Atanmak için artık diploma yetmiyor: 'Akademi, öğretmenleri özel sektöre itiyor'

TRABZON - Öğretmenlik Meslek Kanunu'nun 10 Ekim 2024'te TBMM'den geçmesiyle artık öğretmen adaylarının atanması için KPSS sınavı yeterli olmayacak. Akademi Giriş Sınavı (AGS) ve Öğretmenlik Alan Bilgisi Testi'nden (ÖABT) yeterli puan alan adaylar, Milli Eğitim Akademisi'nin 550 saatlik programında da başarılı olurlarsa atanabilecek. Sürecin uzunluğu ve maliyeti nedeniyle birçok öğretmen adayı atama hayalinden vazgeçiyor.

4 YILLIK ÜNİVERSİTENİN ÜZERİNE 3 DÖNEM AKADEMİ EĞİTİMİ

Merkezi Ankara'da olan Milli Eğitim Akademisi, Adana, Antalya, Aydın, Balıkesir, Bursa, Denizli, Diyarbakır, Erzurum, Eskişehir, Gaziantep, Hatay, İstanbul, İzmir, Kahramanmaraş, Kayseri, Kocaeli, Konya, Malatya, Manisa, Mardin, Mersin, Muğla, Ordu, Sakarya, Samsun, Şanlıurfa, Tekirdağ, Trabzon ve Van olmak üzere 30 ilde kurulacak.

Akademiye kabul edilen adaylara bin ek göstergenin memur aylık katsayısı ile çarpımı kadar maaş verilecek. Bu rakamın da 23 bin TL gibi bir ücrete denk geldiği ifade edildi.

Milli Eğitim Akademisi web sayfasında yer alan bilgilere göre adayların eğitim süreleri Eğitim Fakültesi mezunları için 3 dönem, diğer fakültelerden mezun olanlar için ise 4 dönem olarak uygulanacak. Bu eğitim süresince adaylar devlet memuru olarak kabul edilmeyecek ve başarılı olmaları durumunda sözleşmeli öğretmen olarak atanacaklar, ardından 3 yıl çalıştıktan sonra kadroya geçecekler​.

Yeni sistem için tartışmalar sürerken öğretmen adayları da büyük bir belirsizlik yaşıyor. KPSS'ye girip atanma beklerken önlerine yaklaşık 1,5 yıllık yeni bir eğitim çıkarılan adayların bir bölümü yeni sistemin getireceği yaşam maliyeti ve belirsizliği sebebiyle sınava hazırlanmaktan vazgeçmiş durumda.

Akademilerin sadece belli illerde kurulması sebebiyle bu şehirlerde ikamet etmek zorunda kalacak öğretmen adayları, şanslarını başka sektörlerde ya da özel okullarda denemeyi tercih ediyor.

'AKADEMİ UYGULAMASI ÖZEL SEKTÖRDE ÇALIŞMAYA İTİYOR'

Trabzon Üniversitesi'nde Okul Öncesi Öğretmenliği Bölümü'nü bitiren Nergiz Yıldız, Milli Eğitim Akademisi nedeniyle büyük bir belirsizlik yaşadığını anlattı.

"Üniversiteyi bitirdiğimde KPSS'ye girip atanma hayali kurarken şimdi akademi nedeniyle iş aramak durumundayım" diyen Yıldız, hazırlık aşaması ve akademi süresi boyunca adayların barınma sorunu yaşayacağını belirtti.

Yıldız, "AGS'ye hazırlanmak için geçireceğim 1 yıl ciddi bir ekonomi gerektiriyor ve kazandığım takdirde de akademi süresince öğretmen maaşı alamayacağım için ekonomik sorun yaşayacağım. Ben de bu kaybı evde yaşamak yerine çalışma hayatına atılıp sınava iş hayatıyla beraber hazırlanmayı tercih ettim. Akademilerde barınma imkanı sağlamaya yönelik bir açıklama olmadı. Trabzon'da kaldığım sürece giderlerim olacak. Akademi uygulaması bizi özel sektörde çalışmaya itiyor" sözleriyle endişelerini dile getirdi.

