KKM'DEN ÇIKIŞLAR ON HAFTANIN
EN DÜŞÜK SEVİYESİNDE...

Türkiye ekonomisini batağa sokan 'Türkiye Ekonomi Modeli'nin bugünkü ekonomi yönetiminin kucağına bıraktığı bir saatli bomba kur korumalı mevuat (KKM). Ekonomi yönetimi göreve geldiğinden bu yana KKM'den çıkışları artırmak için pek çok düzenleme yaptı ve bu sayede KKM hacmi 3 trilyon TL'den neredeyse yarısına kadar geriledi. Yine de çok ciddi bir rakam söz konusu ve gerek Hazine'ye gerekse TCMB'ye büyük bir mâlî yük oluşturuyor. Son aylarda KKM'de çıkışlarda yaşanan hızlanma, geçen hafta itibarıyla düşüşe geçmiş görünüyor. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) verilerine göre, 6 Eylül haftasında KKM'de 19.7 milyar TL'lik düşüş gerçekleşti. Böylelikle son on haftanın en yavaş düşüşü izlendi. Son düşüşle birlikte KKM büyüklüğü 1.58 trilyon TL'ye geriledi. Yani yaklaşık 46.5 milyar dolar... Olası bir kur şokunun Türkiye ekonomisine maliyetini buradan hesaplamak mümkün. Neysi ki gerek TCMB'nin rezervleri görece güçlü ve Fed faiz indirimlerine başlayacağı için 'güçlü dolar' dönemi sona eriyor. Yine de rehavete kapılmayıp yeni düzenlemelerle KKM'den çıkışları hızlandıracak müdahaleler yapılması gerekiyor. Zira, Türkiye ekonomisi çok kırılgan ve TL olması gerekenden fazla değerli... KKM'de ilgili son adım, TL'ye geçiş ve yenilenmeye ilişkin toplam hedef hesaplamasına tüzel kişi KKM'nin dahil edilmesi olmuştu.

PERAKENDE SATIŞLARDA
İKİ YILIN EN DÜŞÜK ARTIŞI
Ekonomi yönetiminin aldığı tüm sıkılaştıma önlemlerine karşın uzun süre talepte bir gerileme yaşanmamıştı. Son birkaç aydır ise ekonomide yaşanan soğumanın önemli bir göstergesi olan perakende satışlardaki artışın düşüşe geçmesi dikkat çekiyor. Son veriler de perakende satışlarda sıkılaşmayla birlikte düşüş ivmesinin belirginleştiği gözler önüne seriyor. TÜİK verilerine göre, perakende satışlar mayıs ayında aylık yüzde 0.2 azaldı. Yıllık bazda yüzde 5.8 artış izlenirken, perakende satışlarda yaklaşık iki yılın en yavaş yıllık büyümesi görüldü. Ticaret satış hacmi 2024 Mayıs ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 3.8 azaldı. Aynı dönemde motorlu kara taşıtlarının ve motosikletlerin toptan ve perakende ticaretiyle onarımı için satış hacmi yüzde 18 azalırken, toptan ticaret satış hacmi yüzde 4.6 düştü, perakende ticaret satış hacmi ise yüzde 5.8 artış kaydetti. Ticaret satış hacmi aylık yüzde 3.4, perakende satış hacmi aylık yüzde 0.2 azaldı Ticaret satış hacmi 2024 Mayıs ayında bir önceki aya göre yüzde 3.4 geriledi. Aynı ayda motorlu kara taşıtlarının ve motosikletlerin toptan ve perakende ticaretiyle onarımı için satış hacmi yüzde 1, toptan ticaret satış hacmi yüzde 5.1, perakende ticaret satış hacmi ise yüzde 0.2 azaldı. Bu gerilemenin artarak sürmesini beklemek gerek, zira acı ilacın en azından talep tarafında etkisini göstermeye başladığı aşikâr. Bu düşüşün sertliğinin ne oranda olacağını ise hep birlikte göreceğiz

