KÜÇÜK YATIRIMCI ANSIZIN YAKALANDI
Borsa İstanbul 2023 yılında en fazla prim yapan borsalardan biriydi. BIST100 bir yıl önce 3,877 seviyelerindeydi. 52 haftada endeksteki artış yüzde 90.89 oranında gerçekleşti. Savaş öncesinde, BİST’te rallinin sonuna gelindiğini iddia edenlerle BİST100 Endeksi’nin 10,000’e ulaşacağını iddia edenler arasında bir tartışma sürüyordu. Savaş, iki hafta içinde borsada büyük kayıplara neden oldu. Savaş devam ettiği sürece, bu kaybın artma ihtimali bulunuyor. En kötüsü, savaşın borsayı, düşüş eğilimi gösterdiği bir süreçte vurması oldu. Kısa vadede toparlanması pek muhtemel gözükmüyor. 

ONS ALTIN: DÜŞÜŞTEN ZİRVE ARAYIŞINA
Savaşın hesapları değiştirdiğinin en çarpıcı örneği ons altın… Savaş öncesinde ciddi bir düşüş trendine girmiş olan ons altın, bugün 2,000 doları zorluyor. Bu gelişme sadece iki haftalık süreçte yaşandı ve altının fiyat artışının da önü açık görünüyor. Küresel ekonomik görünümün bir nebze iyileştiği inancıyla yatırımcılar altından çıkarken, savaşla birlikte yeniden ‘altına hücum’ başladı. Türkiye’de de gram altındaki düşüş trendi yerini 1,800 TL’yi test etmeye hazırlanan seviyelere getirdi. Kara harekatı başlarsa gram altının 1,800 TL’yi rahatlıkla geçeceğini söylemek gerek. Savaş uzar ya da bölgeye sıçrarsa yıl sonunu bulmadan gram altın 2,000 lira seviyesini aşacaktır. 

ENERJİ FİYATLARI HESAPLARI BOZACAK GİBİ
İsrail-Filistin savaşı, zaten yükselme eğiliminde olan enerji fiyatlarına doping etkisi yaptı. Yıl sonunda 1 varil Brent petrolün 100 doları bulacağı tahmin edilirken, savaşın ardından son çeyreğin başında petrol fiyatları 92.51 dolar seviyesine gelmiş bulunuyor. Burada kilit mesele bu savaşın İran’a sıçrayıp sıçramayacağı… Eğer ki Basra Körfezi’nden sevkiyat durur ve OPEC ülkeleri üretim kotalarını artırmazsa hampetrolün varil fiyatının 150 dolara kadar tırmanması oldukça mümkün görünüyor. Bu fiyat artışının küresel ekonomiye etkisi başta enflasyonist baskı, ardından büyüme beklentilerinin negatif revizyonu olacaktır.

ÜÇ SENARYOYLA SAVAŞ SÜRECİ
Şimdi ekonomistler farklı senaryolar üretiyor. Küresel ekonomi açısından mutlu sonla biten bir senaryo da görünmüyor. Altın ve bazı emtia yatırımcıları savaş sürecinden karlı çıkacak, ekonominin kuralı bu... İlk senaryoya göre savaşın Gazze ile sınırlı kalması durumunda, hampetrol fiyatlarına etkisi 4 dolar olacak. Eğer ki savaş Batı Şeria, Lübnan ve Suriye’ye yayılırsa hampetrol fiyatlarında 8 dolarlık bir artış bekleniyor. İsrail-İran savaşının çıkmasının durumunda, hampetrol fiyatlarının 64 dolarlık bir artış olacağı tahmin ediliyor. Bu durumda ‘korku endeksi’ olarak bilinen VIX’te 16 puanlık bir artış beklentisi söz konusu. Yani küresel ölçekte tam anlamıyla bir karamsarlık ve yatırım ikliminin karakışa girmesi…