KENTSEL DÖNÜŞÜM İÇİN ‘YETMEZ, AMA EVET’ GİBİ...

‘Kentsel Dönüşümde Yarısı Bizden’ kampanyasıyla, İstanbul’un çok gecikmiş depreme hazırlık süreci ivme kazanacak gibi görünüyor. Kampanyaya bugüne kadar 1 milyon 233 bin bağımsız bölüm için başvuru yapıldığı açıklandı. Hedef toplamda 350 bin konutun dönüşümünün gerçekleştirilmesi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, kampanya kapsamında her bağımsız bölüm için toplamda 1.5 milyon TL’lik destek verileceğini açıkladı. 100,000 TL kira desteği olmak üzere 800,000 TL hibe, 700,000 TL uygun şartlarda kredi şeklinde verilecek. Kredilerin ödenmesi evler tamamlandıktan sonra başlayacak ve ilk yılı faizsiz olarak tahsil edilecek. İkinci yılda ise faiz oranı TÜFE’nin yarısı kadar olacak. Deprem kapıdayken hiç yoktan olumlu bir adım olduğunu söylemek gerek. Ancak özellikle dar ve orta gelirli vatandaşların, bu desteklere rağmen, bu yükü bile karşılayabilmesi imkansız görünüyor. Hele ki şehir merkezinde yaşayan emeklilerin, faizi ne kadar düşük olursa olsun böyle bir kredi borcunun altına girmesi mümkün değil. 

KÜRESEL KONUT FİYATLARI DÜŞERKEN TÜRKİYE’DE KİRALAR UZAK ARA YÜKSEK

Küresel ölçekte konut fiyatları düşüşünü sürdürürken Türkiye’de gerek konut fiyatları gerekse kiralar benzer bir düşüş trendine girmiş değil. Büyük olasılıkla gelecek yılın ilk çeyreğinden itibaren sıkılaştırma politikalarının sonuçlarını durgunluk olarak net biçimde hissetmeye başladığımızda, konut fiyatlarında köpük yavaş yavaş alınacak. Kiralarda aynı ölçüde bir köpüğün alınması ise o kadar mümkün görünmüyor. Tabloda göreceğiniz üzere, kiralardaki artış oranlarında Türkiye uzak ara önde... Küresel eğilimden ayrışmanın pek çok sebebi var! Pandemi döneminde düşük faizli konut kredileriyle başlayan talep patlamasını, sonrasında ‘Türkiye Ekonomi Modeli’nde ısrar ve negatif reel faiz ortamında, konutun bir yatırım aracı olarak görülmesini getirdi. Bu talep patlaması da fiyatları zıplattı. Bunun yanı sıra inşaat maliyetlerindeki yüzde 300’leri bulan artış fiyatlara yansıdı. Son olarak Maraş depremlerinin ardından ise yeni konutlara talep artarken ikinci el konutlarla yeni konutlar arasındaki fiyat makası açıldı. Konut fiyatlarındaki astronomik artışların kiralara yansımasıyla işte bugün artık bir barınma kriziyle karşı karşıyayız.

RUSYA-UKRAYNA SAVAŞI ALMANYA’YI BİTİRİYOR! Almanya, Avrupa Birliği ülkeleri arasında Rusya-Ukrayna savaşından en olumsuz etkilenen ülke… Buna karşın Berlin, ‘kraldan çok kralcı’ tavrını sürdürüyor. Ekonomi Uzmanları Konseyi Başkanı Monika Schnitzer, “Özel olaylar özel tedbirler gerektirir. Ukrayna’ya askeri yardım için gelir vergisine ek dayanışma vergisi, olası bir yanıt olabilir” demiş. Schnitzer, talep ettiği şeyin uygulanıp uygulanmayacağının ‘karmaşık olduğunu’ da sözlerine eklemiş! “Şimdiden harekete geçmek, sonradan harekete geçmekten daha iyidir” değerlendirmesinde bulunan Schnitzer’in bu yaklaşımı pek taraftar bulacak gibi değil. Alman hükümeti, bugüne kadar Ukrayna’ya yaklaşık 28 milyar Euro para ve silah yardımında bulundu. Schnitzer’in sözünü ettiği dayanışma vergisi, en son iki Almanya’nın birleşmesinden sonra doğu eyaletlerinin kalkınması için 1995 yılında getirilmişti. Büyük olasılıkla 2024 yılında Rusya-Ukrayna savaşının son bulacağı beklenir ve ABD ile Rusya arasında gizli pazarlıklar sürerken bu önerinin ciddiye alınması mümkün değil.

BoJ: DÜNYANIN NEGATİF FAİZ UYGULAYAN TEK MERKEZ BANKASI

Dünyanın negatif faiz uygulayan son merkez bankası olan Japonya Merkez Bankası (Bank of Japan-BoJ) aynı kararlılığını sürdürdü. Banka politika faizini yüzde - 0.1’de sabit bıraktı. BoJ kararında gelecek yıl negatif faiz uygulamasına son verileceğine dair bir açıklama yer almadı. BoJ Başkanı Kazuo Ueda başkanlığındaki merkez bankası negatif faizi terk etmeden önce ücretlerin kalıcı bir şekilde enflasyona destek vermesini görmek istiyor. Ueda’nın parlamento konuşmasında yıl sonuna doğru işlerinin daha zorlaşacağını belirtmesi negatif faizin terk edileceği algısı oluşturmuş, yen bu spekülasyonlar üzerine değer kazanmıştı. Piyasalar en iyi ihtimalle Nisan 2024’te bankanın negatif faizi terk edeceği fiyatlıyor.