Gerilla 52 yıl sonra dağdan nasıl inecek?

Latin Amerika ülkesi Kolombiya 52 yıl sonra 'barış'a hazırlanıyor. Peki, birçoğu hayatlarının yarısını dağda geçiren FARC gerillaları silah bıraktıktan sonra ne yapacak? Topluma nasıl yeniden karışacak?

Google Haberlere Abone ol

DUVAR - Kolombiya'da tam 52 yıldır devam eden iç savaş son buldu; toprak reformu için mücadele veren Marksist örgüt Kolombiya Devrimci Silahlı Güçleri (FARC) ile hükümet tarihi bir anlaşmayla 'barış' dedi. 3 Ekim'de referanduma sunulacak olan anlaşma, FARC'ın yaklaşık 7 bin savaşçısının topluma yeniden entegre olmasını öngörüyor.

Peki Latin Amerika'nın en eski silahlı örgütünün üyeleri silah bıraktıktan sonra ne yapacak? Hayatlarının yarısından fazlasını cangılda geçirmiş gerilla barışa ve kent hayatına nasıl hazırlanıyor? Reuters ajansı, FARC'ın And Dağları'ındaki bir kampına girdi; gerillayla 'gelecek umutları'nı konuştu:

'BEN DAĞA ÇIKARKEN ÇAMAŞIR MAKİNESİ BİLE YOKTU'

CARLOS

Kolombiya'nın ücra dağlarında Marksist bir devrim için 30 yıl savaştıktan sonra, 60 yaşındaki FARC isyancısı Cesar Gonzalez şimdi neredeyse hiç tanımadığı bir topluma dönmek zorunda. Kolombiya hükümetiyle gerilla liderleri arasında ilan edilen barış anlaşması yarım yüzyıllık savaşa son verecek ve isyancıların siyasi bir parti kurup, iktidar arayışına sandıkta, barışçıl yollardan girmelerine olanak tanıyacak.

Barış kazandı, gerilla siyasete giriyor!Barış kazandı, gerilla siyasete giriyor!

Fakat birçoğu hayatlarının en az yarısını savaşta geçirmiş olan Kolombiya Devrimci Silahlı Güçleri'nin (FARC) 7 bin üyesini topluma yeniden entegre etmek, barış anlaşmasının işlemesinin en hayati parçası ve bu, kolay bir görev değil.

FARC ÇiFT

Gonzalez, 1980'lerde komunist görüşlerinden dolayı öldürülmekten korunmak için silaha sarılmış; geride bıraktığı eşini ve dört çocuğunu bir daha hiç görmemiş. "Dünya, teknoloji o kadar değişti ki, biz geri kaldık. Ama hızlanmalıyız" diyor. iPhonelar, internet, hatta çamaşır makineleri hakkında bile çok az şey biliyor. Modern Kolombiya'ya ne kadar uzak olduğuna gülerken, "O günlerde telefonlar çevirmeliydi" diyor.

'PİŞMAN DEĞİLİM AMA TOPLUM İÇİ SİYASET YAPACAĞIM'

FARC11

İç savaşların sonunda gerilla gruplarını topluma döndürmek her zaman zorludur ve ihtilaf böylesine uzun sürdüğü için, Kolombiya'nın işi daha da zor. Colombia's Cordillera Oriental'da, yani Doğu Dağları'nın tepelerindeki bir FARC kampında Marksizm üzerinde ders veren Gonzalez, gerilla hayatından pişmanlık duymadığını söylüyor ve toplum içi siyaset yapacağı yeni bir hayata hazırlanıyor.

