Ödül kazanan araştırma: Covid, koruyucu sistemin şalterini kapatıyor

Göztepe Süleyman Yalçın Şehir Hastanesi'ndeki hastalar üzerinde yapılan araştırma ABD'de ödül aldı: Korona, vücudu kalp ve kanser hastalıklarından koruyan protein düzeyini düşürüyor.

Abone ol

DUVAR - İstanbul'un en büyük Covid merkezlerinden biri olan Göztepe Süleyman Yalçın Şehir Hastanesi'nde acile başvuran, serviste takip edilen ya da yoğun bakıma kaldırılmış hastalar üzerinde yapılan bir çalışma, virüsün kısa bir süre içinde vücudu kanser ve kalp hastalıklarından koruyan protein düzeylerini çok düşürdüğünü ortaya koydu. Araştırmada koronayı ağır geçiren hastalarda bu protein düzeylerinin eski haline dönemediği de gösterildi. Çalışma, dünyanın en büyük kalp kongresi olan Amerikan Kalp Derneği'nin kongresinde ödül aldı.

Korona virüsü enfeksiyonu, vücudu kalp damar hastalıkları ve kanser gibi kompleks kronik hastalıklardan koruyan ve hücre zarında bulunan "LRP1" adlı savunma proteini düzeylerinin düşmesine ve vücudun geçici bir süre için de olsa toksik etkilere karşı savunmasız kalmasına neden oluyor. İGöztepe Süleyman Yalçın Şehir Hastanesi'nde takip edilen 180 hasta üzerinde yapılan araştırma, Covid-19 enfeksiyonu geçirenlerin, ileride kalp damar hastalıkları ve kansere yatkınlığının artıp artmadığına da ışık tutacak. Sağlık Bakanlığı ve etik kurul onayı ile Covid-19'un kan yağları, kalp ve metabolizma üzerinde etkilerini inceleyen araştırma, dünyanın en büyük kalp kongresi olan Amerikan Kalp Derneği'nin (American Heart Association) Kongresi'nde, düzenleme komitesi tarafından Paul Dudley White International Scholar Ödülü'ne layık görüldü.

Çalışmayı yürüten ekipten Medeniyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Dahili Tıp Bilimleri Bölümü Kardiyoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi ve Göztepe Süleyman Yalçın Şehir Hastanesi Kardiyoloji Kliniği hekimi Prof. Dr. Mehmet Ağırbaşlı, "Hastanemize başvuran 180 hastanın metabolik verilerini izledik. Covid-19'a yakalanan kişilerde savunma proteini düzeyi çok kısa bir süre içinde 'şalterler kapanırcasına' çok düşük düzeylere iniyor. Koruyucu protein disfonksiyonu, kalp hastalıkları ve kanserde hastalık oluşumunda etkisi büyük. Covid'e yakalanan kişilerin ileride kanser ve kalp hastalıklarına yatkınlığı artacak mı, bu çok önemli bir soru" dedi.

Prof. Dr. Ağırbaşlı, "Vücudun metabolik stres anlarında kullandığı belli savunma mekanizmaları var. Bunlar da belli koruyucu proteinler içeriyor. Bu koruyucu proteinleri hastanemizde acile başvuran, servislerde veya yoğun bakımda yatan hastalarda araştırdık. Gördüğümüz şey çok şaşırtıcıydı çünkü Covid-19, hastalığa yakalanan kişilerde çok kısa bir zaman içinde koruyucu protein düzeylerini düşürerek vücudu savunmasız bırakıyor. Hastalık zemininde gelişen inflamasyon ve sitokin fırtınası, pek çok toksik olabilecek molekülü tabiri caizse başı boş bırakıyor. Hastalık ilerledikçe vücut, savunma mekanizmalarını yeniden oluşturmaya çalışıyor fakat normale dönmüyor" diye konuştu.

'AĞIR HASTALARDA PROTEİN DÜZEYLERİ TAMAMEN NORMALE DÖNMÜYOR'

Koruyucu protein disfonksiyonunun daha önceden de bilinen bir şey olduğunu ve kronik hastalıklarda, özellikle kalp damar hastalıkları ile kanser oluşumunda kilit rolde olduğunu da vurgulayan Prof. Dr. Ağırbaşlı, şu bilgileri verdi: 

"Koruyucu protein disfonksiyonunun bu hastalıkların oluşumunda etkili olduğunu biliyoruz. Ama Covid-19'da şimdiye kadar bu etkiyi gözlemlememiştik. İleride bu hastalarda tekrar aynı riske maruz kalabilecekleri bir sekel kalıyor mu; dünyada milyonlarca insanı etkilemiş bir hastalıktan bahsediyoruz, bu insanlar Covid'den iyileşseler bile ileride kronik hastalıklara yakalanma riski, özellikle iki büyük hastalık grubu olan kalp damar hastalıkları ve kansere yakalanma riski, diğer popülasyonlara göre daha mı yüksek olacak? Bunların hepsini ileriki çalışmalar ortaya koyacak:"

'LRP MOLEKÜLÜ NEREDEYSE YOK OLUYOR'

Prof. Dr. Mehmet Ağırbaşlı şöyle devam etti:

"Vücudun kendisinin ürettiği, pıhtılaşmaya karşı koruyucu olan proteinler var yine. Bunların da Kovid-19'da aşağı gittiğini görüyoruz diğer çalışmalardan. Biz, kendi çalışmamızda ise LRP1 diye bir moleküle baktık. Bunun ateroskleroz (damar sertliği), inflamasyon ve pek çok hastalıkta koruyucu olduğunu biliyoruz. Kovid geçiren hastalarda bu molekülün hemen hemen yok denecek kadar azaldığını gördük. Dünyada baktığınızda, neredeyse yarım milyar insan bu hastalığa yakalandı ve iyileşti. Bu kadar çok insanı etkileyen bir hastalık eğer (kalp, kanser gibi) kronik hastalık risklerini artırırsa bu ileride, sağlık sistemlerinin de baş edemeyeceği düzeyde bir yük getirecektir. Hastalığın nasıl oluştuğunu anlarsınız, tedavi de geliştirebilirsiniz. Örneğin iyi kolesterol olarak bildiğimiz molekülün içerisinde olan en önemli protein Apo A'nın, sentetik formları var. Bunlar zaten Kovid pandemisinden önce sepsis dahil pek çok hastalıkta kullanılıyordu. Bizim çalışmamızda baktığımız protein olan LRP'nin ise miyokard infarktüs (kalp krizi) ve diğer hastalıklarda koruyucu rolünün olduğu daha evvelden bilindiği için de bunların sentetik analogları üretilmeye çalışılıp, insanlarda Faz-2 deneylerine geçilmişti." (DHA)