PERAKENDE SATIŞLARDA
İKİ YILIN EN DÜŞÜK ARTIŞI
Ekonomi yönetiminin aldığı tüm sıkılaştıma önlemlerine karşın uzun süre talepte bir gerileme yaşanmamıştı. Son birkaç aydır ise ekonomide yaşanan soğumanın önemli bir göstergesi olan perakende satışlardaki artışın düşüşe geçmesi dikkat çekiyor. Son veriler de perakende satışlarda sıkılaşmayla birlikte düşüş ivmesinin belirginleştiği gözler önüne seriyor. TÜİK verilerine göre, perakende satışlar mayıs ayında aylık yüzde 0.2 azaldı. Yıllık bazda yüzde 5.8 artış izlenirken, perakende satışlarda yaklaşık iki yılın en yavaş yıllık büyümesi görüldü. Ticaret satış hacmi 2024 Mayıs ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 3.8 azaldı. Aynı dönemde motorlu kara taşıtlarının ve motosikletlerin toptan ve perakende ticaretiyle onarımı için satış hacmi yüzde 18 azalırken, toptan ticaret satış hacmi yüzde 4.6 düştü, perakende ticaret satış hacmi ise yüzde 5.8 artış kaydetti. Ticaret satış hacmi aylık yüzde 3.4, perakende satış hacmi aylık yüzde 0.2 azaldı Ticaret satış hacmi 2024 Mayıs ayında bir önceki aya göre yüzde 3.4 geriledi. Aynı ayda motorlu kara taşıtlarının ve motosikletlerin toptan ve perakende ticaretiyle onarımı için satış hacmi yüzde 1, toptan ticaret satış hacmi yüzde 5.1, perakende ticaret satış hacmi ise yüzde 0.2 azaldı. Bu gerilemenin artarak sürmesini beklemek gerek, zira acı ilacın en azından talep tarafında etkisini göstermeye başladığı aşikâr. Bu düşüşün sertliğinin ne oranda olacağını ise hep birlikte göreceğiz

2025 YILINDA ZORUNLU HALLER
DIŞINDA YENİ BİR PROJE YOK!
2024-2028 döneminde On İkinci Kalkınma Planının uygulandığı belirtilen cumhurbaşkanlığı genelgesinde, bu dönemde temel hedef olan sürdürülebilir büyümeyi gerçekleştirmek üzere kamu harcamalarında tasarruf yapmak, enflasyonu düşürerek fiyat istikrarını korumak, yurtiçi tasarrufları artırmak, cari işlemler açığını azaltmak, kamu mâlî dengelerini ve mâlî disiplini daha da güçlendirmek ve böylece makroekonomik ve finansal istikrarı korumanın temel öncelik olduğu, bu hedef ve öncelikler çerçevesinde, kamu hizmetlerinin hız ve kalitesinin artırılması amacıyla kamu yatırımlarına ayrılan kaynakların gelecek dönem için hedeflenen politikalara azami oranda katkı sağlayacak şekilde tahsisi ve verimli kullanımının temel ilke olacağı ifadeleri yer alıyor. Kamu yatırımlarının sınırlanmasına yönelik bir açıklama, ancak bu kadar iyimser olabilir! Genelgede, proje bazında ödenek teklif ve tahsislerinde, devam eden öncelikli projelerden en kısa sürede tamamlanabilecek olanlara öncelik verileceğinin altı çiziliyor: "Tasarruf tedbirleri kapsamında zorunlu haller dışında 2025 Yılı Yatırım Programı'na yeni proje alınmayacaktır. Mevcut kamu sabit sermaye stokundan azami kapasitede yararlanılması için gerekli bakım ve onarımlara önem verilecek, vatandaşlarımızın acil ihtiyaçlarına ve ekonomide katma değer artışına doğrudan hizmet etmeyen projeler teklif edilmeyecektir". Dikkat ederseniz, ne yap-işlet-devret ne de kamu-özel işbirliği projelerine yapılan fahiş ödemelerin revize edilmesinden söz ediliyor, yatırımlardan ise kolayca taviz verilebiliyor. Kamu kurumlarındaki sözde tasarruf uygulamalarına ise zaten kimse inanmıyor.