Vergide yeni düzenlemeler gündemde

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in kurumlar vergisi ve gelir vergisine ilişkin önümüzdeki günlerde yapacağı değişiklikler, özellikle brüt maaş alan vergi mükellefleri için önem taşıyor.

Abone ol

DUVAR- Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Bakanlıkta çok büyük bir kadro değişikliğine gitmeden icraatlarına devam ediyor. Önümüzdeki günlerde bir torba yasa ile yeni vergi düzenlemelerinin geleceği ekonomi kulislerinde dile getiriliyor. 

T24 yazarı Erdoğan Sağlam, bütçe açığının azaltılmasına yönelik acil adımların atılması gerektiğine dikkat çekti, yeni düzenlemelerin geniş tabanlı yapılmasının önemine değindi "Zaten zor durumdaki mükelleflerin düşük bir kısmına yüksek bir yükümlülük getirmek yerine daha geniş bir kesimi etkileyecek daha düşük ek veya bir defalık yükümlülükler tercih edilmelidir." diye yazdı. Sağlam'ın "Vergide merakla yeni düzenlemeler bekleniyor!" başlıklı yazısının beklenen vergi düzenlemelerine ilişkin bölümü şöyle: 

"Geçmişte ülkeler kurumlar vergisi oranlarını düşürmek için yarış içindeyken, pandemi ile başlayan ve sonrasında yüksek enflasyon nedeniyle yaygınlaşan bir şekilde kurumlar vergisi oranlarında artış eğilimine girildi. Eğer ülkemizde de böyle bir artış düşünülüyorsa, bunun, mutlaka geçici bir süre için uygulanması gerekir.

Hatırlayacaksınız kurumlar vergisi oranımız yüzde 20 iken geçici bir maddeyle geçtiğimiz üç yıl için artırımlı oranlar uygulanmış, 2022 yılı için yüzde 23 oranı uygulandıktan sonra 2023 yılı başında oran kendiliğinden yüzde 20'ye (kanuni orana) düşmüştü.

Depremi de düşünürsek, kurumlar vergisi oranında artış kaçınılmaz gözüküyor. Oranın önceki yıl seviyesine getirileceğini varsayarsak, yani yüzde 23 olarak belirlenirse, mevcut yüzde 20 oranında yüzde 15 artış yapılacağı anlamına gelir. Kanaatimce bu artış fazla, içinde bulunduğumuz olağanüstü koşullarda bile makul sayılabilecek artış en fazla yüzde 10'lar seviyesinde olabilir. Yani genel oran geçici bir süre için yüzde 22 olarak belirlenebilir. Oranda yüzde 25 artış yapmak, yani genel oranı geçici süreyle de olsa yüzde 25 olarak belirlemek çok ama çok yanlış olur. Ölçülü olmaz!

Geçmiş uygulamada, banka ve finans kurumları için kurumlar vergisi oranı yükseltilirken kalıcı ve geçici maddedeki oranlar dikkate alınmadı ve bence bir hata yapıldı. Kalıcı düzenlemede (Kurumla Vergisi Kanunu Md.32) genel oran yüzde 20 iken banka ve finans kurumları için yüzde 25 oranı benimsendi, yani bu kurumlar için oran yüzde 25 artırıldı. Ancak geçici maddede böyle bir matematik (oransal denge) benimsenmedi. Yani geçici maddede, 2022 yılı için geçerli oran yüzde 23 iken banka ve finans kurumlarına ilişkin oran yüzde 25 olarak belirlendi. Buna göre, banka ve finans kurumları 2022 yılı için genel orana göre yüzde 25 artırımlı değil, yaklaşık yüzde 9 oranında artırımlı kurumlar vergisi ödediler.

2023'e girildiğinde, genel oran yüzde 20, banka ve finans kurumları için artırımlı oran (yüzde 25 oranı) geçerli hale geldi. Böylece genel orana tabi kurumlarda oran 3 puan düşerken, banka ve finans kurumlarında aynı kaldı.

Şimdi, oranlar geçici olarak artırılırsa, banka ve finans kurumlarının artırımlı oranı nasıl belirlenecek? Artırılmış genel oranın yüzde 25 arttırılmış hali mi geçerli olacak? Örneğin genel oran geçici olarak yüzde 23 belirlenirse, banka ve finans kurumları için artırımlı oran yüzde 28,75 mi olacak?

Torba yasa taslağı hazırlanırken bu hususa dikkat etmek ve net bir belirleme yapmak gerekir.

Ayrıca bu vesileyle bir garabete de son verilmesinde yarar var.

Yüksek kazanç elde ettikleri için daha yüksek kurumlar vergisi ödemeleri öngörülen banka ve finans kurumlarına ilişkin oran artırımı sırasında sırf Sermaye Piyasası Kanununda 'sermaye piyasası kurumları' arasında sayıldığı için bağımsız denetim şirketlerinin kurumlar vergisi oranı da yüzde 25'e yükseltilmişti. Bunun yanlış ve haksız olduğunu defalarca yazdım. Bakanlık tebliğ ile ve amaçsal yorumla sorunu çözmedi, üstüne olumsuz özelge verdi, umarım torba yasaya konulacak bir parantez içi hükümle sorun çözüme kavuşturulur.

Kurumlar vergisi oranı ile ilgili son uyarım, son dönemlerde yapılan ve uygulanması çok zor olan oran indirimlerinin (ihracatçı ve imalatçılara uygulanan 1 puanlık indirim vs.) bu vesileyle gözden geçirilmesi gerektiğidir. Bakanlığın indirime ilişkin tebliği bu indirim uygulamalarını çok zorlaştırdı. Eğer indirim uygulaması böyle devam edecekse, oran artırımı sırasında dikkate alınması daha isabetli olur. Daha açık bir ifadeyle bu tür indirimlerin kaldırılması dahi değerlendirilmelidir.

Zaten genel olarak vergi istisna ve indirimlerinin toptan gözden geçirilmesinde yarar var. Her zaman kamuya açıklanan ancak uygulanmayan bu söylemin bu defa gerçekleştirilmesi olasılığı yüksek görünüyor.

Ayrıca oran artışı yapılırken, finansman gider kısıtlaması ile binek oto gider kısıtlamalarının da efektif vergi oranını ciddi ölçüde yükselttiği göz önünde bulundurulmalıdır. Eğer çok yüksek oranda artış düşünülüyorsa (yüzde 25 gibi), bu tür kısıtlamaların kaldırılması gerekir. Bu kısıtlama uygulamalarının da vergi sistemimizi zorlaştırdığını söylemeden geçemeyeceğim. Sadelik ihtiyacını her fırsatta dile getiren bakan Şimşek'ten bu konuda bir gelişme beklemek sanırım rasyonel bir beklentidir.

GELİR VERGİSİNDE ORAN ARTIRIMI

Gelir vergisinde en yüksek gelir dilimine uygulanan oran yakın zamanda yüzde 40'a çıkarıldığı için gelir vergisi ile ilgili bir oran artışının doğru olmayacağını düşünüyorum. Ancak gelir vergisinde yüksek enflasyon nedeniyle gelir dilimlerinin yeniden belirlenmesi ve özellikle ücret gelirleri yönünden daha avantajlı bir tarife yapısının kurgulanması doğru olur." (HABER MERKEZİ)