10 ay konmadan uçan kuş

İsveçli bir çiftin üç yıl süren araştırması, kara sağan kuşlarının 10 ay boyunca havada kalabildiklerini ortaya koyuyor.

DUVAR – Uzun süre uçtukları, yere konmaktan kaçındıkları, havada beslenip hatta çiftleşebildikleri düşünülen kara sağanların, bunları yapmakla kalmayıp, 10 ay boyunca hiçbir yere konmadan havada yaşayabildikleri de yeni bir çalışmayla kanıtlanmış oldu. Bu süre zarfında Avrupa’daki yuvalarını temmuzda terk eden kuşlar Orta ve Batı Afrika’ya göç ediyor.

Lund Üniversitesi’nden (İsveç) Susanne Åkesson ve eşi Anders Hedenström’ün, 19 kuşa yerleştirdikleri hafif veri toplama ekipmanları ile 2013 yılından beri gerçekleştirdikleri araştırma, kara sağanların konumları, ivmeleri, hızları, vücut pozisyonları ve diğer aktiviteleri ile ilgili çok önemli verileri ortaya çıkaran sonuçlar elde etmeyi başardı.

Alp kara sağanları üzerinde yapılan daha önceki araştırmalar, bu türün 100 ile 200 gün arasında uçabildiğini ortaya koymuştu fakat 10 aylık bir uçuş süresi kırılması zor bir rekor gibi gözüküyor.

ZORLU HAVA KOŞULLARI ENGEL OLABİLİYOR

Hedenström açıklamanın sonuçları ile ilgili; “İnsanlar birkaç saniye uçmayı yaklaşık 100 yıl kadar önce başarabilmişken, evrim neredeyse tüm hayatını havada geçirebilen bir organizma geliştirebilmiş. Bu her açıdan fantastik!” yorumunu yapıyor.

Araştırma nadiren de olsa bazı az sayıda kara sağanın birkaç gece için iniş yaptıklarını da ortaya koyuyor. Araştırmacılar bunun uçmayı çok zorlaştıran sıra dışı hava koşullarından kaynaklandığını düşünüyor.

kara-sagan-1

Bu yıl açıklanan başka bir araştırma fregat kuşlarının süzülürken uyuyabildiklerini ortaya koymuştu. Bu araştırma sonucu kara sağanların uyku düzenleri ile ilgili net sonuçlar ortaya çıkarmasa da araştırmacılar bu kuşların kanat çırparken dahi uyuyabilmelerinin mümkün olduğunu düşünüyor. Kara sağanların biri gün doğumu biri de gün batımı olmak üzere günde iki defa 3000 metreden yüksek rakımlara tırmandıklarını belirten araştırmacılar, bu kadar uzun süre hiçbir yere konmadan uçabilmelerinin arkasındaki sırrın yüksek rakımlardaki böcekleri uçuş sırasında avlamak üzerine gelişen adaptasyonları olduğunu düşünüyor.