Dış inşaat geri sıçradı

Yurt dışı müteahhitlik sektörü son 10 yıldır 20 milyar doların altına hiç düşmemişti. Bu rakam şimdi 6 - 7 milyar dolar seviyelerine geriledi.

DUVAR – Dikkatler büyük kayıp yaşayan turizm sektörü üzerinde ancak yurtdışı müteahhitlik sektörünün de bu yılı büyük kayıpla kapatması muhtemel. Ekonomi Bakanlığı’nın verilerine göre ilk altı ayda alınan işlerin değeri 2.8 milyar dolarda kaldı. İkinci yarıda da bir bu kadar, hatta biraz daha fazla iş alınsa dahi, yıllık bazda toplam gelir 7 milyar dolar seviyesinde kalacak. Bu da sektörün 13 yıl geriye gittiğini, 2016’yı, sürpriz gelişmeler olmazsa 2003 yılı seviyelerinde, bir başka ifadeyle 15 milyar dolar kayıpla kapatacağını gösteriyor.  Sektör 2005’te 10 milyar dolar sınırını aşmış, son 10 yıldır da 20 milyar doların altına hiç düşmemişti. Bir başka olumsuz gelişme de alınan projelerin ortalama büyüklüğü. Sektörün yurtdışında aldığı işlerin ortalama büyüklüğü 2015’te ilk kez 100 milyon dolar barajını aşmıştı. Bakanlık verisine göre, bu yıl 62 milyon dolara geriledi. Yani hem toplam iş hacminde kayıp yaşandı, hem de alınan işlerin ortalama büyüklüğü düştü.

PROJELER AZALDI

Dünya gazetesinden İbrahim Ekinci’nin haberine göre, yurtdışı müteahhitlik hizmetleri sektörü 2005 yılında toplam üstlenilen proje bedelinde ilk defa 10 milyar dolar sınırını aştı. Son 10 yıldır 20 milyar doların altına hiç düşmedi. 2012 ve 2013’te 30 milyar dolarla tarihindeki en yüksek rakama ulaştı. 2014’te 26.5 milyar, 2015’te 22.5 milyar dolarlık iş aldı. Şimdi 6 – 7 milyar dolar seviyesi konuşuluyor. TMB yönetiminin analizine göre, “Proje tutarının geçmiş yılların belirgin şekilde altında kalması, sektörün ana pazarlarındaki sorunlardan kaynaklanıyor.”

Irak ve Libya gibi bazı pazarlarda siyasi sorunlar yaşandı. 2015 yılında 5.4 milyar dolar iş alınan Rusya pazarı uçak krizi sonrası kapandı. Yine Rusya ve Türkmenistan gibi bazı pazarlarda da enerji fiyatlarının düşmesi, bu ülkelerde gelir kaybı yarattı, projelerin azalmasına yol açtı.

YENİ ALTERNATİF ‘SAHRA ALTI ÜLKELER’

Türk müteahhitlik firmalarının yurtdışı gelirlerinin yüzde 35’ini Irak, Libya ve Rusya’dan elde ettiğini aktaran Yenigün İnşaat Genel Müdürü Fikret Yenigün de bu pazarlardaki olaylarla birlikte inşaat firmalarının cirolarında yavaş yavaş düşüş yaşandığını söyledi. İlişkilerin ve Rusya ekonomisinin iyileşmesiyle işlerin yeniden düzeleceğini aktaran Yenigün, “Türk firmaları artık bu pazarlara alternatif olarak Sahra Altı ve Kuzey Afrika ülkeleri olan Libya ve Cezayir gibi ülkelerde iş almaya başladı. Buralardaki işler zamanla eskilerinin yerini alacak, eskiler de düzelecektir. Ciro düşüşü 2015’te de yaşandı. Dünyada genel bir düşüş var. Cirolardaki düşüşe rağmen dünyanın en büyük müteahhit firmalarının yer aldığı ENR listesinde yine ikinci sırada yer almamızda bunun göstergesi” yorumunu yaptı.

Haberin tamamı