'DOKTOR' AMA DEĞİL

Fakat 33 yaşındaki Gissella Mendoza gibi daha genç isyancılar için bile sivil hayat zorlu olacak. FARC saflarında geçirdiği 20 yıl boyunca doktor olarak eğitilen Gissela kol ve bacak keserek, ağır yaralardan kaynaklı kanamaları durdurarak hayat kurtardı. Fakat dağdan indikten sonra muhtemelen kendi alanında çalışamayacak. Sadece ilkokul beşinci sınıftan mezun; çok az parası var ve hayatının büyük kısmını toplumdan gizlenerek geçirmiş. Sıfırdan başlaması ve çok daha imtiyazlı öğrencilerin yanında ders alması gerekecek. Belinde 9 milimetrelik silahıyla, "Umarım devam edebileceğim. Çok zor olacak" diyor.

ÖLÜM MANGALARI ENDİŞESİ

FARC4

İsyancıların üssü aşırı derecede ücra bir yerde. Buraya sadece, azgın nehirleri aşıp kayalıkları tırmanarak, katır üzerinde üç günlük bir yolculukla ulaşılabiliyor. Kampın kendisi, çamurun üzerinde uzanan kalaslar boyunca konulmuş karmaşık ahşap yapılardan oluşuyor. Girişte başı boş şişko domuzlar dolanıyor; güçlü bir rüzgar daimi bir jeneratör sesiyle yarışıyor.

Buradaki FARC savaşçıları, savaşa bağlayıcı bir son verilmesinin mümkün olduğu konusunda iyimser. Fakat eğer hükümet dağdan inen isyancıları koruma, onların siyasete girmesine izin verme ve kırsal bölgelerde yatırım yapma vaatlerinden yan çizerse silahlı mücadeleye dönmekten de çekinmeyecekler.

32 yaşındaki Gabriel Mendez, "Eğer hükümet yükümlülüklerini yerine getirmezse yeniden silahlanırız" diyor. Kendisi 18 yıllık bir gerilla; şu an isyancılara barış anlaşmasının ayrıntıları konusunda ders veriyor ve ölüm mangaları tarafından hedef alınmaktan endişe duyuyor.

Kolombiya'da artık 'analar ağlamayacak'Kolombiya'da artık 'analar ağlamayacak'

Ölüm korkusu gerçek. 1985'teki barış süreci sırasında, binlerce eski FARC isyancısı ve destekçisi paramiliter gruplar tarafından suikasta uğramıştı. O şiddetin tekrarlanması şu an muhtemel değil ama bazı gerillalar temkinli. İsmini vermek istemeyen bir isyancı, nasıl silah edineceklerini bildiklerini ve anlaşma dahilinde silahsızlanmanın kolayca tersine çevrilebileceğini söyledi.

'BİZ ŞEYTAN DEĞİLİZ'

FARC YULi VE EDUAR

Barış anlaşması kapsamında FARC silahsızlanmayı, yasadışı uyuşturucu ticaretindeki dahline son vermeyi ve kurbanlarına tazminat ödemeyi kabul etti.

Şu an için isyancılar barışın devam edeceğine ve iktidar için sandıkta yarışabileceklerine inanıyor. Zeytin yeşili kamuflaj giysileri ve plastik botlarıyla konuşan  38 yaşındaki isyancı komutan Leiber Ramires, "Barış bizim konuşmamıza izin verecek; biz konuşmak istiyoruz" diyor: "Kolombiyalılara bizim şeytan olduğumuza dair bir hikâye sunuldu - öyle değiliz ve toplumun içinde savaş vermemize imkân tanıyacak bir siyasi parti kurmak istiyoruz."

FARC5

Kahvaltı için sıraya girmeden önce, isyancılar Leiber'in dersini - sürekli duyulan öksürük haricinde- sessizce dinliyor. Sonra bir ders daha var. Öğretiler, Latin Amerika'nın dördüncü büyük ekonomisi olan ihtilaf-sonrası Kolombiya için arkaik görünüyor. Ramires, "Bizler devrimciyiz" diyor.