Öğretmen adaylarının yıllardır mülakatlarla mağdur edildiğini kaydeden Yıldız, kaldırılan bu uygulamanın yerine daha zor bir aşama getirildiğini söyledi.

'ÖĞRETMENLİĞİ BU ŞARTLARDA SEÇMEMİŞTİK'

Akademi uygulamasının lisans eğitimlerinin tanınmaması anlamına da geldiğini ifade eden Yıldız, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Akademide bize tekrar alan derslerimizi verecekler. Fakat ben bu dersleri lisans eğitimimde aldım, sınavları geçtim ve yeterliliği sağladım. Tekrardan yeterlilik sağladığım bir konuda beni yeniden bir öğrenci hayatına döndürecekler. 5,5 yıla uzayan eğitim hayatı tıp fakültelerinde var. Bu şartlarda seçmedik bu bölümü. Yeni tercih edecek arkadaşlar bunu göz önünde bulunduracaklardır. AGS'ye gireceğim ama belirsizlik yüzünden hazırlanamıyorum."

'BOŞA KÜREK ÇEKMİŞİM'

Diyarbakır'dan Trabzon Üniversitesi'ne gelerek Okul Öncesi Öğretmenliği Bölümü'nden mezun olan bir başka öğretmen adayı Sena Er de yeni sistem nedeniyle AGS'ye hazırlanmak yerine çalışma hayatına başladı.

"Hayal kırıklığına uğradım bile diyemiyorum çünkü zaten bize bir hayal vadetmiyor bu sistem" diyen Er, öğretmen atamalarında kaldırılan mülakatlara yerine getirilen Akademi sebebiyle sevinemediklerini söyledi.

Mesleki yeterliliğini tamamlamak için diploma almışken Akademi'ye tabi tutulmanın saygısızlık olduğunu kaydeden Er, "Boşa kürek çekmişim gibi hissettiriyor. Üniversite tercihimi yaparken 4 yıl sonra KPSS'ye hazırlanıp atanmak isteğiyle öğretmenliği tercih ettim. O dönem Okul Öncesi Öğretmenliği'nin atamaları yüksekti. Fakat 4 yılda her şey tersine döndü" sözlerini kullandı.

'AYIN SONUNU DÜŞÜNMEKTEN AGS'YE HAZRILANAMIYORUZ'

Akademi'ye yönelik çok fazla belirsizlik olduğunu ve bu nedenle 'ortada kalmış' hissettiğini kaydeden Er, adayların barınmasına yönelik bir çalışma görmediklerini söyledi.

Yaşanan belirsizlikler ve yeni sistemin adaylara getireceği maliyet nedeniyle AGS'ye hazırlanamadığını Kaydeden Er, "Diplomam var özelde çalışıyorum, AGS'ye hazırlanmam gerekiyor fakat geçimimi de sağlamam gerekiyor. Bir tarafa endekslenemiyorum. Ayın sonunu düşünmekten AGS'ye nasıl çalışacağımı da düşünemiyorum ki sistem sürekli değişiyor. Buna ayak uydurmak zor" ifadelerini kullandı.

ÖZBAY: YENİ SİSTEM KATMERLENMİŞ MÜLAKATTIR

Egitim-İş Genel Başkanı Kadem Özbay, yeni uygulamanın Anayasa'ya aykırı olduğuna ve üniversiteleri yok saydığına dikkat çekti. Öğretmen Akademisi'nin AK Parti'nin kendine uygun öğretmen seçmek için hazırlanmış bir sistem olduğunu dile getiren Özbay, uygulamayı "Katmerlenmiş mülakat" olarak adlandırdı.

Öğretmen adaylarının üniversitede alamadıkları neyi Akademi'de alacaklarının ifade edilmediğini kaydeden Özbay, kararın üniversitelere hakaret olduğunu belirterek "Burada asıl amacın iktidarın kendine uygun öğretmeni daha fazla inceleyerek seçmek istemesi olduğunu düşünüyorum. Bunun adı katmerli mülakat sistemidir. Mülakatta tam olarak ayrıştıramadıklarını akademiyle gözden geçirip inceleyip, düşünce yapısına bakıp ona göre karar vermek için oluşturulmuş, öğretmenlik mesleğini ve diplomasını yok saymak anlamına gelen bir sistem. Öğretmenin rütbesi bugün Türkiye'de diploması yok sayılan meslekler arasına girmektedir" değerlendirmesinde bulundu.

'AK PARTİ DEVLETTE KİME İŞ VERECEĞİNİ SEÇECEK'

Üniversiteler ve akademilerin, sertifika veya diploma veren kurumlar olduğunu dile getiren Özbay, Milli Eğitim Akademisi'nin bu anlamda tutarsız bir oluşum olduğunu da vurguladı. Anayasa'da öğretmen yetiştirme görevinin yükseköğretim kurumlarında olduğunu kaydeden Özbay, Milli Eğitim Bakanlığı'nın bunu yok saydığını ve üniversitelere hakaret içeren bir uygulama başlattığını ifade etti.

Akademi yönetmeliğindeki maddelerin 'kontrol altında tutulabilecek memurlar yaratmak' üzerine olduğunu dile getiren Özbay, "AK Parti iktidarı kendini devletin yerine koyuyor ve bu akademi uygulamasıyla da beraber kendisine en uygununu seçeceğini ilan etmiş oluyor. Görünen o ki AK Parti devlette kime iş verileceğine 'ben karar veririm' diyor. Bunu da böyle akademi ismiyle süslüyor. Öyle olmasa öğretmenlik mesleğinde bir sorun varsa bu kaynağında çözülürdü. Ancak sorunun kaynağı AK Parti. Üniversitede iyi öğretmen yetişmiyorsa bu tartışılır, mezuniyet şartları değiştirilir, Tıp Fakültesi gibi alanda görülebilen bir uygulama yapılabilirdi" ifadelerini kullandı.

'BİR AN ÖNCE İŞ SAHİBİ OLMAK İSTEYENLERE ÖZEL SEKÖRE YÖNLENECEK'

Akademi uygulamasıyla öğretmen adaylarının maddi olarak zorluk yaşayacağını dile getiren Özbay, bazılarının bu nedenle atanma hayalinden vazgeçebileceğini belirtti. Özbay, konuyla ilgili sözlerini şöyle sürdürdü:

"Akademiye alınacak öğrencilere belli bir miktar para verilecek. Bu da asgari ücret düzeyinde olacak. Akademiye alınanların barınması için yurt vesaire gibi imkanlar olmayacak. 30 şehirde kurulacak akademilere girecek öğrenciler bu süre boyunca asgari ücretle yaşamlarını sürdürmek zorunda kalacak. Çankırı'dan Ankara'ya akademiye giden çocuk asgari ücretle nasıl bir yaşam sürecek? Artvin'den Trabzon'a gelen öğrencinin yaşam maliyetine bu ücret yetecek mi? 1 yıl sonra kabul görmezlerse o sürenin telafisi nasıl olacak?

Atanamayan öğretmen sayısı 1 milyona yaklaştı. 500 bin kişi sınava giriyor ve birçoğu kontenjanların çok düşük olması sebebiyle sınava girmiyor. Şimdi de öğretmen adayları üniversiteyi bitirecek, çok az alımla kontenjan yapıldığı halde AGS'ye girecek, akademi sıralamasına girecek, 1 yıl asgari ücretle çalışacak, sonra da ne olacağı belli olmayacak... Bu yüzden birçok genç bir an önce iş sahibi olmak için farklı mesleklere ya da özel okullara yönlenebilecek."