak, bu indirimlerin ne aralıklarla olacağı konusunda net bir öngörü yok. Bu konuya açıklık getirmek istemiş olacak ki, AMB Yönetim Konseyi Üyesi ve Bundesbank Başkanı Joachim Nagel, haziranda faiz indiriminin başlaması durumunda bir sonraki indirim için eylül ayına kadar beklemek gerekebileceğini söyledi. Bu açıklama, uzun süreden beri AMB yönetiminin enflasyonla mücadelede çok ısrarcı olmasının ve faiz indirimlerine geçiş sürecinde de çok temkinli yaklaşımının bir yansıması... AMB, çok hızlı gevşeme riskinden endişeli görünüyor. Enflasyonun gelecek ay da yavaşlayacağını belirten Nagel gelecek ay ilk faiz indirimi olasılığının arttığını söyledikten sonra, “Otopilotta faiz indirimleri olmayacak. Son iki yılda verileri yakından takip ediyoruz, bu süreç devam edecek. Eğer haziran ayında faiz indirimi olursa belki eylül veya temmuz ayına kadar beklememiz gerekebilir, ama bunu konuşmak için henüz erken” dedi. Dünyada çok fazla belirsizlik ve jeopolitik risk olduğunu vurgulayan Nagel, ABD ile Euro Bölgesi’nin ekonomik anlamda farklı olduğuna dikkat çekti.