'EMİR BEKLİYORUZ'

İsyancılar gelecekleri hakkındaki soruya, siyasi bir çözüme katılmak istediklerini söyleyerek yanıt veriyor. Geçimlerini, uluslararası yardım olarak gelecek fonlarla sağlamayı bekliyorlar. Pek azı hükümetin yeniden entegrasyon programlarından söz ediyor veya silahla geçen on yılların sonrasında iş ortamına girmekte bir sorun görüyorlar. Takma adı Amalfi olan 28 yaşındaki kadın savaşçı, "Liderlerimizden emir bekleyeceğiz, bize ne yapacağımızı söyleyeceklerini göreceğiz" diyor. Amalfi, 17 yaşından bu yana FARC saflarında.

FARC14

İsyancılar kampın ötesindeki vadilerde devriye geziyor; mutfağın taş fırınında pilav, fasulye ve domuz pişiriyorlar. Buz gibi kaynak suyunda yıkanıyor, yaprakla doldurulmuş ağaç kovuklarında uyuyorlar. Tuvalet ihtiyaçları için gerekli mahremiyeti orman sağlıyor. Kampa yemek yük katırlarının sırtında geliyor. Kaygan dağ yollarını yalpalayarak çıkan hayvanların sırtına her ay patates çuvalları, tuvalet malzemeleri ve diğer ihtiyaçlar yükleniyor.

FARC 1

FARC on yıllar boyu savaşını fonlamak için haraç ve yasadışı uyuşturucu ticaretinden elde edilen gelirleri kullandı. Bir an evvel ailesine kavuşmak isteyen Amalfi, "Birçok Kolombiyalıdan daha fazla şeyimiz var, yemeğimiz var" diyor.

CİNSEL İLİŞKİ İZNİ KOMUTANDAN

Kamp nüfusunun yüzde 30'unu kadınlar oluşturuyor ve erkeklerle aynı silahları taşıyıp aynı üniformaları giyseler de, renkli saç aksesuarları kullanıyor ve makyaj yapıyorlar. Savaşçılar arasında cinsel ilişki için kampın komutanının izni gerekiyor.

FARC YEiMi

FARC PATRiCiA

51'inci cephe ve iki saatlik yürüme mesafesindeki 53'üncü cephe, FARC'ın 'Doğu Bloku'nu oluşturuyor. İki grup da savaşta 'gereğinden fazla' yer almış. FARC 2001'de başkent Bogota'yı ele geçirmeye çalıştığında, buradaki isyancılar çevre kentlere konuşlandırılmıştı. Bu durum, dönemin devlet başkanı Alvaro Uribe'nin onları pek de misafirperver olmayan dağlara püskürttüğü sert saldırısına dek sürdü. Her gece düzenlenen bombardımanlara tanıklık ettiler ki, o günleri savaşın en kötü zamanı olarak hatırlıyorlar.

FARC7

Haziran ayında varılan karşılıklı ateşkes, kamp hayatının daha kolay olduğu anlamına geliyor. Saat 6'dan sonra sigaraya izin var...

Referanduma sunulacak olan nihai anlaşma ülkenin hoşgörüsünü test edecek. İki taraf da diğerine şüpheyle yaklaşıyor ve birçok Kolombiyalı, uyuşturucu ticareti ve adam kaçırma eylemleri nedeniyle FARC'dan nefret ediyor.

'BİZ SİVİL DOĞDUK'

FARC LEİDİ

FARC'ın bugün hayatta olmayan kurucusu Manuel Marulanda'nın fotoğrafını kolyesinde taşıyan 29 yaşındaki Katerine Mendoza, barışın hiç de bağışlayıcı olmayan bir şekilde başarısız olabileceğini ve ulusun savaşa dönebileceğini söylüyor: "Biz sivil doğduk. Gerektiği için silaha sarıldık ve eğer devlet dikkatli davranmazsa ruhumuzda acıyla geri döneriz."

Türkiye Kolombiya'daki barışı kutladıTürkiye Kolombiya'daki barışı kutladı

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR