İHRACATTA REKOR KIRILDI, AMA...

İhracat, 2023 Kasım ayında geçen yılın aynı ayına oranla yüzde 5.2 oranında artışla 23 milyar 11 milyon dolar, ithalat yüzde 5.6 oranında azalışla 28 milyar 931 milyon dolar oldu. 2023 Ocak-Kasım döneminde ise, ihracat yüzde 0.7 oranında artışla 232 milyar 915 milyon dolar, ithalat yüzde 0.5 oranında artışla 332 milyar 752 milyon dolar olarak gerçekleşti. Kasım ayında ulaşılan 23 milyar 11 milyon dolar, ihracatta yeni bir rekor... Hala dış açık konusunda ciddi sorunlar olmasına karşın, bu gelişme önemli... Ancak, kalıcı ve sürdürülebilir olması çok şüpheli... Gerek dış ticaretteki yapısal sorunlar gerekse küresel ticaret iklimindeki negatif seyir sebebiyle iyimser olmak için çok erken. İthalattaki düşüş umut vaat ediyor, ancak yıllık tüketim malları ithalatının 45 milyar dolar seviyesine geldiğini de hatırlatmakta fayda var! 

SANAYİ ÜRETİMİNDE AZ DA OLSA ARTIŞ SÜRECEK GİBİ

İmalat sanayii genelinde mevsimsel etkilerden arındırılmış kapasite kullanım oranı (KKO-MA), kasım ayında bir önceki aya göre 0.7 puan artarak yüzde 77.5 seviyesinde gerçekleşti. İmalat sanayiinde faaliyet gösteren bin 760 işyeri tarafından İktisadi Yönelim Anketi’ne verilen yanıtlar toplulaştırılarak değerlendirildi. TCMB’den yapılan açıklamaya göre, mevsimsel etkilerden arındırılmamış kapasite kullanım oranı (KKO), bir önceki aya göre 0.6 puan artarak yüzde 78 seviyesinde gerçekleşti. Az da olsa bu yükseliş, sanayi üretiminde kısa vadede artış eğiliminin olacağını işaret ediyor. Bu aynı zamanda ekonominin henüz tam olarak ‘soğuma’ sürecine girmediğinin de bir göstergesi olarak okunabilir.

AÇLIK SINIRININ ALTINDA KALAN ASGARİ ÜCRET OLUR MU?

Yüksek enflasyon altında satınalma gücü her geçen gün biraz daha eriyen çalışanlar arasında en büyük sıkıntıyı yaşayanlar asgari ücrete talim edenler... Türkiye’de asgari ücretlilerin toplam çalışanlar içindeki oranı ise yaklaşık yüzde 50... Asgari ücret civarında ücretliler de eklenince bu oran yüzde 64’lere ulaşıyor. 11, 404 TL’lik asgari ücret şu anda 14,025 TL olan açlık sınırının altında kalıyor. İşte şimdi milyonlarca çalışan, Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nun 11 Aralık’ta yapılacak ilk toplantısını bekliyor. Dört kişilik ailenin gıdayla birlikte diğer tüm temel harcamaları için haneye girmesi gereken toplam gelir tutarı (yoksulluk sınırı) ise 44,573 TL’ye, bekâr bir çalışanın aylık yaşama maliyeti 17,803 TL’ye ulaştı. Zam her ne olursa olsun, asgari ücretli açısından pek bir şey değişmeyecek!

BU YÜKSEK ENFLASYON ORTAMINDA TEK ZAM ÇALIŞAN İÇİN KÖTÜ HABER

Hem enflasyon verilerinin ciddi oranda tartışmalı olduğu hem de resmi enflasyon beklentilerinin gerçeklerle uyumlu olmadığı bir ortamda, asgari ücrete yıllık tek zam uygulaması yapılacak olması çok muhtemel görünüyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, “Asgari ücret artışı zaten biliyorsunuz yıl içinde bir kezdir. Bir kez verilecek zamla bu iş biter” diyor. Ancak temel tüketim ürünlerinin her ay ciddi oranda fiyatları artmaya devam ediyor ve ekonomi yönetimi Mayıs 2024’ten önce enflasyondaki artışın son bulmayacağını belirtiyor. Netlik kazanmasa da, asgari ücrete yüzde 35 oranında bir zam yapılacağı beklentisi var. Tabii ki son karar işçi, işveren ve hükumet temsilcilerinin pazarlıkları sonucunda belirlenecek. Şimdiden şunu söylemek mümkün, çalışanların yüzde 64’ünü çok zorlu bir yıl bekliyor olacak. Zira yüzde 50 zam yapılsa bile, asgari ücretli fiyat artışları altında ezilmeye devam edecek.