TAKİPTEKİ ALACAKLAR 259.25 MİLYAR TL’YE ÇIKTI
BDDK’nın haftalık bültenine göre, bankacılık sektörün kredi hacmi 13 Eylül itibarıyla 64 milyar 584 milyon TL arttı. Bu dönemde kredi hacmi 14 trilyon 623 milyar 103 milyon TL'den 14 trilyon 687 milyar 686 milyon TL'ye çıktı. Toplam mevduat ise bankalar arası dahil, geçen hafta 309 milyar 415 milyon TL artarak 17 trilyon 613 milyar 411 milyon TL seviyesine yükseldi. Tüketici kredilerinin tutarı, 13 Eylül itibarıyla 16 milyar 866 milyon TL artışla 1 trilyon 817 milyar 399 milyon TL seviyesine çıktı. Bu tutarın 461 milyar 352 milyon TL’si konut, 80 milyar 790 milyon TL'si taşıt ve 1 trilyon 275 milyar 257 milyon TL'si ihtiyaç kredilerinden meydana geliyor. 13 haftalık yıllıklandırılmış ve kur etkisinden arındırılmış büyüme, ticari kredilerde 13 Eylül haftasında yedi ayın en düşük seviyesine işaret ederken, ihtiyaç kredileri yatay bir seyir izledi. Ticari krediler yüzde 18'ilk büyürken, tüketici kredilerindeki büyüme ise yatay bir seyir izleyerek yüzde 29.3 olarak gerçekleşti. Bu dönemde taksitli ticari kredilerin tutarı, 5 milyar 781 milyon TL artarak 1 trilyon 857 milyar 38 milyon TL seviyesine ulaştı. Bankaların bireysel kredi kartı alacakları ise yüzde 2.3 artışla 1 trilyon 623 milyar 959 milyon TL'ye yükseldi. Bireysel kredi kartı alacaklarının 554 milyar 761 milyon TL'sini taksitli, 1 trilyon 69 milyar 198 milyon TL'sini taksitsiz borçlar oluşturdu. Bankacılık sektöründe takipteki alacaklar, 13 Eylül itibarıyla önceki haftaya göre 2 milyar 28 milyon TL artışla 259 milyar 255 milyon TL'ye çıktı. Takipteki alacakların 193 milyar 842 milyon TL'sine özel karşılık ayrıldı. Aynı dönemde bankacılık sisteminin yasal özkaynakları, 7 milyar TL yükselerek 3 trilyon 145 milyar 402 milyon TL oldu.
TÜKETİCİ GÜVENİ YÜZDE 2.4 ARTTI, AMA KÖTÜMSERLİK DEVAM EDİYOR
TÜİK, 2024 yılı eylül ayına ilişkin tüketici güven endeksi verilerini açıkladı. Tüketici eğilim anketi sonuçlarına göre, ağustos ayında 76.4 olan tüketici güven endeksi, eylülde yüzde 2.4 oranında artarak 78.2 seviyesine yükseldi. Bu sonuç, mayıs ayından bu yana görülen en yüksek seviye... Verilere göre, mevcut dönemde hanenin maddi durumu endeksi geçen ay 63.1’ken, eylül ayında yüzde 2.8 oranında artarak 64.8 seviyesine ulaştı. Bu, hanelerin mali durumlarındaki iyileşmeye işaret ediyor. Gelecek oniki ay içerisinde hanenin maddi durum beklentisi endeksi de ağustosta 76.6’yken, bu ay yüzde 1 oranında artış göstererek 77.4’e çıktı. Bu rakamlar, tüketicilerin gelecek aylarda mali durumlarında iyileşme bekledikleri anlamına geliyor. Ağustosta 71.5 olan gelecek oniki aylık dönemde genel ekonomik durum beklentisi endeksi, eylülde yüzde 4.2 artışla 74.5 seviyesine yükseldi. Yani tüketiciler, gelecek bir yıl içerisinde ekonomik koşullarda daha olumlu bir gelişme bekliyor. Ayrıca, gelecek oniki aylık dönemde dayanıklı tüketim mallarına harcama yapma düşüncesi endeksi ağustosta 94.3’ken, eylül ayında yüzde 2 oranında artarak 96.2 seviyesine çıktı. Bu da tüketicilerin dayanıklı mallara yönelik harcama yapma eğilimlerinin arttığının bir işareti. Tüketici güven endeksi, 0 ile 200 arasında değer alıyor ve 100’ün altındaki değerler tüketici güveninde kötümser bir durumu, 100’ün üzerindeki değerler ise iyimserliği gösteriyor. Eylül ayında 78.2 seviyesine ulaşan endeks, hala kötümser bölgede olsa da, artış trendi ekonomiye yönelik olumlu bir havanın oluştuğunu işaret ediyor.
TARIMSAL GİRDİ FİYATLARINDA ARTIŞ DEVAM EDİYOR
Tarım sektöründe yaşanan yapısal bunalım, girdi fiyatlarındaki artışın sürmesi sebebiyle, tarımsal üretimi ve gıda fiyatlarını olumsuz yönde etkilemeye devam ediyor. Gıda enflasyonunun bu denli yüksek ve inatçı olması bu biraz da bu sebeple... Pek çok tarımsal girdide dışa bağımlı olmamızın da bu artışlarda önemli bir rolü olduğunu hatırlatmak gerek. Tohumdan gübreye, akaryakıttan tarımsal ilaçlara kadar pek çok girdiyi ithal etmek zorunda kalıyor çiftçiler. Sonuç rakamlarda daha net görülüyor. TÜİK, temmuz ayı tarımsal girdi fiyat endeksi (tarım-GFE) verilerine göre, tarımsal girdi fiyatlarında temmuzda bir önceki aya göre yüzde 3.42, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 41.6 artış gerçekleşti. Aylık bazda tarımsal girdi fiyatlarında beş ayın en yüksek artışı görülürken, yıllık bazda yedi ayın en düşük seviyesinde artış gerçekleşti. Ana gruplarda bir önceki aya göre, tarımda kullanılan mal ve hizmetler endeksinde yüzde 3.61, tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler endeksinde yüzde 2.32 artış görüldü. Yıllık bazda tarımda kullanılan mal ve hizmetler endeksinde yüzde 39.82, tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler endeksinde yüzde 53.06 artış gerçekleşti. Yıllık değişimin en yüksek olduğu alt grup yüzde 81.82 artışla veteriner harcamaları, aylık değişimin en yüksek olduğu alt grup yüzde 12.37 artış ile enerji ve yağlayıcılar oldu. Özetle, hububat, bakliyat ve sebze-meyveyi manşet enflasyon düşüş trendine girse bile yüksek fiyatlarla satın almaya devam edeceğiz.
YURTDIŞI TALEP VE MALİYET BASKILARI ÜFE’Yİ YUKARI YÖNLÜ BASKILIYOR
TÜİK ağustos ayına yönelik yurtdışı üretici fiyat endeksi (YD-ÜFE) verilerini göre, YD-ÜFE 2024 Ağustos ayında, bir önceki aya kıyasla yüzde 2.95 artış kaydetti. Endeks, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 28.67, oniki aylık ortalamalara göre ise yüzde 52.55 arttı. Yılın başından itibaren değerlendirildiğinde, YD-ÜFE’nin Aralık 2023’e göre yüzde 20.63 arttığı gözlemlendi. Bu artış, yurtdışı talep ve maliyet baskılarının üretici fiyatlarını yukarı çekmeye devam ettiğinin önemli bir göstergesi... Sanayinin iki ana sektörüne bakıldığında, yıllık bazda madencilik ve taş ocakçılığı sektöründe yüzde 32.84, imalat sektöründe ise yüzde 28.60 oranında artış gerçekleşti. Ana sanayi gruplarında ise ara mallarında yüzde 26.67, dayanıklı tüketim mallarında yüzde 33.94, dayanıksız tüketim mallarında yüzde 33.09, enerjide yüzde 0.70 ve sermaye mallarında yüzde 34.03 artış söz konusu. Ağustos ayı verilerine göre, sanayinin bu iki sektöründe aylık bazda madencilik ve taş ocakçılığında yüzde 1.42, imalat sanayinde ise yüzde 2.98 artış yaşandı. Ana sanayi gruplarında ise ara mallarında yüzde 2.66, dayanıklı tüketim mallarında yüzde 3.25, dayanıksız tüketim mallarında yüzde 3.03, sermaye mallarında ise yüzde 4.37 oranında artış dikkat çekti. Ancak, enerjide aylık yüzde 4.09’luk bir düşüş görülüyor. Bu veriler, özellikle yurtdışı piyasalara yönelik üretim yapan sektörlerin maliyet baskıları altında olduğunu ve fiyat artışlarının devam ettiğini net biçimde ortaya koyuyor.