Cezalar yetersiz: ‘Avcılığın yasalı da kaçağı da kamu sağlığı sorunu’

DUVAR - Geçtiğimiz günlerde Burdur’da avlanması yasak olan ve nesli tükenme tehlikesiyle karşı karşıya bulunan Karakulak, bir avcı tarafından öldürüldü.

Uzmanlar, hayvanların yasal ya da değil, avcılar tarafından avlanmasının ekolojiyi tehdit ettiğini belirtiyor.

'YASAL AVCILAR DA KAÇAK AVCILAR GİBİ YASALARI İHLAL EDİYOR'

2024-2025 yasal av dönemi, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü’ne bağlı Merkez Av Komisyonu kararı ile geçtiğimiz temmuz ayında yürürlüğe girdi. Komisyonun kararına göre, her sene yaban hayvanları için her bölgede avlanma alanları, türler, avlanma süreleri ve av limitleri belirleniyor. Av sezonu dahil hayvanların öldürülmesi başlı başına bir sorunken yasal avcıların da kaçak avcılar gibi yasaları ihlal ettiği bilinen bir gerçek.

Yaban Hayatı Uzmanı Ahmet Emre Kütükçü, insan faaliyetleri yüzünden yaşam alanları giderek daralan yaban hayvanlarının popülasyon kaybının, yasal ve kaçak avcılık yüzünden daha da hızlandığına vurgu yaptı.

Kütükçü şunları söyledi: “Ülkemiz coğrafyası ve avcı sayısını beraber ele aldığımızda ortaya denetlenmesi ve kontrol edilmesi zor bir sistem çıkıyor. Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü’nün bu yoğun avcı faaliyetini denetleyecek yeterli av koruma personeli bulunmadığı gibi personelin denetimlerde karşılaştığı birçok sorun var. Kaçak avcılar dışında avlanma belgesi ve puluna sahip yasal avcılarda konulan kurallara uymayabiliyor. Bir av gününde maksimum avlanabilecek hayvan sayısının aşılması ve avlanmanın yasak olduğu alanlarda avlanma gibi birçok kural da yasal avcılar tarafından ihlal edilebiliyor. Yani yasal belgelere sahip olması bir avcının kurallara uyacağını garanti etmiyor. Ayrıca avcılık büyük bir sanayi haline gelen, ava yönelik silah üreten sanayi tarafından da desteklenen ve özendirilen bir hobiye dönüştü.”

‘KARASAL AVCILIK FAALİYETİNE VE DOĞAL ALANLARININ TAHRİBATINA SON VERİLMELİ’

Kütükçü, yaban hayatı kökenli hastalıkların yaygınlaşarak pandemilere dönüştüğünü ve avcılığın bir ihtiyaç olmaktan çıkıp biyoçeşitlilik kaybının en önemli nedenlerinden biri haline geldiğine değindi. “Hem ülkemizde hem dünyada avcılık sadece yaban hayatı için bir sorun değil, aynı zamanda toplum sağlığı için de büyük risk nedenidir” diyen Kütükçü şunları ekledi:

“Dünya Sağlık Örgütü'ne (WHO) göre, insanlarda yeni ortaya çıkan bulaşıcı hastalıkların yüzde 60'ı hayvanlardan insanlara bulaşmaktadır. Son zamanlarda artan yaban hayvanı kökenli hastalıklarla birlikte avcılık dünyada ve ülkemizde yeniden tartışılır hale gelmiştir. SARS, MERS, Ebola, domuz gribi ve kuş gribi bunlardan sadece birkaçıdır. Yaban hayvanlarının avlanıp tüketilmesi hem bunu yapan kişi hem de etrafındaki insanlar için büyük risk oluşturmaktadır. Bu yönüyle yeni salgın riskleriyle karşılaşma ihtimalini artırdığı için avcılığın yasaklanması giderek zorunlu hale gelmektedir.”

‘KAÇAK AVCILIKTA DENETİM AZ, CEZALAR CAYDIRICI DEĞİL’

Yaban hayatı fotoğrafçısı Alperen Akdemir, av sezonunda kota alan avcıların, kimi bölgelerde yasak türleri de öldürdüğüne dikkat çekti.

Gece avına özellikle dikkat çeken Akdemir, birçok kaçak avcının özellikle geceyi tercih ettiğini belirterek şu bilgileri verdi:  “AVBİS sisteminden kota alan avcıların bir kısmı maalesef avı yasak olan türü de avlıyor. Örneğin tavşan avı yasakken tahtalı avı kotası alıp tavşan da vurabiliyor. Burada en büyük sorun eğitimsizlik ve yeterli denetimlerin olmaması. Tüm bunların dışında bir de gece avı var. Gece denetimleri ancak ihbar durumunda denetleniyor. Maalesef birçok kaçak av gece yapılıyor. Örneğin kızıl geyik termal dürbünlerle gece avlanıyor. Suçüstü olmadığı takdirde maalesef yakalama ancak kişi sosyal medyada paylaşırsa oluyor. Örneğin; Burdur’da koruma altındaki karakulak, onu vuran kişinin sosyal medyada paylaşmasıyla ortaya çıktı. Cezalar maalesef yetersiz. Denetimin azlığı, kaçak avcıları vazgeçirmediği gibi hapis cezalarının olmaması da yaptırım gücünü azaltıyor.”