ÜFE, FED’İN HESAPLARINI DEĞİŞTİRECEK

Geçen hafta ABD’den iki önemli veri geldi. Üretici fiyat endeksi (ÜFE) verisi, Fed’in politika faizi indirimini daha da ötelemesine sebep olacak gibi duruyor. Perakende satışlarda yaşanan gerileme ise orman yangınları ve kötü hava koşularının bir sonucu... ABD'de ÜFE, ocakta aylık bazda yüzde 0.4, yıllık bazda yüzde 3.5 artarak beklentilerin üzerinde gerçekleşti. ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu'nun (BLS) yaptığı açıklamaya göre, üretici fiyat endeksi ocak ayında yüzde 0.4 arttı. Bu artış ekonomistlerin yüzde 0.2'lik konsensus tahmininin üzerinde gerçekleşti ve aralık ayında revize edilen yüzde 0.5'lik artışla karşılaştırıldı. ÜFE bir önceki yıla göre yüzde 3.4 artarken, aralık ayına kadar olan yılda yüzde 3.5 artış gösterdi. Gıda ve enerji hariç nihai üretici fiyatları ocak ayında beklentilere paralel olarak bir önceki aya göre yüzde 0.3 arttı. Yıllık artış oranı ise yüzde 3.6 olarak gerçekleşti. ABD'de perakende satışlar olumsuz hava koşulları ve Los Angeles'taki yangınların da etkisiyle yılın ilk ayında düştü. Ticaret Bakanlığı verilerine göre satışlar yüzde 0.9 düştü. Beklenti yüzde 0.2 daralmaydı. Aralık verisi ise yüzde 0.4'ten yüzde 0.7'ye revize edildi. Otomobil hariç satışlar yüzde 0.4 düştü. 13 kategoriden dokuzunda düşüş yaşandı. Veriler, Los Angeles'ta yaşanan yıkıcı orman yangınları ve ülkenin diğer bölgelerinde yaşanan şiddetli kış koşullarının alışveriş faaliyetlerini olumsuz etkilediği bir dönemi kapsıyor. Birçok kategorideki yavaşlama, kar fırtınaları ve yangınların dışında başka faktörlerin de rol oynayabileceğini gösteriyor. ABD'de tüketiciler inatçı enflasyon ve yüksek borçlanma maliyetleriyle mücadele ediyor. İlerleyen aylarda, Başkan Donald Trump'ın çeşitli ülkelerden gelen mallara gümrük vergisi koyma kararının tüketicilere de yansıması bekleniyor. Perakende satışlar, genel ekonomik faaliyetin çoğunluğunu oluşturması nedeniyle ekonominin sağlığı açısından kritik bir ölçü olarak görülüyor.

ABD İLE AB ARASINDA TARİFE RESTLEŞMELERİ

ABD Başkanı Donald Trump müttefiklerini silkelemeye devam ediyor. Zaten ekonomik durgunluk tehdidi altında olan Avrupa Birliği ülkeleri panik içinde... ABD'nin Avrupa'nın en yakın ortağı olduğunu ve öyle kalacağını vurgulayan AB Konseyi Başkanı Ursula von der Leyen, "ABD ile iyi çalışmaya devam etmek istiyoruz, ancak aynı zamanda ticaret savaşlarının ve örneğin cezalandırıcı gümrük tarifelerinin kimseye fayda sağlamayacağına inanıyoruz. Gümrük tarifeleri vergidir. Enflasyona neden olurlar. En çok çalışan insanları, işletmeleri ve sıradan gelir sahiplerini vurur. Atlantik'in iki yakası arasındaki önemli tedarik zincirlerini bozarlar. Gümrük tarifelerinin kazananı yoktur" ifadelerini kullandı. AB'ye yönelik haksız gümrük vergilerinin cevapsız kalmayacağını yineleyen von der Leyen, AB olarak ABD'ye karşı ‘orantılı ve net karşı tedbirler’ alacaklarını belirtti. ABD ile her iki taraf için de faydalı ortak çözümler bulmaya her zaman hazır olduklarını dile getiren von der Leyen, dünyanın ne kadar hızlı değiştiğini ve Avrupa'nın da bu değişime ayak uydurması gerektiğini gördüklerini söyledi. Avrupa'nın savunma ve güvenliğine önemli ölçüde daha fazla yatırım yapması gerektiğini vurgulayan von der Leyen, "Yerli sanayimizi ve yenilikçi gücümüzü güçlendirmeli ve böylece Avrupa'nın egemenliğini güçlendirmeliyiz. Her şeyden önce AB, savunma ve güvenliğe yatırım yapmaları konusunda üye devletleri destekleyebilir. Bu nedenle ilk olarak, üye ülkelerin savunma harcamalarını önemli ölçüde artırmalarını istiyorum" dedi. AB Komisyonu Başkanı, üye ülkelere bütçeleri için tedbirler ve özel araçlar paketi önereceklerini sözlerine ekledi. AB’nin ABD Başkanı Donald Trump'ın küresel ticareti sarsan tarife politikasına karşılık yeni bir düzenlemeye geçeceği iddia ediliyor. Buna göre AB, kendi çiftçilerini korumak için farklı standartlarda üretilen belirli gıda maddelerinin ithalatını engellemeye hazırlanıyor. 

ARJANTİN’DE ENFLASYON ARTIK İKİ BASAMAKLI

Arjantin'de enflasyon Devlet Başkanı Javier Milei'nin göreve gelmesinden bu yana en düşük seviyeye indi ve yıllık tüketici fiyatları iki yıl içinde ilk kez yüzde 100'ün altına geriledi. Güney Amerika ülkesinde aylık enflasyon, ocak ayında yüzde 2.2’ye gerileyerek 2020 ortasından bu yana en düşük seviyesine ulaştı. Bu gelişme, göreve bir yılı aşkın süre önce başlayan ve sert kemer sıkma politikalarını hayata geçiren anarko-kapitalist Milei için önemli bir ekonomik kazanım olarak değerlendiriliyor. Milei, IMF ile yeni bir anlaşma için müzakereler yürütürken, ekonomik toparlanma sürecini sürdürmeyi hedefliyor. Büyük bir tahıl ihracatçısı ve gelişmekte olan bir enerji üreticisi olan Arjantin, son yıllarda üç haneli enflasyon oranlarıyla mücadele ediyordu. Bu durum, ülkeyi dünyanın en yüksek yıllık enflasyon oranına sahip ekonomisi haline getirdi. Geçen yılın başlarında yüzde 300’e yaklaşan yıllık enflasyon, ocak ayında yüzde 84.5 seviyesine geriledi. Resmi istatistik kurumu INDEC’in verilerine göre, aylık enflasyon geçen yıl yüzde 25 seviyelerine kadar çıkmıştı, ekim ayından bu yana yüzde 2 ile yüzde 3 arasında seyrediyor. Ocak ayında Milei, ithal mal ve hizmet fiyatlarındaki baskıyı bir miktar azaltarak ABD Doları alımlarındaki önemli bir vergiyi kaldırdı. Bu ay hükümet, pesonun aylık değer kaybını yüzde 2'den yüzde 1'e düşürdü; ekonomistler bunun bazı fiyatlar için bir taban haline geldiğine inanıyor. Arjantin Merkez Bankası, 30 Ocak'ta faiz oranlarını 300 baz puan düşürerek yüzde 29'a çekti. Bu başarının ardında ise dar ve orta gelirli Arjantinliler’in ödediği ağır bedeller yatıyor. Yoksullara yapılan sosyal yardımlar asgariye inmiş durumda.